Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Triết lý “ăn chung”

Uông Thái Biểu - 17:33, 14/11/2019

Giọng có chút ngậm ngùi, anh Thào Hùng Khải nhớ lại: “Ngày đầu từ Nguyên Bình (Cao Bằng) đến với đất Bảo Lâm (Lâm Đồng) hơn 20 năm trước, người Mông bản anh chỉ mang theo cái bồng vải trên lưng mấy nắm hạt giống, vài ba cái lưỡi cuốc, lưỡi cày. Tài sản người Mông di cư từ vùng núi đá phía Bắc đến cao nguyên đất đỏ phía Nam chỉ vậy, không có gì khác ngoài cái đói, cái nghèo và khao khát đổi đời”.

Sống giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ, đồng bào các dân tộc anh em nơi đây luôn thắm tình đoàn kết, sẻ chia trong cuộc sống. (Trong ảnh: Đồng bào các dân tộc chung vui trong ngày hội của buôn làng)
Sống giữa núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ, đồng bào các dân tộc anh em nơi đây luôn thắm tình đoàn kết, sẻ chia trong cuộc sống. (Trong ảnh: Đồng bào các dân tộc chung vui trong ngày hội của buôn làng)

Nơi Khải cùng bản Mông của anh tìm đến lập cư là vùng rừng sâu, quê hương của đồng bào Cơ-ho. Người miền núi nơi này cũng nghèo, cũng khổ không hơn gì những người anh em từ phương xa đến. Chỉ khác chăng là họ đã sinh sống gắn bó, là “chủ cũ” lâu đời giữa đại ngàn Tây Nguyên…

Anh Thào Hùng Khải kể mà ánh mắt như có ngấn nước: “Rồi người Mông cũng tìm được nơi lập bản mới giữa rừng sâu Lâm Đồng. Dù đó là vùng xa xôi heo hút nhất nhưng đất ruộng, đất nương hầu như đều đã có chủ. Người Mông trên quê mới càng thêm phần lo lắng, hoang mang cho cuộc mưu sinh phía trước khi chưa biết cách nào tìm ra chỗ trồng tỉa”. 

Đã qua mấy ngày chặt cây lợp lán, người trẻ người già đang mệt mỏi rã rời sau cuộc hành trình dài, thì bản Mông có khách đến thăm. Khách của họ là già làng K’Gíp và những người đàn ông, đàn bà Cơ-ho ở buôn kế bên. Quà mà khách mang đến là một ché lớn rượu cần, một nửa con thú săn mấy bữa trước, những mớ rau rừng vừa hái, những gùi bắp bẻ vội từ nương. 

Những chàng trai, cô gái Mông tham gia trò chơi dân gian ném Pao tại chợ phiên xã Đăk Som, huyện Đăk G’Long, tỉnh Đăk Nông.
Những chàng trai, cô gái Mông tham gia trò chơi dân gian ném Pao tại chợ phiên xã Đăk Som, huyện Đăk G’Long, tỉnh Đăk Nông.

Khi những chiếc gùi được đặt xuống từ lưng những người phụ nữ thì bữa tiệc kết giao liền đó cũng được mở ra giữa bãi cỏ bên suối. Phụ nữ nướng thịt, đàn ông khui rượu. Giọng nói, tiếng cười rộn rã, lẫn lộn tiếng Mông, tiếng Cơ-ho. Ngà ngà say, già làng K’Gíp chém tay xuống đất và nói: “Là Bắc hay Nam thì anh em chúng ta cũng là người gắn bó máu thịt với rừng. Sống ở rừng, cứ tuân theo luật của rừng mà ứng xử. Có chỗ đất tốt thì nhường cho nhau vài thửa, có miếng thịt, mớ rau thì san sẻ cho nhau một ít. Của rừng thì cùng ăn chung mà!”. 

Ai cũng biết, người Mông vốn săn bắn giỏi. Đàn ông Mông đã mang ná vào rừng là có thú dính vào mũi tên, đã đặt bẫy là có thú bị sập. Người Mông đến lập cư trên quê mới cũng coi việc săn bắn là sở thích và nghề mưu sinh. Bẫy đặt giữa rừng sâu, lâu lâu chủ mới ghé thăm. Nếu bắt được thú to thì kêu cả bản khiêng về, xẻ thịt ăn chung. Nhiều người bạn kể rằng, người Mông thường khiêm nhường nói với họ: “Gặp bẫy của người Mông ta giữa rừng có thú bị sập cứ lấy về ăn, đừng phá hư cái bẫy là được. Của rừng thì cùng ăn chung mà!”.

Một bản người Mông ở Tây Nguyên.
Một bản người Mông ở Tây Nguyên.

Những “chủ rừng” cũ ở Tây Nguyên như người Cơ-ho, người Mạ, người X’Tiêng, người Mnông cũng nói với người Mông, người Thái, người Tày, người Nùng mới di cư đến: “Qua rẫy của ta, nếu vợ con anh ở nhà đói thì cứ bẻ bắp, suốt lúa đưa về mà ăn. À mà chọn cái bắp già, đừng bẻ bắp non mà đau cái cây. Lúa cũng vậy, đừng suốt hạt lúa khi còn ngậm sữa, Yàng Koi phạt đấy”. 

Sống trên cao, những tộc người xứ núi không biết đến ngôn ngữ màu mè, họ không có nhiều lời để giải thích những việc mình làm. Họ chỉ biết nghĩ rằng, cha ông làm sao thì mình làm vậy. 

Hấp thu minh triết của rừng, các dân tộc anh em đã ứng xử với nhau bằng một đạo lý sẻ chia nguồn sống một cách tự nhiên. Luật không thành văn của những dân tộc cùng nhau sinh tồn giữa đại ngàn có nguồn gốc từ nhân tình vốn có, bình thường mà cao cả. Sự cộng cảm qua triết lý ăn chung của họ làm cho núi rừng thêm hùng vĩ, thiêng liêng.

Tin cùng chuyên mục
Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều nỗ lực trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. Tuy nhiên, chỉ có người già tâm huyết, còn giới trẻ bây giờ chỉ thích nhạc trẻ, nhạc ngoại, để cho những bậc cao niên phải thở dài và giấu nỗi buồn vào những cánh rừng xa…
Tin nổi bật trang chủ
Tăng niềm tin cho hàng Việt

Tăng niềm tin cho hàng Việt

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 9 giờ trước
Với việc triển khai Chương trình “mỗi xã phường một sản phẩm” (OCOP), Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” ngày càng đi vào thực chất hơn.
Quảng Ninh: Nhiều mô hình dân vận khéo trong vùng DTTS

Quảng Ninh: Nhiều mô hình dân vận khéo trong vùng DTTS

Pháp luật - Tuấn Trình - 9 giờ trước
Trong những năm qua, công tác dân vận của tỉnh Quảng Ninh đã có những bước chuyển biến tích cực, góp phần phát huy dân chủ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận trong xã hội để thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng trên địa bàn toàn tỉnh.
Gỡ khó để phát triển OCOP

Gỡ khó để phát triển OCOP

Sản phẩm - Thị trường - Tùng Nguyên - 9 giờ trước
Các sản phẩm khi tham gia Chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) đã được nâng tầm giá trị. Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số khó khăn cần sớm được tháo gỡ để sản phẩm OCOP tiếp tục phát triển.
Cai nghiện ma túy tại cộng đồng: Tháo gỡ từ chính sách

Cai nghiện ma túy tại cộng đồng: Tháo gỡ từ chính sách

Đời sống - Xã hội - Sỹ Hào - 13 giờ trước
Hiện nay, công tác cai nghiện ma túy tại cộng đồng vẫn gặp vô vàn khó khăn. Trong đó, nổi lên là những khoảng trống trong cơ chế, chính sách hỗ trợ cho công tác cai nghiện ở cơ sở.
Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Văn hóa Raglai trước nguy cơ mai một

Đời sống - Xã hội - Thành Nhân-V. Thành - 13 giờ trước
Những năm qua, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều nỗ lực trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS. Tuy nhiên, chỉ có người già tâm huyết, còn giới trẻ bây giờ chỉ thích nhạc trẻ, nhạc ngoại, để cho những bậc cao niên phải thở dài và giấu nỗi buồn vào những cánh rừng xa…
Một thủ đoạn làm ăn cần phải lên án

Một thủ đoạn làm ăn cần phải lên án

Bạn đọc - Đông Hưng - Văn Hùng - 13 giờ trước
Suốt thời gian dài, nhiều người dân sinh sống ở Bình Thuận đã tiêu thụ khối lượng lớn thịt bò tươi của ông Nguyễn Đình Tân (38 tuổi, thường trú xã Hàm Kiệm, huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận). Thịt bò của ông Tân có màu tươi rói, giá bán rẻ bất ngờ, hút nhiều khách hàng tấp nập mua. Nhiều người thắc mắc thì được ông lý giải là đại lý lớn nên phân phối rẻ.
Tinh xảo nghề đúc đồng Đại Bái

Tinh xảo nghề đúc đồng Đại Bái

Sắc màu 54 - Việt Hà - 14 giờ trước
Làng nghề gò, đúc đồng Đại Bái cổ xưa có tên làng Văn Lãng hay còn gọi là làng Bưởi, thuộc huyện Gia Bình (Bắc Ninh). Làng nằm trên một dải đất cao bên bờ sông Bái Giang. Từ bao đời nay, kỹ thuật luyện đồng Đại Bái không ngừng hoàn thiện và tinh xảo.
Lai Châu: Bộ đội Biên phòng cùng dân xây dựng NTM

Lai Châu: Bộ đội Biên phòng cùng dân xây dựng NTM

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 14 giờ trước
Năm 2018, xã Ma Ly Pho, huyện Phong Thổ là xã biên giới đầu tiên của tỉnh Lai Châu hoàn thành xây dựng nông thôn mới (NTM). Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã cho biết: Trong quá trình xây dựng NTM, bên cạnh nguồn lực đầu tư của Nhà nước, xã cũng đã nhận được rất nhiều sự hỗ trợ cả về nhân lực và vật lực từ Đồn Biên phòng cửa khẩu Ma Lù Thàng.
Tiếp sức cho vùng khó

Tiếp sức cho vùng khó

Chính sách dân tộc - Lê Phương - 14 giờ trước
Xác định phát triển kinh tế, là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác giảm nghèo vùng đồng bào DTTS, từ các chương trình, dự án như 30a, 135, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, các địa phương trên địa bàn tỉnh Bình Định đã tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, trong đó, chú trọng đầu tư hệ thống điện - đường - trường - trạm.
Lời cảm ơn

Lời cảm ơn

Tin tức - PV - 14:15, 05/12/2019
Cha, ông, cụ chúng tôi là cụ LƯƠNG THANH DIỆP, sinh năm 1931; trú quán tại: Nhà riêng số 13/1 EVELYNE-PARKCITY, Lê Trọng Tấn, phường La Khê, quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội, do tuổi cao, sức yếu đã từ trần vào hồi 15 giờ 28 phút ngày 02/12/2019 (tức ngày 07 tháng 11 năm Kỷ Hợi), hưởng thọ 89 tuổi. Tang lễ được tổ chức tại nhà riêng. An táng tại Nghĩa trang Ngân Hà Viên, Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.