Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Đào tạo để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp (Bài cuối)

Sỹ Hào - 23:17, 26/03/2020

Nước ta đang ở thời kỳ “dân số vàng” khi có khoảng 56,1/96 triệu người đang trong độ tuổi lao động. Nhưng tình trạng già hóa dân số cũng đang “gõ cửa”. Để đáp ứng nhu cầu thị trường, việc làm trong thời kỳ mới, yêu cầu đặt ra là phải có lộ trình đào tạo lao động mang tầm chiến lược.

Số người 60 tuổi trở lên tham gia LLLĐ đang ngày càng tăng. (Ảnh minh họa).
Số người 60 tuổi trở lên tham gia LLLĐ đang ngày càng tăng. (Ảnh minh họa)

 “Đi tắt, đón đầu”

Trong số báo 25 (1607), ra ngày 25/3, Báo Dân tộc và Phát triển đã phản ánh: Từ nhiều năm nay, thực hiện chỉ tiêu “Lao động qua đào tạo”, các địa phương đã triển khai đào tạo cho lao động nông thôn (LĐNT), lao động DTTS; nhưng chủ yếu đào tạo ngắn hạn (dưới 3 tháng).

Trước đòi hỏi của thị trường, việc làm trong thời đại công nghệ 4.0, có ý kiến cho rằng, đào tạo ngắn hạn không còn phù hợp. Nhưng thực tế không phải vậy.

Rà soát của Tổng cục Thống kê (TCTK) cho thấy, lao động trong độ tuổi “chín” nhất (25 - 59 tuổi) hiện vẫn chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng lao động (LLLĐ), nhất là ở khu vực nông thôn; còn nhóm dân số có độ tuổi 15 - 24 (thanh niên) lại rất thấp.

Như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, trong tổng số gần 10,6 triệu người tham gia LLLĐ thì chỉ có khoảng 1,2 triệu lao động thanh niên; khu vực Tây Nguyên hiện có gần 3,6 triệu lao động thì chỉ có hơn 659 nghìn lao động thanh niên…

Theo tìm hiểu của phóng viên, ở các địa phương có đông đồng bào DTTS, tỷ lệ tham gia LLLĐ của nhóm thanh niên thấp xuất phát từ sự phát triển giáo dục, cũng như nhận thức về giáo dục, đào tạo của lao động đã được nâng lên. Cơ sở giáo dục được đầu tư, chính sách hỗ trợ giáo dục, đào tạo được triển khai kịp thời nên hầu hết dân số trẻ ở địa bàn này đều muốn kéo dài thời gian học tập, chuẩn bị tốt các kỹ năng cần thiết trước khi tham gia thị trường lao động.

Và vì thế, LLLĐ chính vẫn là nhóm dân số có độ tuổi 25 - 59. Nhưng một bộ phận lớn lao động DTTS trong độ tuổi này đang có hạn chế “kép”, là trình độ học vấn thấp (thậm chí nhiều người không biết chữ phổ thông), đồng thời không có chuyên môn kỹ thuật (CMKT). Trong điều kiện này, việc tiếp tục đào tạo nghề ngắn hạn cho lao động là hết sức cần thiết để “đi tắt, đón đầu”.

Chủ động trước già hóa dân số

TCTK cũng đã đưa ra những cảnh báo về tình trạng già hóa dân số ngày càng gia tăng khi nhóm dân số tuổi già (60 tuổi trở lên) tiếp tục tham gia LLLĐ hiện cao hơn 10 năm trước rất nhiều. Nếu như năm 2009, tỷ lệ tham gia LLLĐ của nhóm dân số tuổi già là 5,8%, thì cuối năm 2019 đã nâng lên 7,9%.

Số người 60 tuổi trở lên tham gia LLLĐ tăng lên, nhưng thu nhập của nhóm dân số này không cao so với lao động thuộc các nhóm tuổi khác, nhất là nhóm tuổi 25 - 59. Theo phân tích của TCTK, trong 100 lao động thuộc nhóm tuổi 25 - 59 thì có khoảng 17 người có mức sống “giàu nhất”; còn với nhóm tuổi già chỉ có 5,5 người.

Theo dự báo, khoảng 15 - 20 năm nữa, Việt Nam sẽ chuyển sang cơ cấu dân số già. Bước vào năm 2035, nước ta sẽ có 20% dân số, tương ứng khoảng 21 triệu người cao tuổi; đến năm 2049, tỷ lệ này khoảng 25% dân số, tức là cứ 4 người dân sẽ có một người cao tuổi.

Số người cao tuổi trong tương lai gần này là số lao động trong độ tuổi 25 - 59 hiện nay. Trong khi đó, hiện LLLĐ chính này vẫn có tới 76,9% chưa được đào tạo CMKT; thậm chí nhiều lao động DTTS không biết chữ, không có sinh kế ổn định khi không có đất sản xuất, thiếu vốn…

Chính vì vậy, đẩy mạnh đào tạo nghề ngắn hạn tiếp tục là giải pháp cần thiết để chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp cho LĐNT, lao động DTTS. Đây cũng là giải pháp “đi tắt, đón đầu” để ứng phó với tình trạng già hóa dân số đang diễn ra.

Một vấn đề cũng cần được các nhà hoạch định chiến lược lưu ý, theo TCTK, hiện vẫn còn khoảng 8,3% dân số trong độ tuổi đi học phổ thông không đi học. Cùng với đó, cả nước vẫn còn 13,3% thanh niên trong độ tuổi 15 - 24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo. Nếu không có giải pháp, thì LLLĐ “nhiều không” này sẽ kế cận số lao động trình độ thấp hiện nay. Vậy, chất lượng nguồn lao động của nước ta sẽ ở vị trí nào trên bản đồ lao động thế giới?


Tin cùng chuyên mục
Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Cần thay đổi cách xác định “lao động qua đào tạo” (Bài 3)

Nâng cao trình độ cho lao động DTTS: Cần thay đổi cách xác định “lao động qua đào tạo” (Bài 3)

Đến thời điểm này, chỉ tiêu “lao động qua đào tạo” đã vượt kế hoạch đề ra; tuy nhiên, tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật (CMKT) đạt rất thấp, nhất là lao động DTTS. Điều này đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận trong việc thực hiện chỉ tiêu “lao động qua đào tạo”.
Tin nổi bật trang chủ
Lạng Sơn: Hệ thống thư viện chưa phát huy hiệu quả

Lạng Sơn: Hệ thống thư viện chưa phát huy hiệu quả

Đời sống - Xã hội - Nghĩa Hiệp - 21:37, 04/04/2020
Tỉnh Lạng Sơn có 10 thư viện cấp huyện với trên 127.500 bản sách, tuy nhiên hiện các thư viện chưa phát huy được hiệu quả trong hoạt động. Văn hóa đọc sách của người dân trên địa bàn huyện chưa cao. Theo thống kê của Thư viện tỉnh Lạng Sơn, trong năm 2019, chỉ có 350 thẻ mượn sách được thư viện cấp huyện trên toàn tỉnh phát cho bạn đọc.
Thực hiện hỗ trợ lao động học nghề ở Quan Hóa (Thanh Hóa): Nhiều sai phạm được làm rõ

Thực hiện hỗ trợ lao động học nghề ở Quan Hóa (Thanh Hóa): Nhiều sai phạm được làm rõ

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 20:52, 04/04/2020
Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/2/2020 có đăng tải bài viết: “Thực hiện hỗ trợ lao động học nghề ở Quan Hóa (Thanh Hóa): Có hay không việc “rút ruột’ tiền chính sách?”, phản ánh những bất cập trong thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Đề án 1956 ở huyện Quan Hóa. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), các cơ quan liên quan của tỉnh Thanh Hóa và UBND huyện Quan Hóa đã vào cuộc xác minh. Theo đó, nhiều sai phạm được làm rõ.
Để tranh Đông Hồ không trở thành ký ức

Để tranh Đông Hồ không trở thành ký ức

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 20:28, 04/04/2020
Tranh dân gian Đông Hồ với sức sống hơn 5 thế kỷ đã và đang để lại những dấu ấn đậm nét, những sắc thái riêng trong văn hóa dân gian Việt Nam. Giữ gìn, tôn vinh và phát triển nghề làm tranh dân gian Đông Hồ hiện là vấn đề vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, trên thực tế câu chuyện bảo tồn, phát huy tranh dân gian Đông Hồ đang có những tín hiệu vui.
“Ai ở nơi nào, ở yên chỗ đó”

“Ai ở nơi nào, ở yên chỗ đó”

Đời sống - Xã hội - Tuấn Trình - 14:57, 04/04/2020
Khi được nghe chính tâm sự từ những người đã và đang sống trong các khu vực cách ly phòng, chống Covid-19 thì mới thấy được một cuộc sống khác, không hề “ngột ngạt” như ai đó vẫn hình dung. Thậm chí đối với nhiều người, đây là một trải nghiệm thú vị khi được “sống chậm”, bởi từng ngày trôi qua thật yên bình.
Sơn La: Đưa chỉ tiêu BHXH, BHYT vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp

Sơn La: Đưa chỉ tiêu BHXH, BHYT vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp

Kinh tế - Tuấn Trình - 14:53, 04/04/2020
Trong năm 2019, Sơn La đứng trong top 5 tỉnh dẫn đầu toàn quốc về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện với gần 13.100 người, đạt 112,15% kế hoạch được giao, tăng hơn 8.300 người so với năm 2018.
“3 trước, 4 tại chỗ”: Giải pháp chống dịch quyết liệt ở Quảng Ninh

“3 trước, 4 tại chỗ”: Giải pháp chống dịch quyết liệt ở Quảng Ninh

Đời sống - Xã hội - Nghĩa Hiệp - 14:50, 04/04/2020
Thực hiện, triển khai nghiêm túc giải pháp “3 trước”, “4 tại chỗ” để ngăn chặn, hạn chế tối đa các nguồn lây nhiễm dịch bệnh, với phương châm lấy phòng là chính, cách ly là chủ đạo, người dân là trung tâm, hộ gia đình là nòng cốt, tỉnh Quảng Ninh đang triển khai tốt công tác phòng dịch Covid-19.
Bộ GDĐT công bố đề thi tham khảo THPT quốc gia 2020

Bộ GDĐT công bố đề thi tham khảo THPT quốc gia 2020

Tin tức - laodong.vn - 11:53, 04/04/2020
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức công bố bộ đề thi tham khảo kỳ thi THPT Quốc gia 2020 để giáo viên, học sinh chủ động trong việc ôn tập, chuẩn bị cho kỳ thi.
Thủ tướng: Bảo đảm sức khỏe, tính mạng của nhân dân là mục tiêu tối thượng

Thủ tướng: Bảo đảm sức khỏe, tính mạng của nhân dân là mục tiêu tối thượng

Thời sự - PV - 11:12, 04/04/2020
Xã hội chậm lại nhưng những người làm công tác phòng chống dịch, các lực lượng, chính quyền các cấp, đặc biệt là ngành y tế phải tăng tốc. Quan tâm sớm hơn, kịp thời hơn đối với người nghèo, không để ai bị đói kém. Bảo đảm cuộc sống tối thiểu cho người dân như điện, nước, gạo, thực phẩm, rau, thuốc chữa bệnh…
Hiệu quả từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở Bố Trạch

Hiệu quả từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở Bố Trạch

Kinh tế - Quỳnh Chi - 09:41, 04/04/2020
Thực hiện Đề án Chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi, thủy sản, giai đoạn 2016 - 2020, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) đã xuất hiện nhiều mô hình mới có hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Khánh Sơn (Khánh Hòa): Đối mặt với nhiều nỗi lo trong mùa khô

Khánh Sơn (Khánh Hòa): Đối mặt với nhiều nỗi lo trong mùa khô

Môi trường sống - Thành Nhân - 09:35, 04/04/2020
Khánh Sơn là huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa, địa hình đồi núi có độ dốc cao nên mùa khô thường thiếu nước trầm trọng. Năm nay, tuy mới bước vào đầu mùa khô hạn, nhưng nhiều công trình cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Khánh Sơn đã“hụt hơi”; nỗi lo thiếu nước sinh hoạt, sản xuất đang hiển hiện trước mắt. Bên cạnh đó, Khánh Sơn còn phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng cao.