Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phục dựng lễ hội của các DTTS: Cần giữ được những giá trị vốn có

Hồng Phúc - 15:06, 18/02/2020

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Để trả lễ hội về đúng ý nghĩa vốn có của nó, cần có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Lễ hội Lồng Tồng của người Tày
Lễ hội Lồng Tồng của người Tày

Theo thống kê của Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), tính đến nay, cả nước có 301 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, trong đó có hơn 100 lễ hội truyền thống. Đây là tài sản vô cùng phong phú của 54 dân tộc anh em, mỗi lễ hội mang những nét văn hoá độc đáo, đặc trưng riêng của từng dân tộc. 

Đáng chú ý, nhiều lễ hội đặc sắc của các DTTS không chỉ nổi tiếng ở trong nước mà còn được quốc tế biết đến như: Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông, Lễ hội Lồng Tồng của người Tày, Lễ hội Xoè Chiêng của người Thái, … Các lễ hội của đồng bào DTTS giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn văn hoá của mỗi dân tộc, đồng thời thu hút khách du lịch đến với mỗi miền đất. 

Tuy nhiên, theo thời gian, không ít lễ hội dần bị mai một, thất truyền. Các nghệ Nhân dân gian có những hiểu biết đầy đủ về lễ hội đã ít, ngày càng già yếu, các nghệ nhân mất đi sẽ khó tìm được người truyền những kinh nghiệm, hiểu biết... cho con cháu dẫn đến việc thế hệ trẻ có xu hướng “thờ ơ” với văn hoá truyền thống. Ngoài ra, “tài nguyên tinh thần” này còn phải đối diện với nguy cơ bị xâm lấn bởi nhiều văn hoá mới, hình thức, nội dung của nhiều lễ hội lộ ra tính chất thương mại hóa dẫn đến nguy cơ nhiều lễ hội bị thất truyền hoặc biến dạng. 

Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai
Trình diễn điệu tiếng chiêng, điệu xoang trong lễ hội cơm mới của người Jrai

Điển hình là lễ hội cầu mưa của người Thái ở Mường Sang, Mộc Châu (Sơn La), dù được duy trì nhiều năm nay nhưng lễ hội này đang bị mai một dần đi. Khi tổ chức năm 2019, ở phần lễ, địa phương này không có thầy cúng mà phải đi mời thầy cúng ở xã khác; phần “hội” được rút ngắn, không xuất hiện các trò chơi dân gian như: tó má lẹ, bắn nỏ, đẩy gậy, đập mõ trâu,…

Bảo tồn giá trị của lễ hội là câu chuyện không riêng của dân tộc nào, đồng thời cũng không chỉ riêng cơ quan quản lý nhà nước. Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vỹ, công tác quản lý và thực hành lễ hội với ý nghĩa như một di sản văn hóa truyền thống, đòi hỏi tuân thủ một nguyên tắc phổ quát là phải đồng bộ giữa bốn việc: nghiên cứu thấu hiểu - thẩm định bảo tồn - thực hành phát triển - quảng bá truyền thông. Chúng ta cần phải hiểu mới có thể thẩm định xem những gì cần bảo lưu, bảo tồn và những gì cần thay đổi để đẹp hơn, nhân văn hơn, thậm chí, cần nghiêm khắc loại bỏ những gì không còn phù hợp. 

Muốn xóa bỏ tận gốc những lệch lạc, biến tướng trong lễ hội, cần thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng, đối tượng thực hành lễ hội. Giải pháp vừa cơ bản, vừa lâu dài không gì khác là phải đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục. Những điều chỉnh kịp thời về chiến lược, cách thức thực hiện từ các cơ quan chức năng cho đến điều chỉnh trong mỗi cá nhân - chủ thể của lễ hội sẽ khai thác hiệu quả, giúp lễ hội ngày càng phát triển một cách lành mạnh, đúng hướng, góp phần làm giàu tài sản văn hóa dân tộc.

Được biết, mới đây Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Văn bản số 458/BVHTTDL-VHDT về việc hướng dẫn thực hiện hỗ trợ phục dựng lễ hội các DTTS thuộc Chương trình mục tiêu phát triển văn hóa giai đoạn 2016 -2020 theo Quyết định số 936/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những nội dung quan trọng mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu trong quá trình phục dựng lễ hội là phải tránh mang nặng yếu tố thương mại hoặc lợi dụng để hoạt động mê tín dị đoan, rượu chè, cờ bạc và các tệ nạn xã hội khác trong đời sống xã hội, gây phản cảm và xa lạ với đồng bào DTTS.

Trong năm 2020, Bộ VHTTDL lựa chọn 7 lễ hội truyền thống các DTTS cần được phục dựng, bảo tồn gồm: Lễ hội truyền thống dân tộc Lào, tỉnh Điện Biên; Lễ hội truyền thống dân tộc La Chí, huyện Quang Bình (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Nùng, huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang); Lễ hội truyền thống dân tộc Thái, tỉnh Yên Bái; Lễ hội truyền thống tỉnh Bình Phước; Lễ hội truyền thống dân tộc Si La, tỉnh Lai Châu; Lễ hội truyền thống dân tộc Jrai, tỉnh Kon Tum.

Tin cùng chuyên mục
Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Cồng chiêng là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thổ ở miền Tây xứ Nghệ. Trong những năm qua, từ sự tâm huyết, nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa dân tộc của các nghệ nhân cao tuổi, những điệu múa, cách đánh cồng chiêng đã được bảo tồn, phát huy trong đời sống văn hóa mới hôm nay.
Tin nổi bật trang chủ
Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phân bổ số tiền 150 tỷ đồng cho Bộ Y tế để phòng chống dịch

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phân bổ số tiền 150 tỷ đồng cho Bộ Y tế để phòng chống dịch

Chiều 7/4, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Trần Thanh Mẫn đã trao số tiền 150 tỷ đồng cho Bộ Y tế để mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19. Đây là số tiền phân bổ đợt 1 từ nguồn kinh phí vận động ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19 do Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì vận động và tiếp nhận.
Quảng Ninh: Dành 1.200 tỷ đồng phòng chống dịch và ổn định KT-XH

Quảng Ninh: Dành 1.200 tỷ đồng phòng chống dịch và ổn định KT-XH

Tin tức - Xuân Phú - 22:28, 07/04/2020
HĐND tỉnh Quảng Ninh vừa tổ chức kỳ họp trực tuyến, thông qua nhiều vấn đề quan trọng, trong đó quyết định dành khoảng 1.200 tỷ đồng, để triển khai thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách cho phòng, chống dịch Covid-19, bảo đảm an sinh và ổn định tình hình kinh tế - xã hội (KT-XH).
Vui ơi, hãy cảnh giác

Vui ơi, hãy cảnh giác

Cùng trao đổi - PV - 21:41, 07/04/2020
“Bác sĩ ở Bình Thuận bật khóc khi bệnh nhân cuối cùng (bệnh nhân 36, điều trị tại Bệnh viện đa khoa Bình Thuận) âm tính” - thông tin của nhiều cơ quan báo chí những ngày vừa qua.
Đại dức Danh Nâng: Dành nhiều tâm huyết trong phòng, chống dịch bệnh Covid - 19

Đại dức Danh Nâng: Dành nhiều tâm huyết trong phòng, chống dịch bệnh Covid - 19

Đời sống - Xã hội - Như Tâm - 21:37, 07/04/2020
Đại đức Danh Nâng, Trụ trì 2 chùa Nam tông Khmer (Chùa Thứ Năm - huyện An Biên và chùa Xẻo Cạn, huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang) đã dành tâm huyết và có nhiều sáng kiến phòng, chống đại dịch Covid – 19.
Các tỉnh, thành phía Bắc tăng cường phòng, chống sinh vật gây hại cây trồng vụ Đông – Xuân

Các tỉnh, thành phía Bắc tăng cường phòng, chống sinh vật gây hại cây trồng vụ Đông – Xuân

Tin tức - Hoàng Thanh - 17:51, 07/04/2020
Đó là nội dung cuộc họp trực tuyến do Bộ NN&PTNT tổ chức với các địa phương diễn ra ngày 7/4/2020 tại Hà Nội. Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường chủ trì cuộc họp.
Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Người Thổ giữ gìn văn hóa cồng chiêng

Sắc màu 54 - Đào Thọ - 15:13, 07/04/2020
Cồng chiêng là một nét văn hóa độc đáo trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Thổ ở miền Tây xứ Nghệ. Trong những năm qua, từ sự tâm huyết, nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa dân tộc của các nghệ nhân cao tuổi, những điệu múa, cách đánh cồng chiêng đã được bảo tồn, phát huy trong đời sống văn hóa mới hôm nay.
Chiều 7/4, 11 bệnh nhân mắc Covid-19 sẽ được công bố khỏi bệnh

Chiều 7/4, 11 bệnh nhân mắc Covid-19 sẽ được công bố khỏi bệnh

Tin tức - PV - 14:47, 07/04/2020
BV Bệnh nhiệt đới Trung ương cho biết, chiều 7/4, có 11 bệnh nhân mắc Covid-19 dự kiến được công bố khỏi bệnh, trong đó có bệnh nhân thứ 21.
Ngày 7/4, không có ca mắc Covid-19 mới, 62 ca có kết quả âm tính 1-2 lần

Ngày 7/4, không có ca mắc Covid-19 mới, 62 ca có kết quả âm tính 1-2 lần

Thời sự - PV - 09:46, 07/04/2020
Theo Bộ Y tế, 6h sáng nay 7/4, Việt Nam chưa ghi nhận thêm ca mắc Covid-19 mới. Hiện vẫn còn 3 ca diễn biến nặng, 62 ca đã có kết quả âm tính 1-2 lần.
Vĩnh Phúc: Áp dụng công nghệ cao để thúc đẩy phát triển nông nghiệp

Vĩnh Phúc: Áp dụng công nghệ cao để thúc đẩy phát triển nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ - Hoàng Quý - 09:16, 07/04/2020
Phát triển nông nghiệp công nghệ cao là xu thế tất yếu nhằm tạo ra những đột phá mới, đảm bảo nông nghiệp tăng trưởng ổn định với năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng cao. Để phát triển bền vững các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, Vĩnh Phúc đã tập trung một số giải pháp như: Hỗ trợ đầu tư cơ sở chăn nuôi gia súc, vùng sản xuất rau an toàn theo quy trình VietGAP, cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung; hỗ trợ trồng cây dược liệu và cơ sở chế biến nông sản…
Mang chữ đến từng nhà

Mang chữ đến từng nhà

Giáo dục - NghĩaHiệp - 09:13, 07/04/2020
Thực hiện phương châm “tạm dừng đến trường, không dừng học” của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chương trình học kỳ 2 năm học 2019 - 2020 đã được Bộ GD&ĐT hướng dẫn dạy và học qua Internet và truyền hình. Tuy nhiên, đối với phần lớn học sinh miền núi, vùng DTTS vẫn còn nhiều khó khăn để tiếp cận Chương trình học trong mùa dịch Covid-19. Để giúp học sinh không sao nhãng trong học tập, không bị quên kiến thức, nhiều thầy cô giáo vùng cao đã đến tận nhà học sinh để dạy học.
Bài thuốc từ cây lức dây

Bài thuốc từ cây lức dây

Vườn thuốc quanh ta - BTK - 09:01, 07/04/2020
Lức dây là cây thuốc Nam quý trong dân gian Việt Nam. Lức dây còn có tên khác là lức lan, dây lưỡi, sài đất giả, chè rừng. Loài cây này thường mọc hoang dại ở các bãi hoang, các bãi cỏ ven đường, bờ ruộng từ Bắc vào Nam và một số đảo. Có thể thu hái cây quanh năm, chủ yếu vào mùa hè thu, dùng tươi hay phơi khô dùng dần.