Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Sự kiện - Bình luận

Quyền phát triển các DTTS nhìn từ một Đề án

TS. Hoàng Xuân Lương - 00:16, 23/01/2020

Việt Nam là một quốc gia thống nhất gồm nhiều dân tộc. Sự phát triển của từng dân tộc luôn gắn với sự phát triển chung của đất nước, tạo nên sức mạnh của toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ðảng và Nhà nước ta rất coi trọng việc thực hiện các quyền của đồng bào DTTS. Các quyền này được ghi nhận trong Hiến pháp, được cụ thể hóa trong các bộ luật, luật chuyên ngành và được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các chính sách.

Đồng bào DTTS luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm tạo điều kiện, phát triển về mọi mặt. (Trong ảnh: Các bác sĩ khám chữa bệnh miễn phí cho đồng bào DTTS vùng khó khăn)
Đồng bào DTTS luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm tạo điều kiện, phát triển về mọi mặt. (Trong ảnh: Các bác sĩ khám chữa bệnh miễn phí cho đồng bào DTTS vùng khó khăn)

Quyền của DTTS được quốc tế chính thức ghi nhận trong Công ước Tuyên ngôn thế giới về nhân quyền (UDHR) năm 1948: “Mọi người sinh ra đều được hưởng tất cả các quyền và tự do không có bất kỳ sự phân biệt đối xử nào về chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, nguồn gốc dân tộc hoặc xã hội”.

Điều 5, Hiến pháp 2013 của nước ta cũng ghi rõ: “Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quốc gia thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam. Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; nghiêm cấm mọi hành vi kỳ thị, chia rẽ dân tộc. Ngôn ngữ quốc gia là tiếng Việt. Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình. Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để các DTTS phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước”.

Đối chiếu với các cơ sở pháp lý của quốc tế và Việt Nam, chúng ta nhận thấy Đề án Tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS, miền núi được Quốc hội khóa XIV thông qua tại NQ 88/2019/QH14, ngày 18 tháng 11 năm 2019, hàm chứa khá toàn diện các yếu tố bảo đảm quyền phát triển các DTTS. Cụ thể, trong khi chưa có một đạo luật chuyên sâu về dân tộc, thì Đề án là một văn bản có tính định hướng dài hạn, tạo ra những nhận thức mới, góp phần thực hiện Điều 5 của Hiến pháp 2013 về DTTS. Trong đó, 10 chương trình, dự án bao quát toàn diện, có thể bảo đảm các quyền cơ bản về cuộc sống, quyền có việc làm, học hành, khám chữa bệnh, quyền tham chính, tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, quyền bảo tồn và phát triển tiếng nói chữ viết, phong tục tập quán văn hóa, quyền tự nhận thành phần dân tộc…

Đồng thời, Đề án đã xác định được các mục tiêu cụ thể, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu này cũng chính là bảo đảm các quyền cơ bản của người DTTS như: Phấn đấu mức thu nhập bình quân của người DTTS tăng trên 2 lần so với năm 2020; 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 70% thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa. 100% số trường, lớp học và trạm y tế được xây dựng kiên cố; 99% số hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện khác phù hợp; 90% đồng bào DTTS được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh; 100% đồng bào DTTS được xem truyền hình và nghe đài phát thanh.

Văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS luôn được quan tâm bảo tồn và phát triển.
Văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS luôn được quan tâm bảo tồn và phát triển

Tuy vậy, quá trình triển khai thực hiện Đề án sẽ còn phải trải qua nhiều khó khăn, thử thách. Có thể kể đến như: Nền quản trị quốc gia của nước ta đang trong quá trình hoàn hiện, chưa dễ gì một sớm, một chiều có thể khắc phục ngay được tình trạng các bộ, ngành vẫn đeo bám lợi ích của chính ngành mình trong xây dựng luật pháp, chính sách. Chưa tránh khỏi được chồng chéo, trùng lắp, thiệt thòi lại đổ dồn vào nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, trong đó có đồng bào DTTS.

Bên cạnh đó, thực tế những bất cập, hạn chế của vùng DTTS đều có căn nguyên sâu xa từ nhận thức, kể cả trong cấp chiến lược. Chúng ta chủ yếu đang hỗ trợ, giúp đỡ, giải quyết các vấn đề xã hội, từ quan điểm, chính sách của một xã hội nhân đạo, từ yêu cầu chính trị, chứ chưa phải là bảo đảm quyền phát triển bình đẳng giữa các dân tộc. Chúng ta đang khai thác miền núi để phục vụ chiến lược phát triển chung của đất nước chứ chưa phải phát triển bền vững, chưa phải xây dựng vùng dân tộc miền núi thành động lực của đất nước. Chưa kể, nhiều cán bộ cấp chiến lược vẫn bị ám ảnh nặng nề kiểu tư duy: Suất đầu tư vào vùng dân tộc miền núi quá cao, hiệu quả kinh tế thấp; Vùng dân tộc miền núi như một gánh nặng, như một toa tàu ì ạch, đoàn tàu đất nước đang phải kéo theo...

Vì vậy để bảo đảm quyền phát triển các DTTS, khi xây dựng Chiến lược công tác dân tộc cho giai đoạn 2021 - 2030 cần nhấn mạnh rõ hơn các quan điểm sau đây: Dân tộc, công tác dân tộc, chính sách dân tộc là vấn đề cơ bản, chiến lược lâu dài, đồng thời cũng là vấn đề cấp bách của cách mạng Việt Nam. Bảo đảm các dân tộc bình đẳng, tôn trọng, đoàn kết, giúp nhau cùng phát triển.

Đồng thời, phải xác định, đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước. Phát huy mọi nguồn lực, khai thác tiềm năng, lợi thế để phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi trở thành những động lực phát triển.

Theo đó, cần huy động mọi nguồn lực; Tăng cường hợp tác quốc tế, trong đó nguồn lực Nhà nước là quan trọng và có ý nghĩa quyết định; Có cơ chế đặc thù bảo đảm tài chính, cơ chế quản lý phù hợp phát huy quyền chủ động, sáng tạo của địa phương, sự thống nhất, đồng bộ của các bộ, ngành trong quản lý chương trình, chính sách dân tộc..

Tin cùng chuyên mục
Ủy ban Dân tộc công bố các quyết định về công tác cán bộ

Ủy ban Dân tộc công bố các quyết định về công tác cán bộ

Ngày 25/2, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Lễ công bố quyết định nghỉ hưu, điều động, bổ nhiệm lãnh đạo cấp Vụ. Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến chủ trì buổi Lễ. Tham dự có các đồng chí Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT: Nông Quốc Tuấn; Lê Sơn Hải; Hoàng Thị Hạnh; đại diện lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc UBDT.
Xã KDang, huyện Đăk Đoa (Gia Lai): Tổ chức thành công Đại hội điểm nhiệm kỳ 2020- 2025

Xã KDang, huyện Đăk Đoa (Gia Lai): Tổ chức thành công Đại hội điểm nhiệm kỳ 2020- 2025

Tin tức - Thùy Dung - 3 giờ trước
Ngày 28/2, Đảng ủy xã Kdang, huyện Đăk Đoa đã tổ chức thành công Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ IX, nhiệm kỳ 2020- 2025.
Bạc Liêu và Cà Mau dẫn đầu Cụm thi đua Tây Nam bộ

Bạc Liêu và Cà Mau dẫn đầu Cụm thi đua Tây Nam bộ

Tin tức - N.Tâm - 5 giờ trước
Ngày 28/2, tại Cà Mau, Hội đồng Thi đua- Khen thưởng Trung ương, Cụm thi đua các tỉnh Tây Nam bộ tổ chức Hội nghị tổng kết giao ước thi đua năm 2019 và ký kết giao ước thi đua năm 2020. Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự Hội nghị.
Ủy ban Dân tộc nghiệm thu đề tài khoa học

Ủy ban Dân tộc nghiệm thu đề tài khoa học

Tin tức - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Sáng ngày 28/2, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức họp Hội đồng nghiệm thu đề tài “Xác định thành phần, tên gọi của một số dân tộc và xây dựng Danh mục các dân tộc Việt Nam”. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh là Chủ tịch Hội đồng. Đề tài do TS. Phan Văn Hùng, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT làm chủ nhiệm.
Cần Thơ: Cách ly 9 hành khách về từ vùng dịch Daegu (Hàn Quốc)

Cần Thơ: Cách ly 9 hành khách về từ vùng dịch Daegu (Hàn Quốc)

Tin tức - N.Tâm - 6 giờ trước
Sáng 28/2, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ đã đón chuyến bay chở 136 hành khách từ Hàn Quốc trở về. Tuy nhiên có 9 người do đến từ Daegu là vùng tâm dịch Covid-19 nên được cách ly tập trung tại Trường Quân sự ở quận Ô Môn, cách trung tâm Cần Thơ khoảng 20 km, để theo dõi. Những hành khách còn lại được giám sát y tế tại nhà hoặc nơi lưu trú.
Làm mới âm nhạc Tây Nguyên để gần hơn với công chúng

Làm mới âm nhạc Tây Nguyên để gần hơn với công chúng

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 10 giờ trước
Kaly Trần, chàng trai dân tộc Ba Na chia sẻ, muốn âm nhạc của người Ba Na được bảo tồn, phát huy hiệu quả thì phải tìm được “không gian sống” cho nó chứ không thể giữ gìn theo những cách khiên cưỡng. Đó cũng là lý do mà ban nhạc dân gian Kaly Band được thành lập với hơn 100 thành viên “chân đất”, do Kaly Trần làm Trưởng nhóm.
Thanh Hóa: Ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc Khơ-mú

Thanh Hóa: Ổn định đời sống cho đồng bào dân tộc Khơ-mú

Dân tộc - Miền núi - Nguyễn Nam - 11 giờ trước
Thời gian qua, Ban Dân tộc tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với UBND huyện biên giới Mường Lát và các đơn vị liên quan thực hiện Đề án “Ổn định đời sống và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc Khơ-mú, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2016 - 2020” nhằm nâng cao đời sống, xóa bỏ dần các tập tục lạc hậu và hỗ trợ sinh kế cho người dân.
Chiêm Hóa thu hồi sổ đỏ đã cấp sai quy định

Chiêm Hóa thu hồi sổ đỏ đã cấp sai quy định

Bạn đọc - Hiếu Anh - 11 giờ trước
Báo Dân tộc và Phát triển số 1584, ra ngày 3/1/2020 có đăng tải bài viết Chiêm Hóa (Tuyên Quang): Đất đang tranh chấp vẫn được cấp sổ đỏ. Bài viết phản ánh, đơn thư của bà Ma Thị Bắc, dân tộc Tày, thôn Thôm Bưa, xã Tân Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) phản ánh về việc thửa đất lâm nghiệp của gia đình bà đang tranh chấp với gia đình ông Quan Văn Nhung chưa giải quyết xong, thì UBND huyện bất ngờ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho gia đình ông Nhung.
Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Lào Cai: Giám sát chặt chẽ ATVSTP tại các khu vực cách ly

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 11 giờ trước
Hiện mỗi ngày, các cơ sở cách ly người bị nghi nhiễm virus Covid-19 trên địa bàn tỉnh Lào Cai đang thực hiện cung cấp hàng trăm suất ăn cho người dân khi vào cách ly, điều trị. Với số lượng suất ăn lớn như vậy, công tác kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) được cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm.
Thực trạng tranh chấp đất đai vùng DTTS: Cần có giải pháp căn cơ

Thực trạng tranh chấp đất đai vùng DTTS: Cần có giải pháp căn cơ

Bạn đọc - Vũ Lợi - 11 giờ trước
Đất không cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), hoặc đất cấp trong sổ không giống như thực tế, đất không có giấy tờ; một bộ phận người dân còn thiếu hiểu biết, thờ ơ với việc đăng ký cấp sổ đỏ… là thực trạng ở nhiều địa phương vùng cao của tỉnh Điện Biên, kéo dài trong nhiều năm, không chỉ khiến tình trạng khiếu kiện kéo dài, gây mất an ninh trật tự mà còn dẫn đến các vụ án đau lòng.
Cuộc sống mới dưới chân Chóp Chài

Cuộc sống mới dưới chân Chóp Chài

Phóng sự - Ký sự - Hà Văn Đạo - 12 giờ trước
Với độ cao gần 400m so với mực nước biển, núi Chóp Chài, TP. Tuy Hòa (Phú Yên) như một biểu tượng của người dân nơi đây. Những căn cứ địa cách mạng xưa giờ đã thành những cánh đồng trù phú, màu xanh mướt trải dài. Cuộc sống mới của đồng bào nơi đây đang đổi thay từng ngày.