Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lồng ghép giới trong hỗ trợ phát triển sản xuất: Nhiều rào cản cần tháo gỡ

Sỹ Hào - 10:06, 13/03/2020

Lồng ghép giới theo nguyên tắc “ưu tiên phụ nữ” được thể hiện xuyên suốt trong các văn bản liên quan của Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững. Nhưng trên thực tế, đây vẫn là một rào cản trong quá trình thực hiện, vừa hạn chế mức thụ hưởng của phụ nữ, đồng thời kéo giảm hiệu quả của chính sách giảm nghèo.

Sinh kế chính của phụ nữ DTTS vẫn là sản xuất nông nghiệp. (Ảnh minh họa)
Sinh kế chính của phụ nữ DTTS vẫn là sản xuất nông nghiệp. (Ảnh minh họa)

Mờ nhạt trong tham gia đầu tư cơ sở hạ tầng

Giai đoạn 2016 - 2020, khi thực hiện các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng (CSHT) cấp thôn/bản, một trong những yêu cầu được đặt ra hàng đầu, là phải có sự tham gia thực hiện của cộng đồng. Trong đó, có sự ưu tiên đối với phụ nữ, như: Ưu tiên các công trình có nhiều phụ nữ là đối tượng hưởng lợi; ưu tiên phụ nữ tham gia hoạt động được trả công…

Nhưng trên thực tế, vai trò của phụ nữ khi tham gia vào quá trình xây dựng CSHT còn mờ nhạt. Một phần nguyên nhân là do những quy định chung chung trong các văn bản hướng dẫn thực hiện dự án.

Cụ thể, về khâu lập kế hoạch một dự án CSHT, theo Thông tư số 01/2017/TT-BKHĐT ngày 14/12/2017 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về hướng dẫn quy trình lập kế hoạch đầu tư cấp xã thực hiện các Chương trình MTQG, thì chỉ có đại diện của các thôn được mời tham gia góp ý cho dự thảo kế hoạch của xã. Do đó, người dân, trong đó có phụ nữ, không có nhiều cơ hội góp ý.

Còn khi thi công, Nghị định số 161/2016/NĐ-CP, ngày 2/12/2016 của Chính phủ quy định, đối với công trình CSHT cấp thôn, chính quyền địa phương chỉ giao tổ, nhóm thợ thực hiện khi cộng đồng dân cư, tổ chức đoàn thể không đăng ký thực hiện gói thầu, hoặc không đáp ứng yêu cầu. Nhưng vì chung chung như vậy, nên không thể hiện được sự ưu tiên đối với phụ nữ được tham gia thi công để có thu nhập.

Nguyên nhân là, quan niệm phổ biến trong việc tham gia làm công tại các công trình CSHT là công việc “nặng nhọc” hay đòi hỏi về mặt “kỹ thuật”, vì vậy “không thích hợp” với phụ nữ. Nhưng khảo sát của Care Việt Nam (tổ chức nhân đạo hàng đầu chống đói nghèo toàn cầu và cứu trợ khẩn cấp) đối với đại diện 200 hộ gia đình DTTS (65% là nữ) tại 24 thôn/bản thuộc 8 xã, 4 huyện của 4 tỉnh (Lào Cai, Bắc Kạn, Ninh Thuận, Trà Vinh) mới đây cho thấy, đa số phụ nữ đều không đồng tình với quan niệm này.

Chưa rõ ưu tiên giới trong sản xuất

Đối với nội dung hỗ trợ phát triển sản xuất, nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững thuộc Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020, theo quy định, các hoạt động này được hỗ trợ cho các tổ nhóm; không tập trung vào từng hộ hay từng cá nhân riêng lẻ, đồng nghĩa không phân tách rõ ràng về giới.

Tuy nhiên, Thông tư số 18/2017/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn thực hiện nội dung này lại ban hành muộn (ban hành ngày 9/10/2017). Vì thế, trong hơn 2 năm đầu của giai đoạn 2016 - 2020, các hoạt động hỗ trợ phát triển sản xuất, nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững vẫn triển khai theo cơ chế “ưu tiên phụ nữ” của giai đoạn 2012 - 2015.

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất, là do phụ nữ DTTS luôn yếu thế trong tìm kiếm việc làm; một phần do gánh nặng việc nhà, đôi khi thêm rào cản về khả năng sử dụng tiếng phổ thông và những định kiến xã hội khác nên rất khó tìm việc ngoài địa bàn cư trú. Do đó, sản xuất nông nghiệp cấp hộ gia đình là lựa chọn sinh kế chính của phụ nữ DTTS. Hơn nữa, đại đa số các mô hình sinh kế mà các địa phương miền núi triển khai lâu nay đều xoay quanh cây/con, góp phần “đóng đinh” sinh kế của phụ nữ DTTS vào sự lựa chọn duy nhất này.

Điều này lý giải phần nào vì sao phụ nữ đóng vai trò chính trong việc tham gia các mô hình hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất nhưng sự tham gia có phần thụ động, chưa phát huy được sự nỗ lực vươn lên, vận dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của chính sách.

Tin cùng chuyên mục
Bước phát triển mới ở An Lão

Bước phát triển mới ở An Lão

An Lão là huyện miền núi của tỉnh Bình Định với gần 40% dân số là đồng bào DTTS. Trong giai đoạn 2009 - 2019, từ nguồn vốn của các chương trình, dự án, huyện đã được đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ sản xuất và an sinh xã hội. Nhờ đó, đời sống của người dân từng bước được cải thiện, diện mạo nông thôn miền núi ngày một khởi sắc.
Tin nổi bật trang chủ
Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030 mang dấu ấn sâu sắc

Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021-2030 mang dấu ấn sâu sắc

Khẳng định sự cần thiết và đề nghị Quốc hội ban hành Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) giai đoạn 2021-2030 (sau đây gọi tắt là Chương trình MTQG)... là những vấn đề được đặt ra trong phiên họp ngày 28/5 của Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIV.
Cả nước có 5.177 xã đạt chuẩn nông thôn mới

Cả nước có 5.177 xã đạt chuẩn nông thôn mới

Tin tức - Hồng Minh - 21:28, 29/05/2020
Sáng 29/5, tại tỉnh Quảng Trị, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương đã tổ chức Hội nghị toàn quốc Văn phòng Điều phối nông thôn mới các cấp và tập huấn Chương trình OCOP năm 2020. Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam.
Phát động cuộc thi sáng tác ca khúc về đề tài DTTS, miền núi năm 2020

Phát động cuộc thi sáng tác ca khúc về đề tài DTTS, miền núi năm 2020

Tin tức - Hồng Minh - 19:06, 29/05/2020
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa phát động cuộc thi sáng tác ca khúc về đề tài dân tộc thiểu số (DTTS), miền núi năm 2020.
Đại hội Đảng bộ huyện Quan Sơn lần thứ VI thành công tốt đẹp

Đại hội Đảng bộ huyện Quan Sơn lần thứ VI thành công tốt đẹp

Thời sự - Quỳnh Trâm - 19:04, 29/05/2020
Từ ngày 27-29/5, Đảng bộ huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) đã long trọng tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ VI, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Đây là Đại hội Đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy Thanh Hóa đầu tiên được chọn tổ chức đại hội điểm.
Hiểm họa từ những “thần tượng” giang hồ

Hiểm họa từ những “thần tượng” giang hồ

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 15:48, 29/05/2020
Giang Rồng, Dũng Trọc, Huấn Hoa Hồng, Khánh Sky… là những cái tên quen thuộc với giới trẻ trên mạng xã hội. Với ngôn ngữ, kiểu hành xử xã hội đen, những “thần tượng” kiểu này thu hút hàng triệu người theo dõi, hiện tượng này trở thành mối nguy hại khôn lường với thanh thiếu niên.
Bát Xát (Lào Cai): Người dân gặp khó vì chưa được chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Bát Xát (Lào Cai): Người dân gặp khó vì chưa được chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Pháp luật - Trọng Bảo - 15:41, 29/05/2020
Từ năm 2006, hàng chục hộ ở thị trấn Bát Xát, đã được UBND huyện Bát Xát (Lào Cai) đồng ý cho chuyển đổi mục đích sử dụng diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản. Hiệu quả của việc chuyển đổi đã được chứng minh, nhưng mô hình này đang có nguy cơ tắc nghẽn vì còn thiếu tính pháp lý.
An Giang: Chi 70 tỷ đồng xử lý khẩn cấp sạt lở bờ sông Hậu

An Giang: Chi 70 tỷ đồng xử lý khẩn cấp sạt lở bờ sông Hậu

Tin tức - Minh Triết - 11:56, 29/05/2020
Thời gian qua, khu vực ấp An Thị, xã An Thạnh Trung, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang liên tục xảy ra các vụ sạt lở đất bờ sông từ khu vực thượng lưu rạch Cái Hố thuộc ấp An Thị đến khu vực rạch Cái Hố đổ ra nhánh trái sông Hậu, đe dọa hàng trăm hộ dân trong khu vực, trong đó có hàng chục hộ dân buộc phải di dời khẩn cấp.
Thanh Hóa: Nhiều hộ nghèo bị bỏ lọt khi bình xét ở thôn, xã

Thanh Hóa: Nhiều hộ nghèo bị bỏ lọt khi bình xét ở thôn, xã

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 11:43, 29/05/2020
Khi chi trả hỗ trợ dịch Covid-19 của Chính phủ, một số địa phương tỉnh Thanh Hóa phát hiện nhiều hộ khá giả vẫn nằm trong danh sách hộ cận nghèo để hưởng tiền chính sách. Trong khi đó, người nghèo thực sự thì lại bị bỏ lọt.
Truy cứu trách nhiệm để rừng bị phá ở Ea Súp (Đăk Lăk): Đánh bật tư duy “hạ cánh an toàn”

Truy cứu trách nhiệm để rừng bị phá ở Ea Súp (Đăk Lăk): Đánh bật tư duy “hạ cánh an toàn”

Bạn đọc - Sông Cài - 10:43, 29/05/2020
Chỉ trong vòng chục năm, hàng nghìn ha rừng tại huyện Ea Súp (Đăk Lăk) bị cạo trọc. Cơ quan chức năng bước đầu xác định, các chủ rừng buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong công tác bảo vệ rừng.
Bước phát triển mới ở An Lão

Bước phát triển mới ở An Lão

Dân tộc - Miền núi - Thành Nhân - 10:39, 29/05/2020
An Lão là huyện miền núi của tỉnh Bình Định với gần 40% dân số là đồng bào DTTS. Trong giai đoạn 2009 - 2019, từ nguồn vốn của các chương trình, dự án, huyện đã được đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ sản xuất và an sinh xã hội. Nhờ đó, đời sống của người dân từng bước được cải thiện, diện mạo nông thôn miền núi ngày một khởi sắc.
Xã miền núi Tiến Thành (Nghệ An): Quyết tâm mới trên chặng đường mới

Xã miền núi Tiến Thành (Nghệ An): Quyết tâm mới trên chặng đường mới

Sự kiện - Bình luận - Minh Thứ - 10:33, 29/05/2020
Quyết tâm hoàn thành và vượt các chỉ tiêu về kinh tế - xã hội (KT-XH), nâng cao đời sống cho người dân và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn mà Đại hội Đảng bộ xã lần thứ III, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra. Đó là khẳng định của ông Nguyễn Hữu Đại, Bí thư Đảng bộ xã Tiến Thành, huyện Yên Thành (Nghệ An) khi trao đổi với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển.