Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xem múa trống đôi của người Chăm H’roi

Tiên Sa - 11:02, 05/11/2019

Múa trống đôi là nét độc đáo chỉ có ở người Chăm H’roi. Song, thú vị nhất là hình thức song tấu, tức đánh theo lối đối đáp. Khi ấy, cả nhạc cụ và người chơi sẽ cùng toát lên cái phóng khoáng, ngẫu hứng, độc đáo.

Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).
Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).

Người Chăm H’roi (còn gọi là Chăm Hời) sống gần gũi với người Ba Na, Ê-đê ở các huyện Vân Canh (Bình Định) và Đồng Xuân, Sơn Hòa (Phú Yên), vì vậy văn hóa Chăm H’roi có sự giao thoa độc đáo giữa các nền văn hóa khu vực. 

Chúng tôi rất ấn tượng khi xem phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi, trong đó có màn múa trống đôi. Tâm sự với chúng tôi, Nghệ nhân Lê Văn Ru, 82 tuổi, dân tộc Chăm H’roi trú tại huyện Văn Canh cho hay, lễ hội lớn của người Chăm H’roi không thể thiếu hòa tấu cồng 3, chinh 5 và trống đôi. 

Trong màn múa trống đôi (K’toang) là điểm nhấn thể hiện sự linh thiêng của người Chăm H’roi gửi tới các đấng thần linh. Màn múa trống đôi đặc trưng, là chơi trong dịp đâm trâu, lễ cưới, lễ mừng sức khỏe diễn ra vào tháng Ba. 

Trong màn trình diễn múa trống đôi, đôi nam, nữ nghệ nhân dùng cả hai tay vỗ vào hai mặt trống, nhún nhảy, lắc lư, đầu nghiêng bên này, ngó bên kia vô cùng sống động, múa theo cái tiết tấu do chính đôi tay họ tạo ra. Âm thanh 2 trống hòa quyện với nhau rất linh hoạt bởi trống này ngừng, trống kia đánh, trống này chậm rãi, trống kia dồn dập. Có cảm giác như một cuộc đối thoại, người này hỏi, người kia trả lời. Tiết tấu lúc mau, lúc thưa, khi nhịp nhàng, rồi bỗng dồn dập liên hồi. Sắc thái trên gương mặt của hai người múa trống xem ra rất ăn khớp với tiết tấu, nhịp điệu.

Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.
Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.

Đôi nam, nữ nghệ nhân biểu diễn, mỗi người một trống mang vào vai. Họ “tấn - thối” như một đôi võ sĩ trên đấu trường. Họ múa chân, đầu, thân hình theo nhịp trống mà chính đôi tay của họ tạo ra tiết tấu thưa nhặt, dồn dập. Có lúc “gờm” nhau như một cặp gà đá đang “thư hùng”. Âm điệu ngẫu biến trầm bổng, xếp lên nhau, gợi lên trong trí người nghe sự tưởng tượng những âm điệu róc rách của suối, bập bùng của lửa và mưa nguồn thác lũ của đại ngàn. 

Điệu múa hai nghệ nhân biểu diễn có thể truyền cho nhau những ký hiệu biểu cảm như một cuộc giao tiếp, chuyện trò. Tiếng trống thay lời nói, điệu múa nói lên cách ứng xử, thích nhau thì âm điệu hai trống hòa quyện. Do đó nghệ thuật múa trống đôi phải là một cặp hiểu ý của nhau mới giữ cho cuộc vui trọn vẹn. 

“Với cách biểu diễn này nên người ta không gọi là đánh trống mà là múa trống đôi. Các động tác đánh trống thường được mô phỏng theo dáng đi, kiểu chạy nhảy của muông thú. Biểu diễn trống đôi rất khó bởi đòi hỏi trí lực. Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn, đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”, Nghệ nhân Lê Văn Ru cho hay. 

Tiếng “trống đôi” vang lên hòa quyện với tiếng chiêng, tiếng cồng xướng lên khúc biến tấu nhịp nhàng, vừa pha trộn sự hào hùng, lãng mạn cuốn hút thanh niên nam nữ hòa chung vào màn múa sôi động. Ai đã một lần được hòa mình vào không khí lễ hội của người Chăm H’roi, không thể quên được âm thanh rộn ràng của trống và sự khéo léo của hai người múa trống đôi.

Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”

Nghệ nhân Lê Văn Ru

Tin cùng chuyên mục
Người sở hữu kho báu văn hóa Tày

Người sở hữu kho báu văn hóa Tày

Dù năm nay đã 89 tuổi, nhưng Nghệ nhân Hoàng Hóa ở huyện Bạch Thông (Bắc Kạn) vẫn ngày ngày cặm cụi sưu tầm, nghiên cứu những tác phẩm văn hóa, văn nghệ dân gian của người Tày. Ông đã dành trọn cuộc đời mình để gắn bó với văn hóa nguồn cội.
Tin nổi bật trang chủ
Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam: Đồng hành cùng xã hội nuôi dạy trẻ

Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam: Đồng hành cùng xã hội nuôi dạy trẻ

Đời sống - Xã hội - PV - 16:36, 19/11/2019
Độ tuổi mầm non là khoảng thời gian lý tưởng cho việc kích hoạt, phát triển trí lực, xây nền tảng nâng cao thể lực. Do vậy, làm thế nào để trẻ phát triển thể lực và trí lực là điều mà không chỉ các nhà trường mà cả hệ thống chính trị ở từng địa phương đặc biệt quan tâm.
Cô gái Dao hiếu học

Cô gái Dao hiếu học

Giáo dục - Nhật Minh - 15:38, 19/11/2019
Là học sinh lớp 9 Trường PTDTBT THCS xã Ma Ly Pho, Hoàng Thị Yến - dân tộc Dao ở bản Pờ Ma Hồ, xã Ma Ly Pho, Phong Thổ (Lai Châu) là một trong những học sinh tiêu biểu ở xã biên giới này, luôn biết tự mình vượt qua mọi khó khăn để vươn lên trở thành học sinh giỏi toàn diện.
Phiên chợ Xanh - Tử tế: Huy động nguồn lực cho “Thư viện về buôn”

Phiên chợ Xanh - Tử tế: Huy động nguồn lực cho “Thư viện về buôn”

Nhịp cầu nhân ái - Lê Hường - 15:32, 19/11/2019
Nhằm tạo nguồn cho Dự án “Thư viện về buôn”, từ đầu tháng 9 Ban Quản lý Đường Sách Cà phê Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk) bắt đầu tổ chức Phiên chợ Xanh - Tử tế bán các sản phẩm thân thiện với môi trường để hạn chế, tiến tới loại bỏ rác thải nhựa.
Học viện Dân tộc: Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Học viện Dân tộc: Kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Thời sự - Thúy Hồng - 15:28, 19/11/2019
Sáng ngày 19/11, tại Ủy ban Dân tộc, Học viện Dân tộc đã tổ chức Lễ kỷ niệm 37 năm ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Tham dự Lễ Kỷ niệm có các đồng chí:Lê Sơn Hải, Hoàng Thị Hạnh, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT; Hoàng Xuân Lương, Phan Văn Hùng, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị thuộc UBDT; Ban Giám đốc cùng toàn thể đội ngũ công chức, viên chức, giảng viên Học viện Dân tộc.
Giữ Gìn văn hóa truyền thống ở Yên Bái: Đề cao yếu tố tự thân, nội tại

Giữ Gìn văn hóa truyền thống ở Yên Bái: Đề cao yếu tố tự thân, nội tại

Sắc màu 54 - Thiên Đức - 14:42, 19/11/2019
Nhận thức sâu sắc vai trò quan trọng trong việc giữ văn hóa truyền thống là việc làm của mình, cho mình và vì mình, thời gian qua, các Nghệ nhân Dân gian tỉnh Yên Bái đã và đang tích cực bằng nhiều hình thức, nhiều cách làm để bảo tồn văn hóa truyền thống.
Người lính giữ gìn ANTT vùng đồng bào DTTS

Người lính giữ gìn ANTT vùng đồng bào DTTS

Pháp luật - Tuấn Trình - 14:24, 19/11/2019
Trung tá Lý Văn Đồng, dân tộc Sán Chí, hiện là Phó Trưởng phòng An ninh đối nội, Công an tỉnh Bắc Giang. Anh vừa vinh dự được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh, tại Đại hội Đại biểu các DTTS tỉnh Bắc Giang năm 2019.
Cao Lộc (Lạng Sơn): Xây dựng nhãn hiệu cho rau, củ quả sạch

Cao Lộc (Lạng Sơn): Xây dựng nhãn hiệu cho rau, củ quả sạch

Khoa học - Công nghệ - Nghĩa Hiệp - 14:15, 19/11/2019
Sau 2 năm (2017 - 2019) xây dựng nhãn hiệu tập thể Cao Lộc cho rau sạch Tân Liên - Gia Cát, huyện Cao Lộc (Lạng Sơn), đến nay nhãn hiệu Rau sạch Cao Lộc đã có tiếng vang trên thị trường trong và ngoài nước, tạo tiền đề cho người dân vùng DTTS trên địa bàn tập trung sản xuất rau củ quả sạch, góp phần xóa đói, giảm nghèo.
Bác sĩ quân y ở vùng cao Mường Nhé

Bác sĩ quân y ở vùng cao Mường Nhé

Sức khỏe - Vũ Lợi - Đức Hạnh - 10:44, 19/11/2019
Sau mỗi lần tổ chức thăm khám bệnh cho Nhân dân vùng cao khó khăn, lại thêm một lần đội ngũ y, bác sĩ quân y Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên gắn thêm được một nút thắt, buộc chặt thêm tình đoàn kết quân - dân trên địa bàn cực Tây biên giới của Tổ quốc.
Hoàng Mai (Hà Nội): Xâm phạm đất công, thu lợi bất chính ở phường Yên Sở

Hoàng Mai (Hà Nội): Xâm phạm đất công, thu lợi bất chính ở phường Yên Sở

Bạn đọc - Đức Trình - 10:41, 19/11/2019
Không được cấp phép hoạt động bãi đổ thải, nhưng một số đối tượng đã tự ý xâm phạm khu vực bãi đất (phía sau trường tập bắn, phường Yên Sở, quận Hoàng Mai (Hà Nội) để dùng làm bãi đổ thải từ các nơi chở về gây ô nhiễm môi trường và ngang nhiên thu tiền, bức xúc trong dân cư…
Người sở hữu kho báu văn hóa Tày

Người sở hữu kho báu văn hóa Tày

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 10:34, 19/11/2019
Dù năm nay đã 89 tuổi, nhưng Nghệ nhân Hoàng Hóa ở huyện Bạch Thông (Bắc Kạn) vẫn ngày ngày cặm cụi sưu tầm, nghiên cứu những tác phẩm văn hóa, văn nghệ dân gian của người Tày. Ông đã dành trọn cuộc đời mình để gắn bó với văn hóa nguồn cội.