Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

An ninh nguồn nước cho đồng bào DTTS

Sỹ Hào - 10:06, 08/11/2019

Để người dân miền núi có nước sinh hoạt (NSH) thường xuyên nhưng phải bảo đảm hợp vệ sinh (HVS) là không hề dễ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng phức tạp. Điều này đòi hỏi chính sách cấp NSH phải được thiết kế phù hợp với tình hình mới.

Cấp NSH để bảo đảm an sinh, đồng thời tạo điều kiện giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa
Cấp NSH để bảo đảm an sinh, đồng thời tạo điều kiện giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa

Bài cuối: Gắn ứng phó với biến đổi khí hậu trong xây dựng chính sách


Tránh đối phó

Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện tỷ lệ sử dụng nước HVS bình quân cả nước đạt 88,5%. Phần dân số còn lại chưa được sử dụng nước HVS chủ yếu là đồng bào DTTS, sinh sống ở địa bàn ĐBKK.

Những năm qua, ngân sách Nhà nước đã bố trí hàng nghìn tỷ đồng để thực hiện chính sách hỗ trợ NSH nhưng tình trạng thiếu NSH ở vùng DTTS và miền núi vẫn rất trầm trọng. Ngoài 313.291 hộ thiếu NSH thường xuyên thì vẫn còn hàng chục nghìn hộ “khát” bên cạnh những công trình cấp NSH hoạt động kém hiệu quả.

Tại phiên thảo luận sáng 1/11/2019 về Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi (gọi tắt là Đề án Tổng thể), đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Đàng Thị Mỹ Hương (tỉnh Ninh Thuận) cho rằng, rất nhiều hộ được tiếp cận NSH nhưng không được sử dụng thường xuyên. Ngoài nguyên nhân phá rừng, BĐKH thì có một phần do chính sách hỗ trợ NSH đang triển khai theo kiểu đối phó.

Khẳng định của đại biểu Hương là không sai khi mà lâu nay, chính sách được thiết kế theo quan điểm “hỗ trợ”. Từ năm 2004, theo Quyết định (QĐ) 134/2004/QĐ-TTg, mỗi hộ thiếu NSH được hỗ trợ 0,5 tấn xi măng hoặc 300 nghìn đồng để xây bể chứa hoặc khoan giếng (cộng đồng dân cư có từ 50% hộ đồng bào DTTS trở lên thiếu NSH, ngân sách hỗ trợ 100% kinh phí xây dựng công trình nước tập trung).

Sang QĐ 755/QĐ-TTg (2013-2015) và QĐ 2085/QĐ-TTg (2016-2020), NSH tập trung được ngân sách “khoán” hỗ trợ 1,3 tỷ đồng/công trình. Còn với NSH phân tán, mỗi hộ được hỗ trợ 1,3 triệu đồng/công trình (riêng QĐ 2085/QĐ-TTg nâng lên 1,5 triệu đồng/công trình/hộ).

Dù định mức hỗ trợ đã được nâng lên nhưng cũng không theo kịp sự gia tăng của giá cả nguyên vật liệu khiến không ít công trình NSH phải “sinh non”, tức là yếu cả về thiết kế xây dựng lẫn chất lượng thi công. Dưới tác động của BĐKH, những công trình “sinh non” này không tránh khỏi bị “chết yểu”.

Đưa BĐKH thành chỉ số đo lường

Tại phiên thảo luận về Đề án Tổng thể, ĐBQH Đinh Duy Vượt (tỉnh Gia Lai) cho rằng, một số chính sách do chỉ là hỗ trợ nên không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp vì hộ nghèo thì không có tiền để đóng góp.

Dẫn chứng với phương án hỗ trợ khoan giếng trong chính sách hỗ trợ NSH, định mức hỗ trợ cao nhất hiện nay là 1,5 triệu đồng (QĐ 2085/QĐ-TTg) thì hộ nghèo được thụ hưởng cũng không đủ kinh phí để thực hiện. Cách đây khoảng 15 năm, mỗi giếng khoan đã mất chi phí từ 1 - 1,5 triệu đồng tùy địa bàn; còn hiện nay, nước ngầm suy giảm, chi phí tăng lên hàng chục triệu đồng/giếng.

Quan điểm tiếp cận là đầu tư chứ không phải hỗ trợ là hoàn toàn đúng đắn trong xây dựng chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi hiện nay. Trong bối cảnh BĐKH ngày càng phức tạp thì chuyển từ hỗ trợ sang đầu tư sẽ bảo đảm hiệu quả lâu dài của chính sách, trong đó có chính sách cấp NSH.

Tại phiên thảo luận, ĐBQH Dương Tấn Quân (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) nhấn mạnh, các chính sách giảm nghèo bền vững tới đây cần phải gắn với việc ứng phó BĐKH. Bởi chỉ qua một đợt thiên tai, kết quả giảm nghèo lại lùi một bước, hộ nghèo càng nghèo thêm.

Dẫn chứng rõ nhất là, trong đợt nắng hạn cuối tháng 7, đầu tháng 8/2019, nhiều hộ nghèo ở Nam Trung bộ phải mua nước để dùng với giá từ 60 – 80 nghìn đồng/1m3, cao gấp 10 lần so với nước máy. Là hộ nghèo, tức là thu nhập dưới 700 nghìn đồng/người/tháng, số tiền phải chi để mua NSH những ngày nắng hạn càng khiến quỹ tài chính của hộ nghèo thêm eo hẹp.

Nêu lên như vậy để thấy, NSH gắn chặt với hành trình giảm nghèo. Do đó, khi thiết kế chính sách, cấp NSH cần được đưa vào lĩnh vực ưu tiên để vừa bảo đảm an sinh, đồng thời cũng là điều kiện để đồng bào DTTS phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tin cùng chuyên mục
Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Tiếp cận mới trong phát triển giáo dục dân tộc

Các trường chuyên biệt (dân tộc nội trú, dự bị đại học) là những mô hình giáo dục giữ vai trò quan trọng để tạo nguồn nhân lực cho vùng DTTS và miền núi. Với sự chuyển mình rõ nét của giáo dục dân tộc, các trường chuyên biệt này cũng phải đổi mới để đáp ứng được yêu cầu trong tình hình hiện nay.
Tin nổi bật trang chủ
Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam: Đồng hành cùng xã hội nuôi dạy trẻ

Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam: Đồng hành cùng xã hội nuôi dạy trẻ

Đời sống - Xã hội - PV - 16:36, 19/11/2019
Độ tuổi mầm non là khoảng thời gian lý tưởng cho việc kích hoạt, phát triển trí lực, xây nền tảng nâng cao thể lực. Do vậy, làm thế nào để trẻ phát triển thể lực và trí lực là điều mà không chỉ các nhà trường mà cả hệ thống chính trị ở từng địa phương đặc biệt quan tâm.
Cô gái Dao hiếu học

Cô gái Dao hiếu học

Giáo dục - Nhật Minh - 15:38, 19/11/2019
Là học sinh lớp 9 Trường PTDTBT THCS xã Ma Ly Pho, Hoàng Thị Yến - dân tộc Dao ở bản Pờ Ma Hồ, xã Ma Ly Pho, Phong Thổ (Lai Châu) là một trong những học sinh tiêu biểu ở xã biên giới này, luôn biết tự mình vượt qua mọi khó khăn để vươn lên trở thành học sinh giỏi toàn diện.
Phiên chợ Xanh - Tử tế: Huy động nguồn lực cho “Thư viện về buôn”

Phiên chợ Xanh - Tử tế: Huy động nguồn lực cho “Thư viện về buôn”

Nhịp cầu nhân ái - Lê Hường - 15:32, 19/11/2019
Nhằm tạo nguồn cho Dự án “Thư viện về buôn”, từ đầu tháng 9 Ban Quản lý Đường Sách Cà phê Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk) bắt đầu tổ chức Phiên chợ Xanh - Tử tế bán các sản phẩm thân thiện với môi trường để hạn chế, tiến tới loại bỏ rác thải nhựa.
Học viện Dân tộc: Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Học viện Dân tộc: Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Thời sự - Thúy Hồng - 15:28, 19/11/2019
Sáng ngày 19/11, tại Ủy ban Dân tộc, Học viện Dân tộc đã tổ chức Lễ kỷ niệm 37 năm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Tham dự Lễ Kỷ niệm có các đồng chí:Lê Sơn Hải, Hoàng Thị Hạnh, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT; Hoàng Xuân Lương, Phan Văn Hùng, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc UBDT; Ban Giám đốc cùng toàn thể đội ngũ công chức, viên chức, giảng viên Học viện Dân tộc.
Giữ Gìn văn hóa truyền thống ở Yên Bái: Đề cao yếu tố tự thân, nội tại

Giữ Gìn văn hóa truyền thống ở Yên Bái: Đề cao yếu tố tự thân, nội tại

Sắc màu 54 - Thiên Đức - 14:42, 19/11/2019
Nhận thức sâu sắc vai trò quan trọng trong việc giữ văn hóa truyền thống là việc làm của mình, cho mình và vì mình, thời gian qua, các Nghệ nhân Dân gian tỉnh Yên Bái đã và đang tích cực bằng nhiều hình thức, nhiều cách làm để bảo tồn văn hóa truyền thống.
Người lính giữ gìn ANTT vùng đồng bào DTTS

Người lính giữ gìn ANTT vùng đồng bào DTTS

Pháp luật - Tuấn Trình - 14:24, 19/11/2019
Trung tá Lý Văn Đồng, dân tộc Sán Chí, hiện là Phó Trưởng phòng An ninh đối nội, Công an tỉnh Bắc Giang. Anh vừa vinh dự được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh, tại Đại hội Đại biểu các DTTS tỉnh Bắc Giang năm 2019.
Cao Lộc (Lạng Sơn): Xây dựng nhãn hiệu cho rau, củ quả sạch

Cao Lộc (Lạng Sơn): Xây dựng nhãn hiệu cho rau, củ quả sạch

Khoa học - Công nghệ - Nghĩa Hiệp - 14:15, 19/11/2019
Sau 2 năm (2017 - 2019) xây dựng nhãn hiệu tập thể Cao Lộc cho rau sạch Tân Liên - Gia Cát, huyện Cao Lộc (Lạng Sơn), đến nay nhãn hiệu Rau sạch Cao Lộc đã có tiếng vang trên thị trường trong và ngoài nước, tạo tiền đề cho người dân vùng DTTS trên địa bàn tập trung sản xuất rau củ quả sạch, góp phần xóa đói, giảm nghèo.
Bác sĩ quân y ở vùng cao Mường Nhé

Bác sĩ quân y ở vùng cao Mường Nhé

Sức khỏe - Vũ Lợi - Đức Hạnh - 10:44, 19/11/2019
Sau mỗi lần tổ chức thăm khám bệnh cho Nhân dân vùng cao khó khăn, lại thêm một lần đội ngũ y, bác sĩ quân y Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên gắn thêm được một nút thắt, buộc chặt thêm tình đoàn kết quân - dân trên địa bàn cực Tây biên giới của Tổ quốc.
Hoàng Mai (Hà Nội): Xâm phạm đất công, thu lợi bất chính ở phường Yên Sở

Hoàng Mai (Hà Nội): Xâm phạm đất công, thu lợi bất chính ở phường Yên Sở

Bạn đọc - Đức Trình - 10:41, 19/11/2019
Không được cấp phép hoạt động bãi đổ thải, nhưng một số đối tượng đã tự ý xâm phạm khu vực bãi đất (phía sau trường tập bắn, phường Yên Sở, quận Hoàng Mai (Hà Nội) để dùng làm bãi đổ thải từ các nơi chở về gây ô nhiễm môi trường và ngang nhiên thu tiền, bức xúc trong dân cư…
Người sở hữu kho báu văn hóa Tày

Người sở hữu kho báu văn hóa Tày

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 10:34, 19/11/2019
Dù năm nay đã 89 tuổi, nhưng Nghệ nhân Hoàng Hóa ở huyện Bạch Thông (Bắc Kạn) vẫn ngày ngày cặm cụi sưu tầm, nghiên cứu những tác phẩm văn hóa, văn nghệ dân gian của người Tày. Ông đã dành trọn cuộc đời mình để gắn bó với văn hóa nguồn cội.