Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Để Then xứng tầm di sản

Hồng Minh - 10:22, 30/12/2019

Vừa qua, Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái của Việt Nam đã chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui là thách thức. Thách thức phải làm sao để di sản Thực hành Then thực sự được bảo tồn và phát huy giá trị, đúng với tầm vóc di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Những nghệ nhân Then cao tuổi là đội ngũ quan trọng trong việc bảo tồn, truyền dạy Thực hành Then
Những nghệ nhân Then cao tuổi là đội ngũ quan trọng trong việc bảo tồn, truyền dạy Thực hành Then

Ngay sau khi Thực hành Then được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, có lẽ niềm vui, sự tự hào là tâm trạng chung của những nhà văn hóa, giới nghiên cứu và đặc biệt là cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Thái - chủ thể của di sản.

GS.TSKH. Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam cho biết: “40 năm sống ở Tây Bắc, Việt Bắc, tôi hiểu Then là cái căn cốt trong văn hóa của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Và giờ đây, Then đã được trả về đúng với vị trí nguyên có của nó. Đó là điều quý giá nhất mà Đảng, Nhà nước đã quan tâm trong công cuộc giữ gìn di sản và thực hiện quyền tự quyết về văn hóa của các dân tộc thiểu số”.

Tuy nhiên, bên cạnh những yếu tố thuận lợi, Thực hành Then ở một số địa phương cũng gặp không ít khó khăn trong việc duy trì, phát triển. Nhiều nơi chưa nhận thức đầy đủ vai trò của công tác bảo tồn văn hóa dân tộc, việc tuyên truyền, vận động cộng đồng giữ gìn văn hóa dân tộc chưa được tiến hành thường xuyên.

Theo nghệ nhân Nguyễn Văn Thọ, dân tộc Tày, tỉnh Lạng Sơn, để bảo tồn phát huy Thực hành Then, cần kịp thời có chính sách cụ thể cho các nghệ nhân, nhất là những nghệ nhân cao tuổi trong việc truyền dạy cho các thế hệ con cháu. 

Trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là điều kiện thuận lợi để Thực hành Then mãi được lưu truyền, phát triển
Trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là điều kiện thuận lợi để Thực hành Then mãi được lưu truyền, phát triển

“Những nghệ nhân cao tuổi luôn âm thầm cống hiến, bản thân họ là nơi lưu trữ nguồn văn hóa dân tộc rất lớn. Những nghệ nhân cao tuổi này vẫn lặng lẽ sử dụng vốn văn hóa của mình đi tuyên truyền ở các bản làng, nhưng hầu như không được quan tâm, hay phong tặng danh hiệu gì. Việc được quan tâm tích cực sẽ khiến cho những nghệ nhân này tâm huyết hơn trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, phục dựng, bảo tồn, xây dựng các tổ, đội văn nghệ truyền thống, nhân rộng các mô hình điểm hướng tới trao truyền những giá trị của di sản cho lớp trẻ… cũng là những giải pháp quan trọng”, Nghệ nhân Nguyễn Văn Thọ cho hay.

Cùng với những khó khăn như Nghệ nhân Nguyễn Văn Thọ chia sẻ, thì khó khăn của Thực hành Then trong bối cảnh hội nhập quốc tế cũng là một thách thức lớn. Nghệ nhân Then Nguyễn Văn Bách, giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc băn khoăn nói: “Thực hành Then đang đặt ra nhiều vấn đề. Quan trọng nhất là làm sao bảo tồn Then trong bối cảnh một số dòng Then không có truyền nhân, các nghệ nhân hiện đa phần đã cao tuổi. Rồi vấn đề bảo tồn ngôn ngữ Then. Then là tổng hòa nhiều yếu tố, có âm nhạc, múa, nhưng trong đó lời hát cực kỳ quan trọng. Bởi vì người ta yêu Then, hiểu Then, quý mến Then cũng từ ngôn ngữ mà ra, ấy là những câu chuyện cổ, những lời răn dạy về cuộc sống... mà ông cha đã đúc kết, truyền lại cho con cháu đời sau. Do đó, chúng ta cần có những giải pháp thiết thực để Then được bảo tồn và luôn hiện diện trong cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Thái”.

Di sản Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái tập trung chủ yếu ở các tỉnh vùng Đông Bắc (Bắc Giang, Bắc Kạn, Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Tuyên Quang), vùng Tây Bắc (Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai) và một số địa phương khác ở Việt Nam. Theo số liệu kiểm kê, Then Tày, Nùng, Thái có ở 11 tỉnh. Hiện có 817 thầy Then (213 nam, 604 nữ); trong đó có 439 người Tày, 328 người Nùng, 23 người Thái và 27 người thuộc các dân tộc khác: Kinh, Cao Lan, Dao, Hoa…


Tin cùng chuyên mục
Quảng Ninh: Giảm phí thăm quan để khởi động lại du lịch

Quảng Ninh: Giảm phí thăm quan để khởi động lại du lịch

Quảng Ninh là địa phương có tiềm năng du lịch lớn, với nguồn tài nguyên du lịch biển, rừng, tâm linh, cùng nhiều khu vui chơi giải trí được đầu tư… Bằng các hình thức liên kết, giảm giá dịch vụ nhưng không giảm chất lượng, ngành Du lịch tỉnh Quảng Ninh đã tái khởi động và đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Cần tuyên truyền, phổ biến rộng rãi các văn bản mới của Đảng về công tác dân vận

Cần tuyên truyền, phổ biến rộng rãi các văn bản mới của Đảng về công tác dân vận

Thời sự - Nghĩa Hiệp - 32 phút trước
Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương tại Hội nghị quán triệt, triển khai các văn bản mới năm 2019 và 2020 của Đảng liên quan đến công tác dân vận ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc diễn ra sáng ngày 5/6/2020, tại TP. Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Dự Hội nghị còn có các đồng chí: Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc; Điểu K’Ré, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Dân vận Trung ương; Bùi Văn Tỉnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình; Nguyễn Phước Lộc, Phó Trưởng Ban Dân vận Trung ương; đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy và Ban Dân vận các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc.
Thanh Hóa: Tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết đã giảm đáng kể

Thanh Hóa: Tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết đã giảm đáng kể

Sức khỏe - Quỳnh Chi - 1 giờ trước
Sau 5 năm thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống (HNCHT) trong vùng DTTS giai đoạn 2015 - 2020” của Thủ tướng Chính phủ, với sự nỗ lực vào cuộc của các cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức chính trị, xã hội ở Thanh Hóa, tình trạng này đã được cải thiện và giảm đáng kể.
Đề án đầu tư vùng chuyên canh cây quế Trà Bồng (Quảng Ngãi): Vừa “khai sinh” đã “khai tử”

Đề án đầu tư vùng chuyên canh cây quế Trà Bồng (Quảng Ngãi): Vừa “khai sinh” đã “khai tử”

Kinh tế - Lê Phương - 1 giờ trước
Được xem là “thủ phủ” của cây quế, hơn 5 năm trước, huyện Trà Bồng (Quảng Ngãi) đã xin chủ trương đầu tư vùng chuyên canh quế tập trung. Nhưng khi được UBND tỉnh thông qua, huyện lại xin dừng Đề án.
Hướng đi mới cho NTM vùng cao

Hướng đi mới cho NTM vùng cao

Sản phẩm - Thị trường - Khánh Thư - 2 giờ trước
Để xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao thì việc phát huy nội lực của địa phương là chủ đạo. Một trong những yêu cầu đặt ra là, các địa phương phải phát huy thế mạnh, khai thác các sản phẩm chủ lực, từ đó tạo sức bật cho tăng trưởng.
Đời sống của đồng bào Mảng ở Nậm Nhùn (Lai Châu): Còn đó nhiều khó khăn

Đời sống của đồng bào Mảng ở Nậm Nhùn (Lai Châu): Còn đó nhiều khó khăn

Phóng sự - Ký sự - Hoài Dương - 4 giờ trước
Có điện lưới quốc gia, có đường giao thông bê tông vào đến bản, trẻ em được đến trường… là những đổi thay tại các bản người Mảng ở huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) hôm nay. Tuy nhiên, cuộc sống của người dân vẫn còn nghèo, vấn đề quan trọng nhất đặt ra là cần tạo được sinh kế giúp đồng bào có thu nhập, hướng tới thoát nghèo bền vững.
Thực hiện bình đẳng giới ở Khánh Hòa: Hiệu quả từ công tác truyền thông

Thực hiện bình đẳng giới ở Khánh Hòa: Hiệu quả từ công tác truyền thông

Dân tộc - Miền núi - Lê Phương - 4 giờ trước
Nhờ đẩy mạnh công tác truyền thông, đồng bào DTTS ở các địa phương miền núi tỉnh Khánh Hòa ngày càng nâng cao nhận thức về bình đẳng giới (BĐG), nhiều cặp vợ chồng đã biết chia sẻ với nhau công việc nhà, nuôi dạy con cái.
Thanh Hóa: Bi hài việc huyện “dọa” kiện xã ra tòa

Thanh Hóa: Bi hài việc huyện “dọa” kiện xã ra tòa

Bạn đọc - Quỳnh Chi - 4 giờ trước
Để khắc phục nợ, UBND xã Thiệu Công, huyện Thiệu Hóa (Thanh Hóa) đã vay tạm hơn 3 tỷ đồng từ UBND huyện Thiệu Hóa. Nhưng sau gần 2 năm, xã vẫn chưa hoàn ứng cho huyện. Đòi mãi không xong, huyện ra “tối hậu thư” sẽ khởi kiện ra tòa!
Huyện Ba Vì (Hà Nội): Chú trọng công tác tuyên truyền trong xây dựng NTM

Huyện Ba Vì (Hà Nội): Chú trọng công tác tuyên truyền trong xây dựng NTM

Kinh tế - Hoài Dương - 5 giờ trước
Nhằm tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và mang lại hiệu quả thiết thực trong việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM), ngay từ những ngày đầu triển khai, huyện Ba Vì đã xác định công tác tuyên truyền cũng là một chủ thể trong xây dựng NTM thông qua các hình thức tuyên truyền như: Báo, đài, băng rôn, khẩu hiệu,…
Đại hội Đảng bộ huyện Hòa An (Cao Bằng) thành công tốt đẹp

Đại hội Đảng bộ huyện Hòa An (Cao Bằng) thành công tốt đẹp

Tin tức - Kim Thoa - Minh Thu - 15:17, 04/06/2020
Từ ngày 2 - 4/6/2020, Đảng bộ huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức Đại hội lần thứ XX, nhiệm kỳ 2020 – 2025 với phương châm “Đoàn kết - dân chủ - đổi mới - phát triển”. Đây là Đảng bộ được tỉnh Cao Bằng chọn tổ chức Đại hội điểm và thí điểm bầu trực tiếp Bí thư Huyện ủy.
Dai dẳng tảo hôn ở xã nghèo Quảng Hòa

Dai dẳng tảo hôn ở xã nghèo Quảng Hòa

Dân tộc - Miền núi - Lê Hường - 10:05, 04/06/2020
Lấy chồng khi tuổi vị thành niên, ngoài 30 tuổi, nhiều phụ nữ đã sinh 5 - 6 người con, thậm chí lên chức ông bà. Không ít em học sinh bỏ học giữa chừng để lấy chồng, cưới vợ… Đó là câu chuyện buồn dai dẳng về tình trạng tảo hôn diễn ra suốt bao nhiêu năm qua ở xã Quảng Hòa, huyện Đăk G’long (Đăk Nông).