Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Đào Thọ - 15:13, 07/04/2020

Cồng chiêng là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thổ ở miền Tây xứ Nghệ. Trong những năm qua, từ sự tâm huyết, nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa dân tộc của các nghệ nhân cao tuổi, những điệu múa, cách đánh cồng chiêng đã được bảo tồn, phát huy trong đời sống văn hóa mới hôm nay.

Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng
Các thành viên trong CLB Cồng chiêng làng U, xã Nghĩa Thắng tập luyện điệu múa cồng chiêng

Chúng tôi tìm về xóm Quyết Tâm, xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ khi mọi người đang tổ chức ngày hội gặp mặt những người con xa quê trở về làng. Sau khi ôn lại những trang sử truyền thống của người Thổ trong làng, mọi người quây quần giữa sân nhà văn hóa múa hát cồng chiêng.

Cụ Nguyễn Văn Cảnh (làng Mó, xóm Quyết Tâm): “Người Thổ dù già hay trẻ khi đã vào hội thì đều tham gia văn hóa, văn nghệ say sưa hết mình. Cứ đến ngày hội là mọi người lại mang những bộ cồng chiêng còn giữ được ra sân để tập trung múa hát với nhau”. Những ngày hội như vậy đã mang lại một sức sống tươi trẻ cho cụ Cảnh và những người con dân tộc Thổ mỗi khi trở về thăm quê hương.

Còn tại xã Nghĩa Thắng, huyện Nghĩa Đàn, nhờ có Câu lạc bộ Cồng chiêng làng U được thành lập vào năm 2015 đã góp phần bảo tồn, giữ gìn văn hóa dân tộc Thổ trong vùng. Câu lạc bộ có các nghệ nhân nổi tiếng như cụ Vũ Thị Thanh, Nguyễn Thị Thân đều rất giỏi đánh cồng.

Cụ Vũ Thị Thanh năm nay đã 80 tuổi, lưng đã còng nhưng vẫn minh mẫn, khỏe mạnh. Mỗi lần tham gia sinh hoạt CLB, cụ vừa đánh cồng, vừa hướng dẫn con cháu nhảy múa theo đúng nhịp cồng chiêng. Cụ bảo, cái hay của điệu cồng là phải kết hợp được cả tiếng kèn, tiếng trống và điệu múa. Chỉ cần một người chơi nhạc cụ lạc nhịp thì các nhạc cụ khác không thể kết hợp tiếp được. Cồng của người Thổ gồm 4 chiếc khác nhau để đánh theo 3 nhịp: Mới vào đánh nhịp chậm, một lúc sẽ đánh nhịp nhanh và khi mọi người đã hứng khởi thì đánh dồn dập. 

Đặc sắc hơn nữa là mọi người vừa múa, vừa hát đối đáp với nhau. Chính những khúc hát đối đáp là một nét riêng trong đời sống văn hóa người Thổ. Cụ Thanh là người đã bỏ công ra sưu tầm hàng nghìn câu hát đối của người Thổ. Theo cụ, ngày trước, mỗi khi người con trai muốn lấy vợ phải hát đối đáp với người con gái mình ưng. Nếu đối lại được thì lúc đó mới tính đến chuyện hôn nhân. Chẳng hạn người con trai muốn vào nhà thì hát rằng: “Đầu lạ sau quen, ôi em ôi anh đợi ngoài ngõ sau anh men vào nhà”. Người con gái đối lại: “Vào nhà ôi anh ôi chiếu hoa thì em trải ra rồi, em mời anh ngồi kẻo đứng mà mỏi chân”…

Theo lời cụ Thanh chia sẻ, trong làng U hiện nay chỉ có cụ Thân là người còn múa đúng nhất điệu múa của người Thổ. Những bước chân, cách đánh tay trống của cụ Thân rất điệu nghệ. 

Con trai cụ Thân tên là Nguyễn Trung Thu hiện đang làm cán bộ quân sự xã Nghĩa Thắng. Hễ cứ rảnh rỗi là anh lại theo chân mẹ đi biểu diễn khắp nơi. Anh Thu được mọi người khen là người thổi kèn dân tộc Thổ hay nhất vùng. Anh Nguyễn Trung Thu cho biết: “Khi tôi gần 20 tuổi mới bắt đầu theo các cụ học thổi kèn. Lúc đầu cũng nản vì trước đây chỉ biết đánh cồng, đánh trống, giờ chuyển sang thổi kèn nên khó học lắm. Lúc đầu chỉ tập thổi riêng kèn, sau đó mới đưa cồng và trống ra hòa chung. Phải mất 3 năm miệt mài, bây giờ tôi mới thổi được như thế này đấy!”

Văn hóa người Thổ đang ngày càng được bảo tồn và phát huy. Những người đi trước đã nâng niu, trân trọng nó để truyền lại cho con cháu mình gìn giữ, bảo tồn phần hồn trong đời sống tinh thần của cộng đồng người Thổ.



Tin cùng chuyên mục
Kiến trúc nhà làng truyền thống ở vùng cao Quảng Nam đang biến dạng

Kiến trúc nhà làng truyền thống ở vùng cao Quảng Nam đang biến dạng

Sau hàng chục năm “vắng bóng”, nhiều nhà làng truyền thống của đồng bào các DTTS tỉnh Quảng Nam đang dần được phục hồi, tạo không gian sinh hoạt cho cộng đồng. Nhưng giờ đây, niềm vui ấy với họ vẫn chưa thể trọn vẹn khi bài toán về vật liệu thay thế đang trở thành nỗi lo lớn, thách thức công tác bảo tồn.
Tin nổi bật trang chủ
Viết tiếp vụ việc công trình 35 Hàng Bè (Hà Nội): Đi tìm thế lực chống lưng cho sai phạm

Viết tiếp vụ việc công trình 35 Hàng Bè (Hà Nội): Đi tìm thế lực chống lưng cho sai phạm

Pháp luật - Tổ phóng viên điều tra - 21:57, 02/06/2020
Báo Dân tộc và Phát triển ra ngày 26/5/2020 có đăng tải bài viết: “Vi phạm tại công trình xây dựng 35 Hàng Bè (Hà Nội): Xử lỗi nhẹ để che lỗi nặng?”. Bài báo phản ánh việc thi công công trình 35 Hàng Bè không chỉ gây lún, nứt, hư hỏng, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh, uy hiếp tính mạng của nhiều người đang làm việc tại nhà số 33 Hàng Bè nhưng chủ đầu tư công trình 35 Hàng Bè vẫn cố tình không đưa ra giải pháp sửa chữa và đền bù thỏa đáng. Đặc biệt nghiêm trọng hơn là, công trình 35 Hàng Bè xây dựng sai so với giấy phép xây dựng (GPXD) được cấp, vi phạm các quy định về bảo vệ phố cổ.Dư luận không chỉ bức xúc với thái độ ngang nhiên coi thường pháp luật, coi thường mạng sống con người của chủ đầu tư và đơn vị thi công công trình 35 Hàng Bè mà còn đặt ra rất nhiều nghi vấn về sự thiếu minh bạch, bao che cho sai phạm của chính quyền và các cơ quan chức năng phường Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm!
Hỏi - đáp pháp luật: Sử dụng lao động chưa thành niên có vi phạm pháp luật?

Hỏi - đáp pháp luật: Sử dụng lao động chưa thành niên có vi phạm pháp luật?

Hỏi đáp pháp luật - Thiên Đức - 16:18, 02/06/2020
Anh Điểu Tín ở Bình Phước hỏi, tôi mới mở một cửa hàng bán gas ở địa phương. Hiện có một số nam thanh niên 16 tuổi đã nghỉ học xin vào làm chỗ tôi. Vậy, nếu tôi nhận các cháu vào làm thì có vi phạm pháp luật được không?
Vinamilk dành tặng món quà ý nghĩa cho trẻ em Quảng Nam nhân dịp 1/6

Vinamilk dành tặng món quà ý nghĩa cho trẻ em Quảng Nam nhân dịp 1/6

Đời sống - Xã hội - PV - 15:29, 02/06/2020
Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đồng hành cùng tỉnh Quảng Nam mang đến niềm vui uống sữa cho hơn 34.000 trẻ em mầm non và tiểu học, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn thông qua Quỹ sữa Vươn cao Việt Nam và chương trình Sữa học đường đúng vào dịp ngày Quốc tế thiếu nhi và hưởng ứng 20 năm Ngày sữa thế giới - 1/06/2020.
Đúng sai, để làm gì?

Đúng sai, để làm gì?

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 14:25, 02/06/2020
Ngày 21/5, hình ảnh do tài khoản Facebook của một người mẹ đăng tải về việc con gái là học sinh lớp 1 tại Trường Tiểu học Quang Trung, quận Ngô Quyền (TP. Hải Phòng) bị phê bình vì đi học sớm và phải đứng giữa trưa nắng chờ giờ vào trường. Một bức ảnh thôi, nhưng đã gây sóng gió suốt tuần qua, khiến những người lớn tranh cãi kịch liệt chuyện đúng sai.
Cẩn trọng với chiêu trò trộm tôm khi thu hoạch

Cẩn trọng với chiêu trò trộm tôm khi thu hoạch

Pháp luật - Minh Triết - 12:15, 02/06/2020
Người nuôi tôm ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vẫn thường xuyên đối diện nạn trộm cắp tôm vào mỗi vụ thu hoạch. Để tránh thiệt hại, ngoài sự vào cuộc của cơ quan chức năng, các chủ hộ nuôi tôm cũng cần đề cao cảnh giác.
Gia lai: Chuyện gieo chữ ở làng A Lao

Gia lai: Chuyện gieo chữ ở làng A Lao

Giáo dục - Thùy Dung - 11:57, 02/06/2020
Điểm trường làng A Lao thuộc Trường Tiểu học Lơ Pang, xã Lơ Pang, huyện Mang Yang (Gia Lai) nằm cách điểm trường chính khoảng 9km. Hầu hết người dân là đồng bào DTTS nghèo khó và thiếu thốn. Cha mẹ thường xuyên lên rẫy, ít quan tâm đến việc học của con cái nên công tác giáo dục vùng này luôn gặp nhiều khó khăn.
Những bài thuốc từ cây đỗ quyên

Những bài thuốc từ cây đỗ quyên

Vườn thuốc quanh ta - TK - 11:43, 02/06/2020
Hoa đỗ quyên là loài hoa được yêu thích để trưng bày trong ngày Tết nhưng không chỉ vậy chúng còn là một vị thuốc đông y giúp chữa nhiều căn bệnh.
Tin buồn

Tin buồn

Tin tức - PV - 11:42, 02/06/2020
Báo Dân tộc và Phát triển và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin
Ra mắt Trang thông tin điện tử Người làm nghề

Ra mắt Trang thông tin điện tử Người làm nghề

Tin tức - PV - 11:35, 02/06/2020
Mới đây, Trang thông tin điện tử nguoilamnghe.vn đã ra mắt và chính thức hoạt động, trở thành cầu nối của các nghệ nhân tâm huyết trong lĩnh vực mỹ nghệ kim hoàn đá quý.
Nghị lực vượt khó của cậu học trò Giàng Seo Áo

Nghị lực vượt khó của cậu học trò Giàng Seo Áo

Giáo dục - Trọng Bảo - 11:31, 02/06/2020
Giàng Seo Áo, dân tộc Mông, quê ở Bảo Nhai, huyện Bắc Hà (Lào Cai) sinh ra trong gia đình có 7 anh chị em. Bố đau ốm triền miên nên gánh nặng cơm áo đều dồn lên đôi vai gầy của mẹ. Nhà nghèo nên chỉ có Áo và một người em được đi học, các anh chị em khác đều phải bỏ học giữa chừng.