Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Trang phục truyền thống các DTTS thời hội nhập: Nhìn từ Điện Biên

Nam Hương - 09:46, 25/02/2020

Những năm gần đây, đồng bào các DTTS ở Điện Biên sử dụng trang phục truyền thống của dân tộc mình có xu hướng giảm, nhất là ở nam giới và người trẻ tuổi. Khảo sát của ngành Văn hóa tỉnh Điện Biên, cho thấy: Hiện nay, trang phục nam của các dân tộc ít người hầu như không còn lưu giữ hoặc không nguyên bản theo truyền thống. Trang phục nữ giới gìn giữ tốt hơn, song không được sử dụng phổ biến, chỉ mặc trong dịp lễ, Tết hoặc các sự kiện văn hóa của gia đình và cộng đồng.

Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc là nội dung quan trọng được tổ chức thường xuyên tại các lễ hội, sự kiện. (Trong ảnh: Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc tỉnh Điện Biên tại lễ hội Hoa ban)
Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc là nội dung quan trọng được tổ chức thường xuyên tại các lễ hội, sự kiện. (Trong ảnh: Trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc tỉnh Điện Biên tại lễ hội Hoa ban)

Xu hướng lai hóa

Phù Lá là một trong những dân tộc ít người tại Điện Biên với khoảng 200 nhân khẩu. Họ sinh sống tập trung ở huyện Tuần Giáo và Tủa Chùa. Trang phục của người Phù Lá độc đáo trong lối tạo dáng và phong cách thẩm mỹ, khó lẫn với bất cứ tộc người nào trong cùng ngữ hệ và khu vực. Trang phục truyền thống của nam giới là mặc áo xẻ ngực, được tạo thành từ 6 miếng vải, cổ thấp, không cài cúc nẹp ngực viền vải đỏ, ống tay hẹp, cổ tay thêu hoa văn. Áo của phụ nữ là ngắn thân, dài tay, cổ vuông, thấp, chui đầu. Mô típ hoa văn trang trí cũng như bố cục dùng màu trên áo phụ nữ Phù Lá riêng biệt với các tộc người khác. 

Trước xu thế phát triển và hội nhập nên trang phục của dân tộc Phù Lá ít nhiều bị pha tạp với trang phục của các dân tộc khác. Đơn cử như ở bản Khua Chá, xã Phình Sáng (huyện Tuần Giáo), là bản hiếm hoi khi có hai cộng đồng người DTTS cùng sinh sống. Bản có 87 hộ, gồm 15 hộ người Phù Lá, còn lại là người Mông. Do sống chung với dân tộc Mông nên nhiều nét văn hóa của người Phù Lá đã bị lai hóa, trong đó có trang phục. Hiện nay, người Phù Lá ở Khua Chá gần như không mặc trang phục của dân tộc mình, mà chuyển sang mặc trang phục như người Mông, hoặc người Kinh. 

Rực rỡ sắc màu trên trang phục truyền thống của người Hà Nhì. Ảnh TL
Rực rỡ sắc màu trên trang phục truyền thống của người Hà Nhì. Ảnh TL

Tương tự, dân tộc Si La hiện có khoảng hơn 200 nhân khẩu, sống chủ yếu trên địa bàn các xã Chung Chải, Nậm Sin (huyện Mường Nhé). Trang phục của phụ nữ Si La khá cầu kỳ. Mảng trước ngực áo may bằng vải khác màu với áo và được gắn nhiều đồng xu bạc, có trang trí các đường hoa văn kẻ bằng chỉ đỏ... Tuy nhiên hiện nay, còn rất ít người giữ được trang phục truyền thống của người Si La và chỉ mặc vào những dịp lễ, Tết.

Không chỉ trang phục của người Phù Lá, Si La mà nhiều DTTS khác cũng đang bị lai hóa, mai một, như trang phục người Xinh Mun, Kháng và Khơ - mú có nét tương đồng với người Lào, Thái… 

Cấp thiết công tác bảo tồn

Ông Ðào Ngọc Lượng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên cho biết: Những năm qua, địa phương rất quan tâm tới công tác bảo tồn, phát huy trang phục các DTTS thông qua các hoạt động và sự kiện, như: Tổ chức lễ hội Hoa ban thường niên; Ngày hội Văn hóa, thể thao và du lịch cấp tỉnh và huyện; Ngày hội Văn hóa Mông cấp huyện… Trong đó, trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc là nội dung quan trọng. 

Những thiếu nữ dân tộc Thái duyên dáng trong trang phục truyền thống
Những thiếu nữ dân tộc Thái duyên dáng trong trang phục truyền thống

Ðặc biệt, từ năm 2013, tỉnh Điện Biên triển khai Ðề án “Bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020” và “Kế hoạch bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các DTTS giai đoạn 2019 - 2025, định hướng đến năm 2030”. Việc triển khai, Đề án là cơ hội phục dựng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trang phục truyền thống đồng bào các DTTS trên địa bàn. Trong đó, tập trung duy trì, phát triển mô hình hợp tác xã, cơ sở sản xuất và xây dựng mới các làng nghề liên quan về trang phục truyền thống; duy trì tổ chức hoạt động tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị trang phục truyền thống các DTTS gắn với phát triển du lịch…

Những năm gần đây, khi kinh tế khá giả hơn, bà con có thể tự mua vải ở chợ về cắt may trang phục, vừa rẻ, vừa thuận tiện, không tốn công bằng việc trồng bông, lanh, dâu tằm để tạo sợi dệt vải”.

Ông Sùng A Xá, bản Khua Chá, xã Phình Sáng, huyện Tuần Giáo (Điện Biên)


Tin cùng chuyên mục
Tiếng tù và của người Dao

Tiếng tù và của người Dao

Người Dao ở Tuyên Quang có nhiều nhạc cụ được sử dụng trong các nghi lễ thờ cúng như kèn pí lè, trống, thanh la, chũm chọe, chuông nhạc..., trong đó tù và là nhạc cụ độc đáo. Theo quan niệm người Dao, tiếng tù và chính là thanh âm thiêng liêng có ý nghĩa kết giao giữa đời thực và thế giới tâm linh.
Tin nổi bật trang chủ
Phòng Chống dịch ở khu vực biên giới: Người dân là “tai, mắt”

Phòng Chống dịch ở khu vực biên giới: Người dân là “tai, mắt”

Đời sống - Xã hội - Minh Thứ - 16 phút trước
Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, đồng bào các DTTS sống ở khu vực biên giới tỉnh Nghệ An đã ý thức được mức độ nguy hiểm của đại dịch Covid-19. Điều này góp phần không nhỏ để khống chế dịch bệnh Covid-19.
Cảnh báo “tín dụng đen” vào học đường

Cảnh báo “tín dụng đen” vào học đường

Pháp luật - Lê Hường - 1 giờ trước
Công an huyện Krông Buk (Đăk Lăk) vừa phá đường dây cho vay nặng lãi, đối tượng cho vay và người vay đều đang là học sinh của Trường THPT Phan Đăng Lưu, huyện Krông Buk.
Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3

Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Trong thời gian tới, dịch bệnh COVID-19 dự báo còn diễn biến phức tạp, khó lường và tiếp tục ảnh hưởng bất lợi đến phát triển kinh tế - xã hội nước ta. Quan điểm chỉ đạo, điều hành của Chính phủ luôn coi sức khỏe, tính mạng của người dân là ưu tiên hàng đầu, quyết tâm ngăn chặn, kiểm soát không để dịch bệnh COVID-19 bùng phát; bảo đảm an sinh xã hội, nhu cầu sống tối thiểu của người dân, nhất là người nghèo, người yếu thế.
Công ty CP Cấp thoát nước Bình Phước: Miễn 100% tiền sử dụng nước cho các khu cách ly, người nghèo

Công ty CP Cấp thoát nước Bình Phước: Miễn 100% tiền sử dụng nước cho các khu cách ly, người nghèo

Nhịp cầu nhân ái - Thanh Liêm - 21:41, 09/04/2020
Công ty cổ phần Cấp thoát nước Bình Phước (100% vốn tư nhân) đã thực hiện chính sách hỗ trợ khách hàng nhằm chung tay cùng cả nước trong công tác phòng chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19.
Tiếng tù và của người Dao

Tiếng tù và của người Dao

Sắc màu 54 - Giang Lam - 21:14, 09/04/2020
Người Dao ở Tuyên Quang có nhiều nhạc cụ được sử dụng trong các nghi lễ thờ cúng như kèn pí lè, trống, thanh la, chũm chọe, chuông nhạc..., trong đó tù và là nhạc cụ độc đáo. Theo quan niệm người Dao, tiếng tù và chính là thanh âm thiêng liêng có ý nghĩa kết giao giữa đời thực và thế giới tâm linh.
Không được chủ quan với Covid-19

Không được chủ quan với Covid-19

Sự kiện - Bình luận - Hoàng Định - 20:57, 09/04/2020
Nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Italia, Tây Ban Nha, Iran, Anh, Đức... đã và đang mất kiểm soát trước đại dịch Covid-19. Có những bệnh viện, bệnh nhân la liệt ngoài hành lang. Có những nước, người bệnh bị chết ngay tại cửa bệnh viện, khi chưa đến lượt mình được chữa. Lại có nước người bệnh bị chết nhiều giờ ở ngoài đường, chỉ được phủ tạm cái chăn...
Canh tác trên đá

Canh tác trên đá

Phóng sự - Ký sự - Hiếu Anh - 20:50, 09/04/2020
Theo một số tài liệu ghi lại, người Mông có mặt sớm nhất tại huyện Đồng Văn, Mèo Vạc (Hà Giang). Sinh sống ở vùng cao nguyên đá, người Mông đã hình thành và phát triển một tri thức canh tác vô cùng độc đáo, đó là canh tác trên đá.
Vinamilk ủng hộ gần 15 tỷ đồng tiếp sức cho lực lượng tuyến đầu chống dịch

Vinamilk ủng hộ gần 15 tỷ đồng tiếp sức cho lực lượng tuyến đầu chống dịch

Đời sống - Xã hội - PV - 20:43, 09/04/2020
Tính đến nay, Vinamilk đã ủng hộ gần 15 tỷ đồng thông qua nhiều hoạt động tiếp sức cho hơn 4.000 cán bộ, y bác sỹ, chiến sỹ tuyến đầu chống dịch của Trung ương và các tỉnh, thành trên cả nước.
Phát triển bền vững khu vực đồng bằng trước biến đổi khí hậu: “Bước cùng nhau” để phát triển (Bài 2)

Phát triển bền vững khu vực đồng bằng trước biến đổi khí hậu: “Bước cùng nhau” để phát triển (Bài 2)

Chính sách dân tộc - Sỹ Hào - 20:39, 09/04/2020
An ninh lương thực quốc gia đang bị đe dọa khi khu vực đồng bằng đang chịu tác động mạnh bởi biến đổi khí hậu (BĐKH). Điều này đòi hỏi phải có một chương trình phát triển tổng thể đồng bằng, tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm” trong ứng phó BĐKH.
Vì sao

Vì sao "cát tặc" tung hoành trên sông Krông Nô?

Bạn đọc - An Nguyễn - 18:53, 09/04/2020
Trong vòng chưa đầy 1 năm qua, nhiều tàu khai thác cát trái phép trên sông Krông Nô bị các lực lượng chức năng tỉnh Đăk Lăk và Đăk Nông bắt giữ. Tuy nhiên, sau khi bàn giao về cho địa phương, những phương tiện vi phạm nhanh chóng được trao lại cho chủ phương tiện.