Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

An ninh nguồn nước cho đồng bào DTTS

Sỹ Hào - 10:06, 08/11/2019

Để người dân miền núi có nước sinh hoạt (NSH) thường xuyên nhưng phải bảo đảm hợp vệ sinh (HVS) là không hề dễ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng phức tạp. Điều này đòi hỏi chính sách cấp NSH phải được thiết kế phù hợp với tình hình mới.

Cấp NSH để bảo đảm an sinh, đồng thời tạo điều kiện giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa
Cấp NSH để bảo đảm an sinh, đồng thời tạo điều kiện giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa

Bài cuối: Gắn ứng phó với biến đổi khí hậu trong xây dựng chính sách


Tránh đối phó

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện tỷ lệ sử dụng nước HVS bình quân cả nước đạt 88,5%. Phần dân số còn lại chưa được sử dụng nước HVS chủ yếu là đồng bào DTTS, sinh sống ở địa bàn ĐBKK.

Những năm qua, ngân sách Nhà nước đã bố trí hàng nghìn tỷ đồng để thực hiện chính sách hỗ trợ NSH nhưng tình trạng thiếu NSH ở vùng DTTS và miền núi vẫn rất trầm trọng. Ngoài 313.291 hộ thiếu NSH thường xuyên thì vẫn còn hàng chục nghìn hộ “khát” bên cạnh những công trình cấp NSH hoạt động kém hiệu quả.

Tại phiên thảo luận sáng 1/11/2019 về Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi (gọi tắt là Đề án Tổng thể), đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Đàng Thị Mỹ Hương (tỉnh Ninh Thuận) cho rằng, rất nhiều hộ được tiếp cận NSH nhưng không được sử dụng thường xuyên. Ngoài nguyên nhân phá rừng, BĐKH thì có một phần do chính sách hỗ trợ NSH đang triển khai theo kiểu đối phó.

Khẳng định của đại biểu Hương là không sai khi mà lâu nay, chính sách được thiết kế theo quan điểm “hỗ trợ”. Từ năm 2004, theo Quyết định (QĐ) 134/2004/QĐ-TTg, mỗi hộ thiếu NSH được hỗ trợ 0,5 tấn xi măng hoặc 300 nghìn đồng để xây bể chứa hoặc khoan giếng (cộng đồng dân cư có từ 50% hộ đồng bào DTTS trở lên thiếu NSH, ngân sách hỗ trợ 100% kinh phí xây dựng công trình nước tập trung).

Sang QĐ 755/QĐ-TTg (2013-2015) và QĐ 2085/QĐ-TTg (2016-2020), NSH tập trung được ngân sách “khoán” hỗ trợ 1,3 tỷ đồng/công trình. Còn với NSH phân tán, mỗi hộ được hỗ trợ 1,3 triệu đồng/công trình (riêng QĐ 2085/QĐ-TTg nâng lên 1,5 triệu đồng/công trình/hộ).

Dù định mức hỗ trợ đã được nâng lên nhưng cũng không theo kịp sự gia tăng của giá cả nguyên vật liệu khiến không ít công trình NSH phải “sinh non”, tức là yếu cả về thiết kế xây dựng lẫn chất lượng thi công. Dưới tác động của BĐKH, những công trình “sinh non” này không tránh khỏi bị “chết yểu”.

Đưa BĐKH thành chỉ số đo lường

Tại phiên thảo luận về Đề án Tổng thể, ĐBQH Đinh Duy Vượt (tỉnh Gia Lai) cho rằng, một số chính sách do chỉ là hỗ trợ nên không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp vì hộ nghèo thì không có tiền để đóng góp.

Dẫn chứng với phương án hỗ trợ khoan giếng trong chính sách hỗ trợ NSH, định mức hỗ trợ cao nhất hiện nay là 1,5 triệu đồng (QĐ 2085/QĐ-TTg) thì hộ nghèo được thụ hưởng cũng không đủ kinh phí để thực hiện. Cách đây khoảng 15 năm, mỗi giếng khoan đã mất chi phí từ 1 - 1,5 triệu đồng tùy địa bàn; còn hiện nay, nước ngầm suy giảm, chi phí tăng lên hàng chục triệu đồng/giếng.

Quan điểm tiếp cận là đầu tư chứ không phải hỗ trợ là hoàn toàn đúng đắn trong xây dựng chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi hiện nay. Trong bối cảnh BĐKH ngày càng phức tạp thì chuyển từ hỗ trợ sang đầu tư sẽ bảo đảm hiệu quả lâu dài của chính sách, trong đó có chính sách cấp NSH.

Tại phiên thảo luận, ĐBQH Dương Tấn Quân (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) nhấn mạnh, các chính sách giảm nghèo bền vững tới đây cần phải gắn với việc ứng phó BĐKH. Bởi chỉ qua một đợt thiên tai, kết quả giảm nghèo lại lùi một bước, hộ nghèo càng nghèo thêm.

Dẫn chứng rõ nhất là, trong đợt nắng hạn cuối tháng 7, đầu tháng 8/2019, nhiều hộ nghèo ở Nam Trung bộ phải mua nước để dùng với giá từ 60 – 80 nghìn đồng/1m3, cao gấp 10 lần so với nước máy. Là hộ nghèo, tức là thu nhập dưới 700 nghìn đồng/người/tháng, số tiền phải chi để mua NSH những ngày nắng hạn càng khiến quỹ tài chính của hộ nghèo thêm eo hẹp.

Nêu lên như vậy để thấy, NSH gắn chặt với hành trình giảm nghèo. Do đó, khi thiết kế chính sách, cấp NSH cần được đưa vào lĩnh vực ưu tiên để vừa bảo đảm an sinh, đồng thời cũng là điều kiện để đồng bào DTTS phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tin cùng chuyên mục
Người có uy tín góp phần xây dựng khối đại đoàn kết

Người có uy tín góp phần xây dựng khối đại đoàn kết

Hiện, cả nước có 34.031 Người có uy tín được Nhân dân các thôn bản, buôn làng bình chọn, suy tôn và được chính quyền các cấp và địa phương công nhận. Theo đó, với vị trí, vai trò và sức ảnh hưởng của mình, Người có uy tín không chỉ gương mẫu đi đầu trong phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo… mà còn có nhiều đóng góp trong công tác xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Xã KDang, huyện Đăk Đoa (Gia Lai): Tổ chức thành công Đại hội điểm nhiệm kỳ 2020- 2025

Xã KDang, huyện Đăk Đoa (Gia Lai): Tổ chức thành công Đại hội điểm nhiệm kỳ 2020- 2025

Tin tức - Thùy Dung - 4 giờ trước
Ngày 28/2, Đảng ủy xã Kdang, huyện Đăk Đoa đã tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ IX, nhiệm kỳ 2020- 2025.
Bạc Liêu và Cà Mau dẫn đầu Cụm thi đua Tây Nam bộ

Bạc Liêu và Cà Mau dẫn đầu Cụm thi đua Tây Nam bộ

Tin tức - N.Tâm - 6 giờ trước
Ngày 28/2, tại Cà Mau, Hội đồng Thi đua- Khen thưởng Trung ương, Cụm thi đua các tỉnh Tây Nam bộ tổ chức Hội nghị tổng kết giao ước thi đua năm 2019 và ký kết giao ước thi đua năm 2020. Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự Hội nghị.
Ủy ban Dân tộc nghiệm thu đề tài khoa học

Ủy ban Dân tộc nghiệm thu đề tài khoa học

Tin tức - Hoàng Quý - 6 giờ trước
Sáng ngày 28/2, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức họp Hội đồng nghiệm thu đề tài “Xác định thành phần, tên gọi của một số dân tộc và xây dựng Danh mục các dân tộc Việt Nam”. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh là Chủ tịch Hội đồng. Đề tài do TS. Phan Văn Hùng, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT làm chủ nhiệm.
Cần Thơ: Cách ly 9 hành khách về từ vùng dịch Daegu (Hàn Quốc)

Cần Thơ: Cách ly 9 hành khách về từ vùng dịch Daegu (Hàn Quốc)

Tin tức - N.Tâm - 7 giờ trước
Sáng 28/2, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ đã đón chuyến bay chở 136 hành khách từ Hàn Quốc trở về. Tuy nhiên có 9 người do đến từ Daegu là vùng tâm dịch Covid-19 nên được cách ly tập trung tại Trường Quân sự ở quận Ô Môn, cách trung tâm Cần Thơ khoảng 20 km, để theo dõi. Những hành khách còn lại được giám sát y tế tại nhà hoặc nơi lưu trú.
Làm mới âm nhạc Tây Nguyên để gần hơn với công chúng

Làm mới âm nhạc Tây Nguyên để gần hơn với công chúng

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 11 giờ trước
Kaly Trần, chàng trai dân tộc Ba Na chia sẻ, muốn âm nhạc của người Ba Na được bảo tồn, phát huy hiệu quả thì phải tìm được “không gian sống” cho nó chứ không thể giữ gìn theo những cách khiên cưỡng. Đó cũng là lý do mà ban nhạc dân gian Kaly Band được thành lập với hơn 100 thành viên “chân đất”, do Kaly Trần làm Trưởng nhóm.
Thanh Hóa: Ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc Khơ-mú

Thanh Hóa: Ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc Khơ-mú

Dân tộc - Miền núi - Nguyễn Nam - 12 giờ trước
Thời gian qua, Ban Dân tộc tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với UBND huyện biên giới Mường Lát và các đơn vị liên quan thực hiện Đề án “Ổn định đời sống và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc Khơ-mú, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2016 - 2020” nhằm nâng cao đời sống, xóa bỏ dần các tập tục lạc hậu và hỗ trợ sinh kế cho người dân.
Chiêm Hóa thu hồi sổ đỏ đã cấp sai quy định

Chiêm Hóa thu hồi sổ đỏ đã cấp sai quy định

Bạn đọc - Hiếu Anh - 12 giờ trước
Báo Dân tộc và Phát triển số 1584, ra ngày 3/1/2020 có đăng tải bài viết Chiêm Hóa (Tuyên Quang): Đất đang tranh chấp vẫn được cấp sổ đỏ. Bài viết phản ánh, đơn thư của bà Ma Thị Bắc, dân tộc Tày, thôn Thôm Bưa, xã Tân Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) phản ánh về việc thửa đất lâm nghiệp của gia đình bà đang tranh chấp với gia đình ông Quan Văn Nhung chưa giải quyết xong, thì UBND huyện bất ngờ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho gia đình ông Nhung.
Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 12 giờ trước
Hiện mỗi ngày, các cơ sở cách ly người bị nghi nhiễm virus Covid-19 trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang thực hiện cung cấp hàng trăm suất ăn cho người dân khi vào cách ly, điều trị. Với số lượng suất ăn lớn như vậy, công tác kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) được cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm.
Thực trạng tranh chấp đất đai vùng DTTS: Cần có giải pháp căn cơ

Thực trạng tranh chấp đất đai vùng DTTS: Cần có giải pháp căn cơ

Bạn đọc - Vũ Lợi - 12 giờ trước
Đất không cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), hoặc đất cấp trong sổ không giống như thực tế, đất không có giấy tờ; một bộ phận người dân còn thiếu hiểu biết, thờ ơ với việc đăng ký cấp sổ đỏ… là thực trạng ở nhiều địa phương vùng cao của tỉnh Điện Biên, kéo dài trong nhiều năm, không chỉ khiến tình trạng khiếu kiện kéo dài, gây mất an ninh trật tự mà còn dẫn đến các vụ án đau lòng.
Cuộc sống mới dưới chân Chóp Chài

Cuộc sống mới dưới chân Chóp Chài

Phóng sự - Ký sự - Hà Văn Đạo - 13 giờ trước
Với độ cao gần 400m so với mực nước biển, núi Chóp Chài, TP. Tuy Hòa (Phú Yên) như một biểu tượng của người dân nơi đây. Những căn cứ địa cách mạng xưa giờ đã thành những cánh đồng trù phú, màu xanh mướt trải dài. Cuộc sống mới của đồng bào nơi đây đang đổi thay từng ngày.