Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đôi tay tạc những vóc nhà

Diên Khánh - 09:26, 17/01/2020

Từ hàng trăm năm qua, ở nước ta đã có những làng thợ mộc chuyên dựng nhà gỗ, sau này là nhà cổ. Dưới đôi bàn tay của những nghệ nhân, người thợ, mỗi công trình dựng lên không chỉ có giá trị sử dụng mà còn có giá trị rất cao về mặt thẩm mỹ, chứa đựng tâm sức rất lớn của mỗi người thợ...

Ông Nguyễn Chí Điền cần mẫn đục các họa tiết.
Ông Nguyễn Chí Điền cần mẫn đục các họa tiết

Tài hoa những đôi tay

Đi theo Quốc lộ 6, qua thị trấn Chúc Sơn, không khó để tìm thấy làng Phù Yên, thuộc xã Trường Yên (Chương Mỹ - Hà Nội), ngôi làng nổi tiếng với nghề dựng nhà cổ. Ở nơi đây, có hàng chục “đại gia” có tiếng với nghề cha truyền con nối, như các ông Nguyễn Chí Điền, Nguyễn Chí Nguyên, Nguyễn Quảng Bình, Nguyễn Chí Mười, Nguyễn Chí Quân… Thậm chí có nghệ nhân được ca ngợi là có đôi bàn tay siêu đẳng về chạm trổ, đục hoa văn và tính toán mức độ cân xứng cho mỗi bộ kèo, mỗi ngôi nhà.

Buổi sáng cuối tháng 11, ông Nguyễn Chí Điền đang nỗ lực cùng các người thợ hoàn thành một số chi tiết cho ngôi nhà thờ họ ở trong khu vực xã. Tôi hỏi, các chi tiết về gỗ đều được đục và làm từ xưởng này ạ? Ông Điền trả lời: “Tất cả được thiết kế từ bản vẽ. Các cột, kèo, chi tiết, họa tiết đều được làm tại xưởng nhà, sau đó mới chuyển đến công trình mà khách đặt để dựng lại”.

Trò chuyện với những người dân, người thợ, được biết gia đình ông Điền (73 tuổi) là một trong những hộ đầu tiên nhận công việc dựng nhà về cho người dân địa phương làm và gây dựng cho gia đình mình danh tiếng trong nghề. “Đúng ra đây là nghề dựng nhà giả cổ. Ngôi nhà đầu tiên chúng tôi dựng là ở Từ Liêm - Hà Nội, cách nay đã mấy chục năm rồi. Ngày ấy do thiếu kinh nghiệm nên cần tới 20 thợ làm ròng rã suốt 6 tháng mới xong. Từ ngôi nhà đầu tiên, chúng tôi đã rút được những kinh nghiệm nhất định, và tự học để nâng cao tay nghề”, ông Điền cho hay.

Tìm hiểu ra, trung bình một ngôi nhà cổ phải làm mất 6 tháng với hơn 13 thợ. Một người thợ giỏi phải nắm bắt được kỹ thuật đục đẽo chuẩn xác, chi tiết để các mộng phải kín, khít. Con trai ông Điền là anh Nguyễn Chí Ba đã nối nghiệp cha ông rất nhanh nhạy trong công việc cũng như nhận việc cho thợ làm. Cái khó nhất của công việc, theo anh Ba không phải là đục, mà là lắp ráp. Một ngôi nhà có khoảng 1.500 cấu kiện. Lúc ráp nối đòi hỏi trí nhớ tốt, và làm sao để các mộng kín, chắc. Khó như vậy mới cần đến những đôi bàn tay tài hoa.

Tạo dựng những tinh hoa

Các nghệ nhân đã đến nhiều nơi như Thanh Hóa, Thái Bình, Nam Định, Bắc Ninh, nhiều huyện trên địa bàn Hà Nội, thậm chí vào cả TP. Hồ Chí Minh để dựng nhà giả cổ. Nhiều người trẻ của các làng nghề như anh Nguyễn Chí Ba, con trai ông Điền tự tin chia sẻ rằng, hiện trong cả nước cũng có một số nơi làm nhà cổ, nhưng “đẳng cấp” thì khó đâu bì được người làng Phù Yên.

“Chúng tôi nhận làm công trình xa nhất đó là ở An Phú Đông (quận 9, TP. Hồ Chí Minh) vào năm 2009. Khi đó, để dựng nhà cổ với 36 chân cột, gia đình phải thuê ba xe container đóng gỗ từ xưởng ở Trường Yên chuyển vào. Chúng tôi còn dựng cả nhà ở Đường Lâm nữa”, anh Ba bày tỏ.

Là người có tâm với nghề, nghệ nhân Nguyễn Quý Bình, làng Phù Yên cho biết, ngày nay, trừ những công việc đòi hỏi sự tỉ mẩn làm thủ công như trạm trổ hoa văn thì những người thợ trẻ đời sau được học hỏi nhiều kinh nghiệm từ cha ông và cũng linh hoạt trong việc ứng dụng các công nghệ mới vào trong nghề, nâng tầm nghề của cha ông.

Nghề dựng lại những ngôi nhà, những ký ức là vô cùng khó. Một khi nghề chọn người, thì người đó hội tụ rất nhiều yếu tố về sức khỏe, kỹ thuật và cả đam mê. Theo thống kê của ông Vũ Minh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Hương Ngải (huyện Thạch Thất), toàn xã có hơn 2.500 hộ, trong đó có 500 hộ làm nghề, có nhiều gia đình ba đến năm đời làm nghề. Hiện nay thu nhập bình quân của người thợ làm nhà cổ khoảng 300 nghìn đồng/ngày.

Ước ao của những người thợ là đủ sức khỏe và đam mê để giữ nghề. Họ đã và đang góp phần nâng tầm giá trị của làng nghề Thủ đô, giá trị của một nghề vất vả nhưng vinh quang, tạo dựng những nét tinh hoa cho hôm nay và mai sau.


Tin cùng chuyên mục
Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Hiện mỗi ngày, các cơ sở cách ly người bị nghi nhiễm virus Covid-19 trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang thực hiện cung cấp hàng trăm suất ăn cho người dân khi vào cách ly, điều trị. Với số lượng suất ăn lớn như vậy, công tác kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) được cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm.
Xã KDang, huyện Đăk Đoa (Gia Lai): Tổ chức thành công Đại hội điểm nhiệm kỳ 2020- 2025

Xã KDang, huyện Đăk Đoa (Gia Lai): Tổ chức thành công Đại hội điểm nhiệm kỳ 2020- 2025

Tin tức - Thùy Dung - 4 giờ trước
Ngày 28/2, Đảng ủy xã Kdang, huyện Đăk Đoa đã tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ IX, nhiệm kỳ 2020- 2025.
Bạc Liêu và Cà Mau dẫn đầu Cụm thi đua Tây Nam bộ

Bạc Liêu và Cà Mau dẫn đầu Cụm thi đua Tây Nam bộ

Tin tức - N.Tâm - 6 giờ trước
Ngày 28/2, tại Cà Mau, Hội đồng Thi đua- Khen thưởng Trung ương, Cụm thi đua các tỉnh Tây Nam bộ tổ chức Hội nghị tổng kết giao ước thi đua năm 2019 và ký kết giao ước thi đua năm 2020. Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự Hội nghị.
Ủy ban Dân tộc nghiệm thu đề tài khoa học

Ủy ban Dân tộc nghiệm thu đề tài khoa học

Tin tức - Hoàng Quý - 6 giờ trước
Sáng ngày 28/2, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức họp Hội đồng nghiệm thu đề tài “Xác định thành phần, tên gọi của một số dân tộc và xây dựng Danh mục các dân tộc Việt Nam”. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh là Chủ tịch Hội đồng. Đề tài do TS. Phan Văn Hùng, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT làm chủ nhiệm.
Cần Thơ: Cách ly 9 hành khách về từ vùng dịch Daegu (Hàn Quốc)

Cần Thơ: Cách ly 9 hành khách về từ vùng dịch Daegu (Hàn Quốc)

Tin tức - N.Tâm - 7 giờ trước
Sáng 28/2, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ đã đón chuyến bay chở 136 hành khách từ Hàn Quốc trở về. Tuy nhiên có 9 người do đến từ Daegu là vùng tâm dịch Covid-19 nên được cách ly tập trung tại Trường Quân sự ở quận Ô Môn, cách trung tâm Cần Thơ khoảng 20 km, để theo dõi. Những hành khách còn lại được giám sát y tế tại nhà hoặc nơi lưu trú.
Làm mới âm nhạc Tây Nguyên để gần hơn với công chúng

Làm mới âm nhạc Tây Nguyên để gần hơn với công chúng

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 11 giờ trước
Kaly Trần, chàng trai dân tộc Ba Na chia sẻ, muốn âm nhạc của người Ba Na được bảo tồn, phát huy hiệu quả thì phải tìm được “không gian sống” cho nó chứ không thể giữ gìn theo những cách khiên cưỡng. Đó cũng là lý do mà ban nhạc dân gian Kaly Band được thành lập với hơn 100 thành viên “chân đất”, do Kaly Trần làm Trưởng nhóm.
Thanh Hóa: Ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc Khơ-mú

Thanh Hóa: Ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc Khơ-mú

Dân tộc - Miền núi - Nguyễn Nam - 12 giờ trước
Thời gian qua, Ban Dân tộc tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với UBND huyện biên giới Mường Lát và các đơn vị liên quan thực hiện Đề án “Ổn định đời sống và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc Khơ-mú, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2016 - 2020” nhằm nâng cao đời sống, xóa bỏ dần các tập tục lạc hậu và hỗ trợ sinh kế cho người dân.
Chiêm Hóa thu hồi sổ đỏ đã cấp sai quy định

Chiêm Hóa thu hồi sổ đỏ đã cấp sai quy định

Bạn đọc - Hiếu Anh - 12 giờ trước
Báo Dân tộc và Phát triển số 1584, ra ngày 3/1/2020 có đăng tải bài viết Chiêm Hóa (Tuyên Quang): Đất đang tranh chấp vẫn được cấp sổ đỏ. Bài viết phản ánh, đơn thư của bà Ma Thị Bắc, dân tộc Tày, thôn Thôm Bưa, xã Tân Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) phản ánh về việc thửa đất lâm nghiệp của gia đình bà đang tranh chấp với gia đình ông Quan Văn Nhung chưa giải quyết xong, thì UBND huyện bất ngờ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho gia đình ông Nhung.
Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 12 giờ trước
Hiện mỗi ngày, các cơ sở cách ly người bị nghi nhiễm virus Covid-19 trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang thực hiện cung cấp hàng trăm suất ăn cho người dân khi vào cách ly, điều trị. Với số lượng suất ăn lớn như vậy, công tác kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) được cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm.
Thực trạng tranh chấp đất đai vùng DTTS: Cần có giải pháp căn cơ

Thực trạng tranh chấp đất đai vùng DTTS: Cần có giải pháp căn cơ

Bạn đọc - Vũ Lợi - 12 giờ trước
Đất không cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), hoặc đất cấp trong sổ không giống như thực tế, đất không có giấy tờ; một bộ phận người dân còn thiếu hiểu biết, thờ ơ với việc đăng ký cấp sổ đỏ… là thực trạng ở nhiều địa phương vùng cao của tỉnh Điện Biên, kéo dài trong nhiều năm, không chỉ khiến tình trạng khiếu kiện kéo dài, gây mất an ninh trật tự mà còn dẫn đến các vụ án đau lòng.
Cuộc sống mới dưới chân Chóp Chài

Cuộc sống mới dưới chân Chóp Chài

Phóng sự - Ký sự - Hà Văn Đạo - 13 giờ trước
Với độ cao gần 400m so với mực nước biển, núi Chóp Chài, TP. Tuy Hòa (Phú Yên) như một biểu tượng của người dân nơi đây. Những căn cứ địa cách mạng xưa giờ đã thành những cánh đồng trù phú, màu xanh mướt trải dài. Cuộc sống mới của đồng bào nơi đây đang đổi thay từng ngày.