Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lan tỏa Quan họ Bắc Ninh trong nền văn hóa dân tộc

Hà Việt - 10:00, 12/12/2019

Dân ca Quan họ Bắc Ninh không chỉ là một loại hình văn hóa dân gian xứ Kinh Bắc, mà đã lan tỏa trong và ngoài nước, mang những giá trị văn hóa Việt kết nối cộng đồng. Trở thành một loại hình nghệ thuật đạt tới trình độ cao về diễn xướng, lời ca và âm nhạc… tổng hợp, hòa quện với các phong tục, tập quán, tín ngưỡng, lễ hội… đậm chất trữ tình, hào hoa, thanh lịch.

Quan họ Bắc Ninh trở thành một loại hình nghệ thuật đạt tới trình độ cao về diễn xướng, lời ca và âm nhạc
Quan họ Bắc Ninh trở thành một loại hình nghệ thuật đạt tới trình độ cao về diễn xướng, lời ca và âm nhạc

Theo “Kho tàng diễn xướng dân gian Việt Nam” có thể chia hát Quan họ thành những dạng sau: Hát Quan họ ở hội, gọi là hát Hội. Hát Quan họ ở đám, gọi là hát Mừng. Hát Quan họ ở cửa đình, cửa đền, gọi là hát Thờ hát Cầu. Hát Quan họ tại nhà giữa hai nhóm Quan họ trai gái mời nhau, gọi là hát Canh. Trong đó, hát Hội và hát Canh là hai hình thức nổi bật, có giá trị văn hóa cao.

Cái đẹp nhất của văn hóa Quan họ chính là ở sự tinh tế, ý nhị trong cách ứng xử, trong tâm tư gửi gắm ở mỗi câu ca. Dù là nam hay là nữ, khi cất lời, người quan họ luôn nhún nhường bằng những câu thưa gửi: “Thưa chị hai, chị ba, biết thì ca trước để anh em chúng em cất bước theo sau”.

Quan họ đẹp từ lời chào đón khi khách đến chơi nhà: “Đốt than quạt nước pha trà mời người xơi/ Trà này quý lắm người ơi/ Mỗi người xơi mỗi chén cho em vừa lòng”. Hay “Giầu này trong tráp mở ra/ Giấu cha giấu mẹ đem ra mời chàng”. Nói về khoảnh khắc gặp mặt, người quan họ cũng mượn những hình ảnh đẹp: “Hôm nay sum họp trúc mai/ Tình chung một khắc nghĩa dài trăm năm”. Nói về nghĩa tình, người quan họ bảo: “Nghĩa người em để trong cơi/ Nắp vàng đậy lại để nơi giường nằm”.

Đến khi “Giã bạn”, những câu ca quan họ như níu chân kẻ ở người đi: “Người về em vẫn khóc thầm/ Đôi bên vạt áo ướt đầm như mưa”.

Sự sâu sắc, ý nhị trong lời ca, trong sinh hoạt văn hóa quan họ, tinh tế mà vẫn gần gũi, tình cảm chứ không đài các, cách xa.

Trong những năm qua, Bắc Ninh đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá Quan họ với nhiều hình thức phong phú cả trong và ngoài nước; xây dựng nhiều chương trình như về với Quan họ, hát Quan họ trên thuyền. Canh hát Quan họ đêm rằm đã trở thành hoạt động thường niên, thu hút hàng vạn khán giả theo dõi. Đây là một trung tâm lưu trữ, bảo tồn và khai thác Quan họ, nghiên cứu 34 chuyên đề, ký âm 107 bài Quan họ cổ, xuất bản 9 đầu sách về Dân ca Quan họ; khuyến khích phát triển các làng, câu lạc bộ Quan họ…

Từ chỗ chỉ có 49 làng Quan họ gốc và 34 câu lạc bộ, đến nay Bắc Ninh đã phát triển lên 369 làng Quan họ thực hành, 381 câu lạc bộ với trên 1 vạn hội viên tham gia, hàng nghìn người có khả năng truyền dạy. Đặc biệt, có hơn 140 câu lạc bộ ở các tỉnh và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Quan họ Bắc Ninh đã lan tỏa tới mọi miền của Tổ quốc và trở thành một biểu tượng văn hóa hấp dẫn, góp phần tích cực trong quá trình hội nhập văn hóa quốc tế, mang một sức sống mới hòa vào dòng chảy thời đại của văn hóa dân tộc Việt Nam.

Tin cùng chuyên mục
Góp thêm xuân trên từng trang viết

Góp thêm xuân trên từng trang viết

Trong tâm thức đồng bào các DTTS, mỗi độ Tết đến Xuân về không chỉ là mùa của lễ hội mà còn là khoảnh khắc nơi những niềm vui được thắp lên, tình cảm bản làng được gắn kết.
Tin nổi bật trang chủ
Thầm lặng những dấu chân

Thầm lặng những dấu chân

Đời sống - Xã hội - Kiều Giang-Minh Phương - 16:42, 18/01/2020
Mường Khương là huyện biên giới của tỉnh Lào Cai. Nơi đây cuộc sống của bà con vẫn còn nhiều khó khăn, với 90% là đồng bào thiểu số sinh sống, đa số là hộ nghèo và hộ cận nghèo. Chính vì vậy, tình trạng người lao động xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc làm thuê có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp nhất là những ngày cận Tết. Trước tình hình đó, các chiến sỹ Đồn Biên phòng Mường Khương đã và đang triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm đấu tranh, ngăn chặn để giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới.
Thêm Xuân cho đồng bào biên giới Tây Nam

Thêm Xuân cho đồng bào biên giới Tây Nam

Pháp luật - N.Tâm - 18:03, 17/01/2020
Những ngày cuối năm, tới các cụm dân cư biên giới Tây Nam có thể cảm nhận rõ mùa Xuân đang tới. Hoạt động thương mại như tấp nập hơn; người người, nhà nhà tươi vui, phấn khởi… Những hình ảnh đó tạo nên một không khí Tết thật đặc trưng vùng biên giới phía Tây Nam của Tổ quốc.
Phòng chống thiên tai vùng DTTS, miền núi: Những vấn đề đặt ra

Phòng chống thiên tai vùng DTTS, miền núi: Những vấn đề đặt ra

Thời sự - Thanh Huyền (thực hiện) - 17:56, 17/01/2020
Mặc dù nước ta đã có nhiều nỗ lực trong công tác phòng, chống thiên tai nhưng hậu quả gây ra vẫn rất nặng nề. Nhiều ý kiến cho rằng, công tác phòng, chống thiên tai phải sát với cuộc sống người dân ở vùng DTTS và miền núi; phòng, chống phải đi đôi với phát triển bền vững. Để hiểu rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc phỏng vấn ông Vũ Xuân Thành, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Có một dòng họ hiếu học ở Công Đa

Có một dòng họ hiếu học ở Công Đa

Giáo dục - Nguyễn Huy Hoàng - 17:46, 17/01/2020
Sự hiếu học của con, cháu dòng họ Ma ở xã Công Đa, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) được duy trì qua các thế hệ. Nhờ chú trọng việc học, tri thức được mở mang nên người họ Ma đã làm chủ và ứng dụng khoa học trong phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Muôn kiểu bày bán thịt thú rừng dịp cuối năm

Muôn kiểu bày bán thịt thú rừng dịp cuối năm

Bạn đọc - Tuấn Trình - 17:35, 17/01/2020
Mặc dù là mặt hàng bị cấm kinh doanh, nhưng thời gian vừa qua, nhiều loại động vật hoang dã vẫn được bày bán bằng các hình thức khác nhau. Tình trạng này đang gây bức xức trong dư luận.
Góp thêm xuân trên từng trang viết

Góp thêm xuân trên từng trang viết

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 17:30, 17/01/2020
Trong tâm thức đồng bào các DTTS, mỗi độ Tết đến Xuân về không chỉ là mùa của lễ hội mà còn là khoảnh khắc nơi những niềm vui được thắp lên, tình cảm bản làng được gắn kết.
Tết của những người lính biển

Tết của những người lính biển

Đời sống - Xã hội - Nguyễn Thanh Điệp - 17:09, 17/01/2020
Tết là dịp rất đỗi thiêng liêng để mọi người sắp xếp công việc về đoàn tụ với gia đình. Nhưng với cán bộ, chiến sĩ Hải quân, trong những ngày Tết vẫn chắc tay súng canh giữ biển đảo, góp phần giữ bình yên cho đất nước đón Tết, vui Xuân.
Những bài thuốc trị bệnh từ lá sen

Những bài thuốc trị bệnh từ lá sen

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 16:56, 17/01/2020
Sen là loại cây sống dưới bùn lầy, tập trung chủ yếu ở vùng đồng bằng và trung du. Mặc dù sống ở dưới bùn lầy nhưng cây sen mang đến những giá trị thiết thực trong cuộc sống. Lá sen, cánh sen, thân sen, nhị sen, hoa sen, tất cả đều có công dụng tốt trong chăm sóc sức khỏe con người.
Cù Lao Chàm 10 năm không có rác thải nhựa

Cù Lao Chàm 10 năm không có rác thải nhựa

Đời sống - Xã hội - Minh Ngọc - 16:42, 17/01/2020
Đã từ lâu, Cù Lao Chàm thực sự trở thành hòn đảo “nói không với chai nhựa dùng một lần và ống hút nhựa”.
Nỗi lo thực phẩm bẩn ở vùng cao

Nỗi lo thực phẩm bẩn ở vùng cao

Sức khỏe - Hiếu Anh - 15:32, 17/01/2020
Trong xã hội hiện đại, người dân miền núi không chỉ bó hẹp sinh hoạt tự cung tự cấp trong gia đình, mà nhu cầu mua bán hàng hóa ngày càng cao. Thế nhưng, khâu kiểm tra, kiểm soát chất lượng thực phẩm ở vùng này chưa thật sự chặt chẽ dẫn đến nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm.