Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nâng cao trình độ cho lao động người DTTS: Mức sống tỷ lệ thuận với chuyên môn kỹ thuật (Bài 1)

Sỹ Hào - 09:52, 18/03/2020

Lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật (CMKT) được xem là “chìa khóa” để giảm nghèo bền vững vùng DTTS và miền núi. Trong thời đại cách mạng 4.0, khi cơ cấu, thị trường, việc làm… đang thay đổi mạnh mẽ thì việc nâng cao trình độ CMKT cho lao động DTTS càng trở nên cấp bách.

Đa số những người lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chỉ tham gia sản xuất nông nghiệp nên có mức sống thuộc nhóm “nghèo nhất”. (Ảnh minh họa)
Đa số những người lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chỉ tham gia sản xuất nông nghiệp nên có mức sống thuộc nhóm “nghèo nhất”. (Ảnh minh họa)

Chưa qua đào tạo CMKT, thậm chí chưa bao giờ đi học nhưng vẫn phải tham gia thị trường lao động… đây là thực trạng đáng lo ngại của lực lượng lao động người DTTS.

Đi làm khi chưa được đi học

Năm nay 60 tuổi, bà Pỉ Hòa, dân tộc Bru - Vân Kiều, ở thôn Mới, xã Hướng Linh, huyện Hướng Hóa (Quảng Trị) mới biết chữ phổ thông. Ấy là nhờ Trường TH&THCS xã Hướng Linh mở lớp xóa mù chữ cho phụ nữ trên địa bàn. Tối tối, sau một ngày trên nương rẫy, bà Hòa và hơn 40 phụ nữ, tuổi đời 15 - 60, ở xã Hướng Linh, lại cùng nhau lên lớp học chữ.

Bà Hòa bảo, bao năm làm nương rẫy đều theo kinh nghiệm “gia truyền”; lúc trẻ phụ giúp bố mẹ, lấy chồng thì trở thành lao động chính trong nhà, dù không biết tính nhưng bà biết rõ, trong làm nông, được mùa thì đỡ, mất mùa là túng quẫn ngay.

Bà Hòa là một trong rất nhiều lao động DTTS là lao động chính trong gia đình khi chưa bao giờ đi học. Số liệu điều tra của Tổng cục Thống kê (TCTK) công bố tháng 12/2019 cho thấy, số lao động “chưa bao giờ đi học” ở các địa phương có đông đồng bào DTTS rất cao. Như khu vực Trung du miền núi phía Bắc (TDMNPB), cứ 100 lao động thì có 9,1 người chưa bao giờ đi học; khu vực Tây Nguyên thì có 6,6/100 người…

Cùng với đó, số lao động chưa tốt nghiệp tiểu học ở các địa phương có đông đồng bào DTTS hiện cũng rất nhiều. Theo thống kê, ở khu vực TDMNPB, trong 100 lao động, thì có 8 người; khu vực Tây Nguyên là 10,2 người. Đặc biệt, ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL), trong 100 lao động thì có 17,8 người chưa tốt nghiệp tiểu học.

Thu nhập thấp

Ngoài giáo dục phổ thông, TCTK cũng đưa ra chỉ số phản ánh khá rõ nét trình độ CMKT thấp của lực lượng lao động DTTS. Ở khu vực TDMNPB; bình quân trong 100 lao động chỉ có 19 người đã qua đào tạo (sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học ); khu vực Tây Nguyên và ĐBSCL còn thấp hơn, chỉ có 13 - 16/100 lao động đã qua đào tạo.

Đại đa số chưa qua đào tạo nên lao động DTTS chủ yếu làm việc đơn giản, thu nhập thấp. Từ năm 2015, kết quả điều tra thực trạng KT-XH 53 DTTS đã cho thấy, thu nhập bình quân của lao động DTTS chỉ 1,16 triệu đồng/người/tháng, bằng 45% bình quân chung của cả nước.

Sau 5 năm, đến nay thu nhập của lao động DTTS vẫn thuộc nhóm thấp nhất do chủ yếu làm việc đơn giản, chưa được đào tạo CMKT. Phân tích tỷ trọng lao động có việc làm theo mức sống ngũ vị phân (chia theo nhóm: Nghèo nhất, nghèo, trung bình, giàu, giàu nhất) từ kết quả điều tra dân số và nhà ở do TCTK công bố tháng 12/2019 có thể thấy rõ điều này.

Cụ thể, trong 100 lao động sản xuất nông nghiệp, nghề đơn giản chưa có CMKT chỉ có 4 người thuộc nhóm có mức sống “giàu nhất”, 13 người “giàu”, 22 người thuộc nhóm “trung bình”. Lao động thuộc nhóm “nghèo nhất” có 31 người, thuộc nhóm “nghèo” có 30 người.

Nhưng nếu lao động chỉ cần được đào tạo trình độ sơ cấp, mức sống đã có sự thay đổi rõ rệt. Cụ thể với 100 lao động có trình độ CMKT sơ cấp, nhóm “giàu nhất” có 15 - 17 người; nhóm “giàu” có 22 - 24 người; nhóm “trung bình” có 26 người; trong khi chỉ có 24 người “nghèo” và 9 - 12 người “nghèo nhất”.

Số liệu điều tra của TCTK cũng cho thấy, mức sống của lao động tăng tỷ lệ thuận với trình độ CMKT. Như với lao động có trình độ CMKT bậc cao, trong 100 lao động thì 56 người thuộc nhóm “giàu nhất”, chỉ có 3 người thuộc nhóm “nghèo nhất”.

Với lao động DTTS, ngoài số lượng lao động chưa biết chữ phổ thông còn nhiều, thì tỷ lệ lao động được đào tạo CMKT rất thấp. Điều này đòi hỏi phải nhìn lại công tác giáo dục, đào tạo cho lao động người DTTS. Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.


Tin cùng chuyên mục
Lạng Sơn: Hệ thống thư viện chưa phát huy hiệu quả

Lạng Sơn: Hệ thống thư viện chưa phát huy hiệu quả

Tỉnh Lạng Sơn có 10 thư viện cấp huyện với trên 127.500 bản sách, tuy nhiên hiện các thư viện chưa phát huy được hiệu quả trong hoạt động. Văn hóa đọc sách của người dân trên địa bàn huyện chưa cao. Theo thống kê của Thư viện tỉnh Lạng Sơn, trong năm 2019, chỉ có 350 thẻ mượn sách được thư viện cấp huyện trên toàn tỉnh phát cho bạn đọc.
Tin nổi bật trang chủ
Lạng Sơn: Hệ thống thư viện chưa phát huy hiệu quả

Lạng Sơn: Hệ thống thư viện chưa phát huy hiệu quả

Đời sống - Xã hội - Nghĩa Hiệp - 21:37, 04/04/2020
Tỉnh Lạng Sơn có 10 thư viện cấp huyện với trên 127.500 bản sách, tuy nhiên hiện các thư viện chưa phát huy được hiệu quả trong hoạt động. Văn hóa đọc sách của người dân trên địa bàn huyện chưa cao. Theo thống kê của Thư viện tỉnh Lạng Sơn, trong năm 2019, chỉ có 350 thẻ mượn sách được thư viện cấp huyện trên toàn tỉnh phát cho bạn đọc.
Thực hiện hỗ trợ lao động học nghề ở Quan Hóa (Thanh Hóa): Nhiều sai phạm được làm rõ

Thực hiện hỗ trợ lao động học nghề ở Quan Hóa (Thanh Hóa): Nhiều sai phạm được làm rõ

Bạn đọc - Quỳnh Trâm - 20:52, 04/04/2020
Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/2/2020 có đăng tải bài viết: “Thực hiện hỗ trợ lao động học nghề ở Quan Hóa (Thanh Hóa): Có hay không việc “rút ruột’ tiền chính sách?”, phản ánh những bất cập trong thực hiện hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Đề án 1956 ở huyện Quan Hóa. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), các cơ quan liên quan của tỉnh Thanh Hóa và UBND huyện Quan Hóa đã vào cuộc xác minh. Theo đó, nhiều sai phạm được làm rõ.
Để tranh Đông Hồ không trở thành ký ức

Để tranh Đông Hồ không trở thành ký ức

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 20:28, 04/04/2020
Tranh dân gian Đông Hồ với sức sống hơn 5 thế kỷ đã và đang để lại những dấu ấn đậm nét, những sắc thái riêng trong văn hóa dân gian Việt Nam. Giữ gìn, tôn vinh và phát triển nghề làm tranh dân gian Đông Hồ hiện là vấn đề vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, trên thực tế câu chuyện bảo tồn, phát huy tranh dân gian Đông Hồ đang có những tín hiệu vui.
“Ai ở nơi nào, ở yên chỗ đó”

“Ai ở nơi nào, ở yên chỗ đó”

Đời sống - Xã hội - Tuấn Trình - 14:57, 04/04/2020
Khi được nghe chính tâm sự từ những người đã và đang sống trong các khu vực cách ly phòng, chống Covid-19 thì mới thấy được một cuộc sống khác, không hề “ngột ngạt” như ai đó vẫn hình dung. Thậm chí đối với nhiều người, đây là một trải nghiệm thú vị khi được “sống chậm”, bởi từng ngày trôi qua thật yên bình.
Sơn La: Đưa chỉ tiêu BHXH, BHYT vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp

Sơn La: Đưa chỉ tiêu BHXH, BHYT vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp

Kinh tế - Tuấn Trình - 14:53, 04/04/2020
Trong năm 2019, Sơn La đứng trong top 5 tỉnh dẫn đầu toàn quốc về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện với gần 13.100 người, đạt 112,15% kế hoạch được giao, tăng hơn 8.300 người so với năm 2018.
“3 trước, 4 tại chỗ”: Giải pháp chống dịch quyết liệt ở Quảng Ninh

“3 trước, 4 tại chỗ”: Giải pháp chống dịch quyết liệt ở Quảng Ninh

Đời sống - Xã hội - Nghĩa Hiệp - 14:50, 04/04/2020
Thực hiện, triển khai nghiêm túc giải pháp “3 trước”, “4 tại chỗ” để ngăn chặn, hạn chế tối đa các nguồn lây nhiễm dịch bệnh, với phương châm lấy phòng là chính, cách ly là chủ đạo, người dân là trung tâm, hộ gia đình là nòng cốt, tỉnh Quảng Ninh đang triển khai tốt công tác phòng dịch Covid-19.
Bộ GDĐT công bố đề thi tham khảo THPT quốc gia 2020

Bộ GDĐT công bố đề thi tham khảo THPT quốc gia 2020

Tin tức - laodong.vn - 11:53, 04/04/2020
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa chính thức công bố bộ đề thi tham khảo kỳ thi THPT Quốc gia 2020 để giáo viên, học sinh chủ động trong việc ôn tập, chuẩn bị cho kỳ thi.
Thủ tướng: Bảo đảm sức khỏe, tính mạng của nhân dân là mục tiêu tối thượng

Thủ tướng: Bảo đảm sức khỏe, tính mạng của nhân dân là mục tiêu tối thượng

Thời sự - PV - 11:12, 04/04/2020
Xã hội chậm lại nhưng những người làm công tác phòng chống dịch, các lực lượng, chính quyền các cấp, đặc biệt là ngành y tế phải tăng tốc. Quan tâm sớm hơn, kịp thời hơn đối với người nghèo, không để ai bị đói kém. Bảo đảm cuộc sống tối thiểu cho người dân như điện, nước, gạo, thực phẩm, rau, thuốc chữa bệnh…
Hiệu quả từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở Bố Trạch

Hiệu quả từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở Bố Trạch

Kinh tế - Quỳnh Chi - 09:41, 04/04/2020
Thực hiện Đề án Chuyển đổi cơ cấu cây trồng và vật nuôi, thủy sản, giai đoạn 2016 - 2020, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) đã xuất hiện nhiều mô hình mới có hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Khánh Sơn (Khánh Hòa): Đối mặt với nhiều nỗi lo trong mùa khô

Khánh Sơn (Khánh Hòa): Đối mặt với nhiều nỗi lo trong mùa khô

Môi trường sống - Thành Nhân - 09:35, 04/04/2020
Khánh Sơn là huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa, địa hình đồi núi có độ dốc cao nên mùa khô thường thiếu nước trầm trọng. Năm nay, tuy mới bước vào đầu mùa khô hạn, nhưng nhiều công trình cấp nước sinh hoạt trên địa bàn huyện Khánh Sơn đã“hụt hơi”; nỗi lo thiếu nước sinh hoạt, sản xuất đang hiển hiện trước mắt. Bên cạnh đó, Khánh Sơn còn phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng cao.