Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ứng phó với biến đổi khí hậu: Tầm nhìn cho vùng hạn, mặn?

Sỹ Hào - 09:34, 26/02/2020

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang tác động ngày càng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Trong khi đó, các nỗ lực ứng phó với BĐKH của các địa phương trong vùng mới chỉ là giải pháp trước mắt và ở tầm ngắn hạn, chưa tạo ra sự đột phá và bền vững.

ĐBSCL thường xuyên đối diện với hạn mặn
ĐBSCL thường xuyên đối diện với hạn mặn

Thiệt hại đã được cảnh báo

Theo thống kê từ 13 tỉnh ĐBSCL, do hạn hán, xâm nhập mặn, hiện toàn vùng đã có khoảng 82 nghìn hộ dân thiếu nước sạch sinh hoạt; dự báo thời gian tới (hết tháng 4), con số này sẽ tăng lên khoảng 158 nghìn hộ. Số hộ thiếu nước sạch sinh hoạt tập trung tại các tỉnh Bến Tre, Sóc Trăng, Kiên Giang, Cà Mau và Tiền Giang.

Hạn, mặn cũng đã gây thiệt hại nặng nề đến sản xuất lúa ở các địa phương. Theo số liệu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, hiện đã có gần 29.700ha vụ mùa 2019 và Đông - Xuân 2019 - 2020 ở ĐBSCL bị thiệt hại, đứng trước nguy cơ mất trắng. Dự báo, thời gian tới, toàn vùng sẽ có thêm khoảng 332.000ha lúa Đông - Xuân, 136.000ha cây ăn quả khả năng bị ảnh hưởng.

Tác động của hạn mặn không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, mà còn làm mất sinh kế của người dân trong vùng. Không sống được từ nghề nông, số lượng nông dân bỏ quê lên thành phố tìm kiếm việc làm ngày càng gia tăng. Theo một nghiên cứu mới đây của Trường Đại học Cần Thơ, từ năm 2010 - 2018, ĐBSCL đã có khoảng 1,7 triệu lao động di cư đến các thành phố lớn để tìm sinh kế.

Thực tế, hạn, mặn không còn là câu chuyện mới ở ĐBSCL. Đặc biệt, vào mùa khô 2015 - 2016 (tháng 12/2015 - 4/2016), ĐBSCL đã hứng chịu một đợt hạn mặn lịch sử chưa từng có, gây thiệt hại nặng nề cho 9/13 tỉnh ven biển, ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng - Thủy văn quốc gia, mùa khô năm 2020, tình trạng hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn sẽ trầm trọng hơn mùa khô năm 2015 - 2016.

Tình trạng hạn, mặn đã được dự báo từ giữa năm 2019. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cùng các địa phương khu vực ĐBSCL cũng đã vạch ra kế hoạch đối phó với tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn được dự báo sẽ gay gắt và kéo dài. Nhưng để vượt qua một cách an toàn và hiệu quả là điều không hề dễ dàng.

Cần “đơn thuốc” hiệu quả hơn

Để “né” hạn mặn, những giải pháp ngắn hạn và “tầm nhìn tương lai” đang được đặt ra, từng bước thực hiện để thích nghi với điều kiện bất lợi của thiên nhiên. Ở một số tiểu vùng bị hạn mặn nghiêm trọng, thời gian qua vẫn có nhiều nông dân “né” được hạn mặn nhờ chủ động lịch thời vụ, sử dụng giống ngắn ngày, có những rẫy màu chủ động nước tưới, tránh được thiệt hại.

Ở tầm vỹ mô, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 120/NQ-CP ngày 17/11/2017 về việc ĐBSCL chủ động thích ứng BĐKH, phát triển bền vững. Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, thực hiện Nghị quyết 120/NQ-CP, hiện toàn vùng đã gia cố được hơn 580km bờ bao, đắp 207 đập ngăn lũ; các địa phương cũng chủ động xả lũ lấy nước vào ô bao để lấy phù sa, vệ sinh đồng ruộng, với diện tích trên 141.351ha. Trong năm 2020, Bộ NN&PTNT tiếp tục bố trí kinh phí 5.157 tỷ đồng để thực hiện 20 dự án phòng, chống hạn mặn ở ĐBSCL.

Việc đầu tư xây dựng các công trình phòng chống hạn mặn là hết sức cần thiết, nhưng cũng chỉ là giải pháp trước mắt. Bởi công trình hạ tầng có tuổi thọ nhất định; còn ứng phó với hạn mặn là câu chuyện không phải ngày một ngày hai mà giải quyết được.

Xây dựng công trình là cần thiết, nhưng để phòng chống hạn mặn ở ĐBSCL thì thêm những giải pháp “phi công trình” khác. Trong đó, không thể không tiếp tục nghiên cứu vận động người dân sử dụng hiệu quả kinh nghiệm “sống chung với lũ, vượt lên đỉnh lũ” của người dân ĐBSCL đã tích lũy bao năm nay để đưa vùng trở thành “vựa lúa” của cả nước.

Ngoài giải quyết việc nước ngọt, cần xem trọng việc nghiên cứu nước mặn, lợ cũng là tài nguyên phát triển kinh tế biển, ven biển, qua đó góp phần từng bước đưa ĐBSCL vượt qua khỏi cái bóng của nông nghiệp lúa nước truyền thống.

Tin cùng chuyên mục
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về phòng chống Covid-19

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì họp Thường trực Chính phủ về phòng chống Covid-19

Chiều 9/4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về công tác phòng chống dịch Covid-19 trong bối cảnh có dự báo việc có thể ghi nhận trường hợp tại cộng đồng liên quan đến một số ca bệnh có lộ trình di chuyển phức tạp.
Tin nổi bật trang chủ
Công ty CP Cấp thoát nước Bình Phước: Miễn 100% tiền sử dụng nước cho các khu cách ly, người nghèo

Công ty CP Cấp thoát nước Bình Phước: Miễn 100% tiền sử dụng nước cho các khu cách ly, người nghèo

Nhịp cầu nhân ái - Thanh Liêm - 1 giờ trước
Công ty cổ phần Cấp thoát nước Bình Phước (100% vốn tư nhân) đã thực hiện chính sách hỗ trợ khách hàng nhằm chung tay cùng cả nước trong công tác phòng chống và đẩy lùi dịch bệnh Covid-19.
Không được chủ quan với Covid-19

Không được chủ quan với Covid-19

Sự kiện - Bình luận - Hoàng Định - 2 giờ trước
Nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Italia, Tây Ban Nha, Iran, Anh, Đức... đã và đang mất kiểm soát trước đại dịch Covid-19. Có những bệnh viện, bệnh nhân la liệt ngoài hành lang. Có những nước, người bệnh bị chết ngay tại cửa bệnh viện, khi chưa đến lượt mình được chữa. Lại có nước người bệnh bị chết nhiều giờ ở ngoài đường, chỉ được phủ tạm cái chăn...
Vinamilk ủng hộ gần 15 tỷ đồng tiếp sức cho lực lượng tuyến đầu chống dịch

Vinamilk ủng hộ gần 15 tỷ đồng tiếp sức cho lực lượng tuyến đầu chống dịch

Đời sống - Xã hội - PV - 2 giờ trước
Tính đến nay, Vinamilk đã ủng hộ gần 15 tỷ đồng thông qua nhiều hoạt động tiếp sức cho hơn 4.000 cán bộ, y bác sỹ, chiến sỹ tuyến đầu chống dịch của Trung ương và các tỉnh, thành trên cả nước.
Vì sao

Vì sao "cát tặc" tung hoành trên sông Krông Nô?

Bạn đọc - An Nguyễn - 4 giờ trước
Trong vòng chưa đầy 1 năm qua, nhiều tàu khai thác cát trái phép trên sông Krông Nô bị các lực lượng chức năng tỉnh Đăk Lăk và Đăk Nông bắt giữ. Tuy nhiên, sau khi bàn giao về cho địa phương, những phương tiện vi phạm nhanh chóng được trao lại cho chủ phương tiện.
Hà Nội: Vốn ủy thác 650 tỷ đồng để giúp người dân vượt khó trong đại dịch

Hà Nội: Vốn ủy thác 650 tỷ đồng để giúp người dân vượt khó trong đại dịch

Kinh tế - Việt Hải - Trần Việt - 7 giờ trước
Thường trực Hội đồng Nhân dân TP. Hà Nội đã đồng ý với đề xuất của UBND TP. Hà Nội bổ sung nguồn vốn ngân sách của Thành phố ủy thác cho Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Thành phố năm 2020 (đợt 1) là 650 tỷ đồng.
Chuyên gia y tế đề nghị phạt nặng người vô ý thức đổ ra đường

Chuyên gia y tế đề nghị phạt nặng người vô ý thức đổ ra đường

Tin tức - PV - 9 giờ trước
Theo chuyên gia, tâm lý chủ quan rồi đổ ra đường trong những ngày thực hiện cách ly xã hội của nhiều người là hành động đáng lên án và phải phạt nặng
Trà Bồng (Quảng Ngãi): Thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Đảng để thoát khỏi huyện nghèo

Trà Bồng (Quảng Ngãi): Thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Đảng để thoát khỏi huyện nghèo

Chính sách dân tộc - Thành Nhân - 14 giờ trước
Xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm trong giảm nghèo vùng đồng bào DTTS, những năm qua, huyện Trà Bồng (Quảng Ngãi) đã tận dụng sự hỗ trợ từ các chương trình, chính sách đặc thù dành cho vùng DTTS, miền núi để đầu tư xây dựng hạ tầng, nhằm tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội (KT-XH) phát triển bền vững.
Thủ tướng: Thổi luồng gió mới, quyết tâm mới khắc phục khó khăn, vươn lên mạnh mẽ

Thủ tướng: Thổi luồng gió mới, quyết tâm mới khắc phục khó khăn, vươn lên mạnh mẽ

Thời sự - PV - 20:47, 08/04/2020
Chiều 8/4, chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ về việc chuẩn bị nội dung Hội nghị trực tuyến “4 trong 1” của Chính phủ với các địa phương, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ Hội nghị phải thổi một luồng gió mới, một quyết tâm mới vào cuộc sống để khởi động thời kỳ khắc phục khó khăn, vươn lên mạnh mẽ.
Phát triển bền vững khu vực đồng bằng trước biến đổi khí hậu: Thiếu thống nhất trong ứng phó thiên tai (Bài 1)

Phát triển bền vững khu vực đồng bằng trước biến đổi khí hậu: Thiếu thống nhất trong ứng phó thiên tai (Bài 1)

Sự kiện - Bình luận - Sỹ Hào - 16:16, 08/04/2020
Khu vực đồng bằng có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, nhưng vai trò này đang trở nên mong manh trước biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng phức tạp. Để phát triển bền vững khu vực đồng bằng, cần thiết phải có một tầm nhìn chiến lược, nhất là trong ứng phó với thiên tai.
Đề nghị Đồng Nai giải ngân 17.000 tỷ đồng cho sân bay Long Thành trong năm nay

Đề nghị Đồng Nai giải ngân 17.000 tỷ đồng cho sân bay Long Thành trong năm nay

Thời sự - PV - 16:10, 08/04/2020
Sáng 8/4, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có cuộc làm việc trực tuyến với tỉnh Đồng Nai về tình hình kinh tế - xã hội, trong đó có công tác giải phóng mặt bằng Dự án sân bay Long Thành.