Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Kông Chro: Đồng bào Ba Na có thương nhớ nhà rông

Thùy Dung - 09:04, 10/11/2019

Nhà rông là một thành tố, là nét đặc trưng không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào DTTS ở Tây Nguyên. Tuy nhiên, hiện nay trên một số thôn, làng ở Kông Chro (Gia Lai) đang mất dần đi nhà rông truyền thống xưa.

Nhà rông theo kiến trúc của người Jrai tại làng Bla, xã Đăk Song.
Nhà rông theo kiến trúc của người Jrai tại làng Bla, xã Đăk Song.

Làng Bla, xã Đăk Song với 86 hộ, 427 khẩu, chủ yếu là người Ba Na. Năm 2018, làng đã họp bàn nhau rất nhiều lần để bàn chuyện dựng nhà rông kiểu mới. Đó là thiết kế theo kiến trúc kiểu nhà Thái, mái lợp tôn xanh, đỏ, tuy nhiên lại pha thêm chút kiến trúc của người Jrai. 

Được biết, nhà rông mới được dựng bằng tiền đóng góp của người dân làng. 2 căn nhà rông được đặt cạnh nhau, với 2 dáng vẻ khác nhau. Thoạt nhìn mang lại cảm giác nhà rông mới đã che khuất nhà rông cũ.

Già làng Đinh Khao cho biết: Ngôi nhà rông truyền thống này do người dân trong làng đã đóng góp mỗi người 500 nghìn đồng, đi thuê thợ về để dựng lên. Nhà rông cũ thì để cúng Yàng, tổ chức các ngày lễ hội, nghi thức truyền thống của đồng bào DTTS. Nhà rông mới thì để người dân họp hành, tổ chức sinh hoạt cộng đồng làng.

Anh Đinh Văn Bop, người làng Bla cho biết: Kiến trúc của nhà rông mới theo hướng của người Jrai là vì người dân làng họ thấy làng khác làm đẹp, nên học hỏi để làm theo. Làm theo kiến trúc kiểu mới thì nhà rông sẽ bền hơn, khi bị hư hỏng thì không phải mất nhiều thời gian, công sức để sửa như nhà rông cũ. Nhà rông mới được khởi công xây dựng từ đầu năm 2019, đến nay, nhà rông mới đã được hoàn thành, đưa vào sử dụng.

Cũng giống như làng Bla của xã Đăk Song, một số làng của các xã khác như Đăk Pờ Pho, xã Ya Ma… cũng đã học theo lối thiết kế nhà rông kiểu mới. Khi được hỏi về việc làm nhà rông kiểu mới rất tốn kém, sao người dân không tìm cách làm nhà rông kiểu cũ, để giữ gìn bản sắc dân tộc và tiết kiệm chi phí? Người dân cho biết, vì không thể tìm được nguyên liệu để làm nhà như kiến trúc cũ và nhà rông kiểu mới rất đẹp, cao ráo và thoáng mát nên dân làng thích hơn.

Ông Nguyễn Trọng Hiếu, Trưởng phòng Văn hóa Thông tin huyện Kông Chro, cho biết: Do nguồn tranh để lợp mái cho nhà rông không còn nên người dân đã thay thế bằng mái tôn. Về việc theo kiến trúc của người Jrai là do người dân làng tự bàn nhau, đóng góp tiền của rồi mời thợ về dựng lên. Phía phòng cũng tích cực vận động người dân bảo tồn nhà rông để giữ gìn văn hóa truyền thống chứ không can thiệp được, vì đây là chuyện của làng, dân làng bàn với nhau, thống nhất với nhau.

Đồng bào DTTS vốn coi trọng giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt là nhà rông. Đối với đồng bào, nhà rông là ngôi nhà chung, nơi gắn bó, lưu giữ những giá trị của làng. 

Điều đáng nói, nếu như trước đây người dân phải bỏ công sức ra để cùng nhau dựng nhà rông, đóng góp sức mình vào đấy. Còn hiện nay, khi dựng nhà rông theo kiểu mới, dân làng bỏ tiền để thuê thợ về dựng chứ không còn cùng nhau góp sức nhiều như trước. 

Các giá trị văn hóa truyền thống cứ dần mai một tại các làng DTTS. Liệu mai này, khi nhà rông truyền thống mất dần, người Ba Na vùng Đông Trường Sơn có tiếc nuối thương nhớ nhà rông?

Tin cùng chuyên mục
Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Ở tuổi 74, bà Đỗ Thị Hảo, thôn Tây An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) vẫn thường hát ru những khúc ca về Hoàng Sa, Trường Sa… như nỗi nhớ về những đội hùng binh Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải năm xưa ra đi khẳng định chủ quyền biển đảo. Bà là “pho sử thi sống” cuối cùng ở Lý Sơn qua những câu hát ru.
Tin nổi bật trang chủ
“Hoa tặc”

“Hoa tặc”

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 7 giờ trước
Tuyến Quốc lộ 19 (đoạn từ cảng Quy Nhơn đến Quốc lộ 1A) mới vừa được khánh thành vào ngày 29/3, dài 17,42km.
Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Người hát khúc ca Hoàng Sa trên đảo Lý Sơn

Sắc màu 54 - Nguyễn Trang - 7 giờ trước
Ở tuổi 74, bà Đỗ Thị Hảo, thôn Tây An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) vẫn thường hát ru những khúc ca về Hoàng Sa, Trường Sa… như nỗi nhớ về những đội hùng binh Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải năm xưa ra đi khẳng định chủ quyền biển đảo. Bà là “pho sử thi sống” cuối cùng ở Lý Sơn qua những câu hát ru.
Nan giải quản lý rừng giáp ranh

Nan giải quản lý rừng giáp ranh

Môi trường sống - L.Phương - C.Luận - 7 giờ trước
Huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) giáp ranh với thị xã An Khê (Gia Lai). Nhiều năm qua, công tác quản lý rừng ở khu vực giáp ranh hai địa phương này đang gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, là tình trạng xâm lấn, tranh chấp đất của người dân hai địa phương diễn ra rất phức tạp, nhưng các cơ quan chức năng liên quan chưa thể xử lý dứt điểm.
Mô hình điện mặt trời áp mái: Góp phần chống biến đổi khí hậu

Mô hình điện mặt trời áp mái: Góp phần chống biến đổi khí hậu

Môi trường sống - Hương Chi - Vũ Lợi - 9 giờ trước
Lắp đặt và sử dụng mô hình điện mặt trời áp mái là lợi thế rất lớn của địa phương trong khai thác nguồn năng lượng sạch tự nhiên, giảm thiểu sử dụng năng lượng hóa thạch và góp phần chống biến đổi khí hậu.
Đẩy mạnh công nghệ chế biến: Hướng tiêu thụ ổn định cho nông sản Việt

Đẩy mạnh công nghệ chế biến: Hướng tiêu thụ ổn định cho nông sản Việt

Khoa học - Công nghệ - Thúy Hồng - 9 giờ trước
Trong 4 tháng đầu năm 2020, dịch Covid-19 đã tác động rất mạnh đến hoạt động xuất khẩu nông sản. Quan tâm đầu tư, đẩy mạnh công nghệ chế biến là một trong những hướng đi được kỳ vọng sẽ giúp nông sản phục hồi sau đại dịch. Công nghiệp chế biến không chỉ giải quyết tình trạng “giải cứu” nông sản mà còn đóng vai trò quan trọng giúp các doanh nghiệp chủ động thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị cho nông sản Việt Nam.
Mô hình tránh hạn hiệu quả của nông dân Tây Nguyên

Mô hình tránh hạn hiệu quả của nông dân Tây Nguyên

Môi trường sống - Lê Hường - 9 giờ trước
Để chống hạn, một số nông dân ở Tây Nguyên đã tự tìm ra cách tích trữ nước, đó là đào ao lót chống thấm để tích nước, kết hợp tưới nước tiết kiệm. Đây là giải pháp hiệu quả để ứng phó thời tiết biến đổi ngày càng khắc nghiệt.
Con nuôi Đồn Biên phòng

Con nuôi Đồn Biên phòng

Nhịp cầu nhân ái - Lê Hường - 12 giờ trước
Thời gian qua, các Đồn Biên phòng (ĐBP) thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Đăk Lăk có nhiều cách làm hay, giúp người dân vùng biên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Đặc biệt, mô hình “Con nuôi Đồn Biên phòng” đang giúp nhiều trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được đến trường, có cuộc sống ổn định.
Buôn Đôn (Đăk Lăk): Hiệu quả từ các mô hình chuyển đổi kinh tế

Buôn Đôn (Đăk Lăk): Hiệu quả từ các mô hình chuyển đổi kinh tế

Kinh tế - Lê Hường - 12 giờ trước
Huyện biên giới Buôn Đôn đất đai cằn cỗi, nguồn nước khan hiếm, diễn biến thời tiết phức tạp thường xuyên tác động xấu đến sản xuất nông nghiệp. Nhưng nhờ chính quyền địa phương định hướng đúng và triển khai hỗ trợ thiết thực nên người dân địa phương, đặc biệt là đồng bào DTTS, đã chuyển đổi các mô hình kinh tế hiệu quả, mang lại thu nhập cao.
Mái ấm của trẻ thơ

Mái ấm của trẻ thơ

Nhịp cầu nhân ái - Thùy Dung - 13 giờ trước
Nhiều năm qua, Mái ấm Thiên Ân ở thôn 4, xã Chư Á, TP. Pleiku (Gia Lai) đã cưu mang hàng trăm hoàn cảnh éo le, đặc biệt là các em nhỏ người đồng bào DTTS. Nhờ có vòng tay che chở của các sơ, dưới mái nhà chung nhiều em nhỏ đã lớn lên, trưởng thành và trở thành người có ích cho xã hội.
Ninh Thuận: Bước tiến dài trên chặng đường giảm nghèo

Ninh Thuận: Bước tiến dài trên chặng đường giảm nghèo

Công tác Dân tộc - Thành Nhân - 13 giờ trước
Năm 1992, tỉnh Ninh Thuận được tái lập, khi đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm 28,13%, đến nay tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 6,74%. Đây là một bước tiến đáng ghi nhận của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Thuận.