Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nối lại Then Tày

Hiếu Anh - 15:59, 10/02/2020

Trước đây, do điều kiện kinh tế khó khăn nên hát Then của người Tày bị hạn chế. Những năm trở lại đây, mạch nguồn văn hóa ấy đã được khơi thông trở lại.


Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then
Giới trẻ ngày càng quan tâm tới đàn Tính, hát Then

Tiếng Then dưới mái nhà sàn

Chúng tôi về thôn Phai Khằn, xã Đà Vị, huyện Na Hang (Tuyên Quang) ngay sau khi hát Then, đàn Tính của người Tày được UNESCO công nhận là văn hóa phi vật thể của nhân loại. Khó mà tả hết được niềm vui của đồng bào dân tộc Tày nơi đây. Với họ, sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào vô bờ bến, mà còn là sự ghi nhận, ghi danh xứng đáng cho những năm tháng thăng trầm gìn giữ nghệ thuật của cha ông. 

Ông Hà Đồng Cách, sinh năm 1947, người Cựu chiến binh đã từng xông pha khói lửa của chiến tranh bồi hồi chia sẻ, trước đây do đất nước có chiến tranh, rồi hoàn cảnh kinh tế khó khăn cùng với những nhận thức thiếu chính xác nên hát Then bị hạn chế dẫn đến mai một. Do vậy, rất nhiều con em người dân tộc Tày sinh ra lớn lên mà cái tay không biết đánh đàn Tính, miệng không còn biết hát Then. Trước thực trạng đó, ông Cách cũng như nhiều người già trong bản rất đau lòng. 

Thấy mình cần phải có một phần trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, năm 2015, ông Cách đã cùng nhiều nhóm hạt nhân là các “nghệ nhân” trong xã bàn nhau thành lập các Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn Tính. Đối tượng của các CLB này là các cháu học sinh THCS, THPT có năng khiếu. 

“Mong muốn là vậy, nhưng những ngày đầu vận động các cháu tới học đàn khó vô cùng. Do đây là việc làm mới mẻ, nhiều cháu còn ngại và bỡ ngỡ. Nên các “thầy giáo”, chẳng những không lấy học phí, mà còn phải bỏ tiền túi mua đàn, thậm chí bánh, kẹo để kéo học trò đến lớp”, ông Cách chia sẻ. 

Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then
Ông Hà Đồng Cách chia sẻ về cách sử dụng đàn Tính, hát Then

Vượt khỏi núi đồi 

Thế rồi, sự kiên trì của những người như ông Cách đã được đền đáp. Các cháu đến lớp học ngày một đông hơn. Ban đầu chỉ có 2, 3 cháu. Đến nay, lớp đã có hơn 10 cháu theo học. Những cháu học sinh này thường lựa các ngày thứ Bảy, Chủ Nhật, rồi có cháu say mê dành cả 3 tháng hè theo học đàn Tính, hát Then. 

Sự nhiệt huyết của người già và say mê của đám trẻ đã thực sự là những sợi dây nối bền chặt khiến cho dòng chảy then Tày chảy mãi. Từ chỗ, người dân còn ngần ngại, đến nay họ như được khơi gợi niềm đam mê của văn hóa dân tộc. 

Trong các hội nghị của huyện, của xã giờ đây không bao giờ có thể thiếu được món ăn tinh thần là hát Then, đàn Tính. Không chỉ mang tính hình thức, nghệ thuật này còn thấm sâu vào từng hơi thở cuộc sống. Ở Đà Vị hôm nay, hầu hết các hoạt động mang tính cộng đồng của người dân đều xuất hiện hát Then, đàn Tính mà CLB của ông Cách là hạt nhân quan trọng. 

Không những vậy, những hội viên của CLB còn vượt qua không gian của bản làng vươn xa tới những công chúng rộng lớn hơn. Ông Hà Đồng Cách tự hào cho biết, CLB của ông đã nhiều lần tham gia dự thi văn nghệ của huyện Na Hang và tỉnh Tuyên Quang để mở rộng giao lưu với cộng đồng. Đặc biệt từ “lò” đào tạo trường làng này, nhiều em đã trở thành ca sĩ theo học ở các trường chuyên nghiệp, như em Nông Thị Thảo, Triệu Mai Hưng, Hà Linh Nhâm… hiện đang theo học tại Trường Cao đăng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc tại Thái Nguyên. 

Có thể nói, để hát Then, đàn Tính vinh dự trở thành văn hóa phi vật thể của nhân loại không thể không nói đến những đóng góp, nỗ lực của cộng đồng. Họ chính là những viên gạch xây dựng lên nền văn hóa mang đậm dấu ấn trong nhịp sống hiện đại. Do đó, thời gian tới Nhà nước cần có các chính sách trợ lực thiết thực, để tiếp sức cho cộng đồng giữ gìn, bảo tồn văn hóa. 

Tin cùng chuyên mục
Chàng trai Xứ Lạng 3 lần vô địch SEA game

Chàng trai Xứ Lạng 3 lần vô địch SEA game

Nhắc đến Hà Văn Hiếu (dân tộc Tày), không ai trong làng vật thể thao Việt Nam là không biết bởi anh là một vận động của Đội tuyển quốc gia Việt Nam giữ kỷ lục về số Huy chương Vàng của môn vật trên đấu trường trong nước và quốc tế, với 15 năm vô địch quốc gia và 3 lần vô địch SEA game.
Tin nổi bật trang chủ
Phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu vùng DTTS: Cần xây dựng những mô hình phù hợp

Phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu vùng DTTS: Cần xây dựng những mô hình phù hợp

Khoa học - Công nghệ - Hồng Phúc - 16:07, 25/02/2020
Tổ chức Phát triển của Liên Hợp quốc đánh giá Việt Nam là 1 trong 5 nước đứng đầu thế giới dễ bị tổn thương nhất và tổn thương trực tiếp do quá trình biến đổi khí hậu (BĐKH). Những năm gần đây, BĐKH đang ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp của nước ta, nhất là với vùng DTTS và miền núi...
Chế độ tiền lương khi nghỉ việc vì lý do khách quan

Chế độ tiền lương khi nghỉ việc vì lý do khách quan

Hỏi đáp pháp luật - Thiên Đức - 15:48, 25/02/2020
Chị Lò Thị Xinh (Sơn La) hỏi: Tôi làm công nhân cho một nhà máy ở Vĩnh Phúc hơn 3 năm nay, có ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn. Tuy nhiên, thời gian qua, công ty tôi cho công nhân nghỉ vì lý do phòng tránh dịch Covid-19. Vậy, trong thời gian nghỉ dịch, chúng tôi có được hưởng lương không?
Thủ tướng: Chưa có cơ sở để điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng

Thủ tướng: Chưa có cơ sở để điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng

Thời sự - PV - 15:34, 25/02/2020
Sáng 25/2, kết luận cuộc họp của Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, cần hết sức thận trọng, không bi quan, xác định rõ, phân tích kỹ tình hình, xem xét các yếu tố tác động của dịch COVID-19 để có giải pháp phù hợp.
Người dân Sơn Tây giữ làng sạch đẹp

Người dân Sơn Tây giữ làng sạch đẹp

Môi trường sống - T.Nhân – T.Hậu - 15:12, 25/02/2020
Những năm gần đây, ở huyện miền núi Sơn Tây (Quảng Ngãi) ngày càng có nhiều thôn, làng đạt tiêu chí “xanh-sạch-đẹp”. Kết quả này là nhờ vào sự thay đổi trong nhận thức, ý thức bảo vệ sức khỏe, môi trường của cộng đồng dân cư.
Bánh tráng Mỹ Lồng

Bánh tráng Mỹ Lồng

Du lịch - Ẩm thực - PV - 14:43, 25/02/2020
Làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng thuộc xã Mỹ Thạnh, huyện Giồng Trôm, cách TP. Bến Tre khoảng 10km. Nhiều thế hệ người Mỹ Lồng suốt một đời tận tụy tráng từng chiếc bánh tráng và truyền “bí quyết” lại cho con cháu để giữ lấy cái nghề của cha ông. Ở làng Mỹ Lồng ngày nay có nhiều gia đình có đến 2 - 3 thế hệ sống bằng nghề này.
Những chiến sĩ áo trắng trong khu vực cách ly

Những chiến sĩ áo trắng trong khu vực cách ly

Sức khỏe - Tuấn Trình - 11:06, 25/02/2020
Trong cuộc chiến với đại dịch Covid-19, sức khỏe, sự hồi phục của bệnh nhân được đổi bằng đôi mắt đỏ vì những ngày thiếu ngủ của bác sĩ cùng đội ngũ nhân viên y tế. Họ thực sự là những “chiến sĩ”, trên mặt trận phòng chống dịch.
Một gia đình làm nhiều việc nghĩa

Một gia đình làm nhiều việc nghĩa

Nhịp cầu nhân ái - Trương Thanh Liêm - 10:57, 25/02/2020
Tuy hoàn cảnh gia đình không mấy khá giả, nhưng nhiều năm nay vợ chồng ông Kiềm và bà Ớ luôn dành tất cả những gì tốt nhất cho người nghèo với tấm lòng nhân ái cao đẹp đáng trân trọng.
Nữ già làng tiêu biểu ở Ia Mơr

Nữ già làng tiêu biểu ở Ia Mơr

Gương sáng giữa cộng đồng - Mạnh Cường - 10:46, 25/02/2020
Trong cộng đồng dân tộc Jrai ở Gia Lai có một nữ già làng giàu lòng nhân ái, được bà con tín nhiệm. Bà là Ksor H’Blam ở xã Ia Mơr, huyện Chư Prông (Gia Lai).
Thủ tướng: Loại vaccine nào cho căn bệnh sụt giảm kinh tế?

Thủ tướng: Loại vaccine nào cho căn bệnh sụt giảm kinh tế?

Thời sự - PV - 10:42, 25/02/2020
Sáng 25/2, Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính-tiền tệ quốc gia đã họp dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Hội đồng.
Người dân cần nâng cao nhận thức sử dụng mạng xã hội

Người dân cần nâng cao nhận thức sử dụng mạng xã hội

Pháp luật - Nghĩa Hiệp - 10:34, 25/02/2020
Luật An ninh mạng được thông qua ngày 1/1/2019, đã góp phần giúp cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát và xử lý tốt hơn những thông tin giả, những thông tin không được xác thực, gây hoang mang cộng đồng trên không gian mạng xã hội (MXH). Tính đến nay, có rất nhiều trường hợp đã bị xử lý hành chính và trong số đó có cả những người nổi tiếng, có sức ảnh hưởng đến xã hội.