Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đề án “Bảo vệ và phát triển các DTTS dưới 10 nghìn người”: Thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các dân tộc

PV - 10:04, 28/04/2019

Hiện nay, cùng với điều kiện kinh tế còn khó khăn thì số lượng và chất lượng dân số của các dân tộc thiểu số dưới 10 nghìn người (dân tộc thiểu số rất ít người-DTTSRIN) còn rất nhiều hạn chế. Do đó, để hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng các DTTSRIN, việc xây dựng một chính sách đặc thù là hết sức cần thiết.

Làng Le, xã Mô Rai (huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum) là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc Rơ Măm-một trong ba cộng đồng DTTS có dân số ít nhất nước ta (cùng với dân tộc Brâu và dân tộc Ơ-đu). Làng có 148 hộ, với khoảng 500 nhân khẩu.

Được sự quan tâm đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước, những năm gần đây, đời sống của đồng bào Rơ Măm ở làng Le đã được nâng lên. Cả làng hiện có 28ha lúa nước và 123ha lúa rẫy, người Rơ Măm đã chuyển đổi trồng gần 35ha cao su, 38ha điều. Cùng với trồng trọt, bà con cũng đã phát triển được đàn gia súc, gia cầm gần 600 con để tăng thu nhập và cải thiện đời sống. Tuy vậy, tỷ lệ hộ nghèo ở làng Le vẫn còn rất cao, chiếm gần 80% tổng số hộ.

Cán bộ y tế tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc Cống, xã Pa Tần, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Cán bộ y tế tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc Cống, xã Pa Tần, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.

Nhưng vấn đề đáng quan tâm hơn cả là số lượng và chất lượng dân số của đồng bào Rơ Măm đang còn rất nhiều hạn chế. Một thời gian dài, các hủ tục như di cư, người ốm chỉ cúng Yàng… đã tác động mạnh đến sự phát triển dân số của người Rơ Măm, để lại những hệ lụy về chất lượng dân số.

Theo kết quả điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS, tuổi thọ bình quân chung của nước ta là 73,23 năm. Nhưng với đồng bào dân tộc Rơ Măm, tuổi thọ bình quân chỉ đạt 61,75 năm, riêng nữ chỉ đạt 58,69 năm. Tỷ suất chết thô cũng rất cao (7,75 người/1.000 dân), trong khi tỷ suất bình quân của cả nước là 6,85 người/1.000 dân.

Số lượng dân số dân tộc Rơ Măm cũng tăng rất chậm. Trước năm 1975, cả cộng đồng Rơ Măm chỉ có 159 người với 26 hộ. Sau hàng chục năm, hiện cộng đồng dân tộc Rơ Măm chỉ tăng lên được khoảng 500 nhân khẩu, với 148 hộ. Thực trạng đời sống kinh tế cũng như số lượng và chất lượng dân số của dân tộc Rơ Măm cũng là tình trạng phổ biến ở cộng đồng các DTTSRIN.

Theo ông Nguyễn Quang Đức, Vụ trưởng Vụ Địa phương I (Ủy ban Dân tộc), nhìn chung đời sống kinh tế-xã hội ở vùng đồng bào các DTTSRIN còn rất thấp. So với cộng đồng các DTTS nói chung thì tỷ lệ nghèo của các DTTSRIN có sự chênh lệch khá lớn. Số liệu điều tra thực trạng kinh tế-xã hội 53 DTTS cho thấy, tỷ lệ hộ nghèo giữa các DTTS có sự chênh lệch rất lớn, cụ thể: Dân tộc La Hủ là 83,9%, dân tộc Chứt là 75,3%, dân tộc Ơ Đu là 66,3%.

Đặc biệt, số lượng cũng như chất lượng dân số ở các DTTSRIN là vấn đề rất đáng quan tâm. Hầu hết các DTTSRIN đều có sự gia tăng về mặt số lượng dân số, chất lượng cũng gia tăng, nhưng không đáng kể. Thậm chí, một số cộng đồng DTTSRIN có tốc độ tăng dân số âm như cộng đồng dân tộc Ngái, năm 2009 có 1.035 nhân khẩu, đến năm 2015 giảm xuống còn 999 người; dân tộc Lô Lô từ 4.541 người giảm còn 4.314 người…

Trước thực trạng của các DTTSRIN, thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới, Chính phủ đã giao Ủy ban Dân tộc chủ trì, xây dựng Đề án “Bảo vệ và phát triển các DTTS dưới 10 nghìn người theo hướng bình đẳng, đồng đều giữa các dân tộc”. Theo đánh giá, Đề án sẽ góp phần loại bỏ nguy cơ mất thành phần một số DTTSRIN người trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam, tạo điều kiện thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các dân tộc trong vùng và trên cả nước…

Chia sẻ thêm về Đề án, ông Nguyễn Quang Đức, Vụ trưởng Vụ Địa phương I, Ủy ban Dân tộc, thành viên Ban soạn thảo Đề án, cho rằng: Việc bảo vệ các DTTSRIN sẽ tạo năng lực phát triển để đồng bào các dân tộc nhanh chóng hòa nhập với sự phát triển, với xã hội đương đại. Tạo cơ hội để đồng bào DTTSRIN tiếp cận với giáo dục, y tế, văn hóa, xã hội và phát triển kinh tế, nhằm bảo đảm yêu cầu mở rộng cơ hội lựa chọn của đồng bào dân tộc, tạo điều kiện cho đồng bào thực hiện các quyền cơ bản, quyền phát triển đầy đủ, bình đẳng với các dân tộc khác. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc bảo vệ và phát triển các DTTSRIN sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ giống nòi, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), việc xây dựng và triển khai Đề án là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, cần có số liệu cụ thể về đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội của các dân tộc dưới 10.000 người, so sánh với số liệu toàn quốc để việc xây dựng Đề án được thiết thực, hiệu quả.

MINH THU

Tin cùng chuyên mục
Tiêm chủng mở rộng ở vùng DTTS - Phá vỡ những thách thức: Nỗ lực xóa “vùng lõm” tiêm chủng mở rộng (Bài 2)

Tiêm chủng mở rộng ở vùng DTTS - Phá vỡ những thách thức: Nỗ lực xóa “vùng lõm” tiêm chủng mở rộng (Bài 2)

Các tỉnh Tây Nguyên có tỷ lệ tiêm chủng thấp, tiềm ẩn nguy cơ lây lan các dịch bệnh nguy hiểm. Do đó, ngành Y tế các tỉnh này luôn đặt quyết tâm xóa “vùng lõm” tiêm chủng mở rộng (TCMR). Nhưng tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, công tác tiêm chủng vẫn còn nhiều khó khăn.
Tin nổi bật trang chủ
Điểm sáng Cốc Lầy

Điểm sáng Cốc Lầy

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 1 phút trước
Cốc Lầy là thôn biên giới xa và khó khăn của xã Lùng Vai, huyện Mường Khương (Lào Cai); thời gian gần đây, đời sống của bà con trong thôn đã từng bước đổi thay. Từ một thôn tái định cư di dân ra khu vực biên giới, đến nay cả thôn được phủ một màu xanh bạt ngàn của chuối, chè và những loại cây ăn quả khác…
Ủng hộ người dân vùng lũ tiền mặt và hiện vật trị giá 350 tỷ đồng

Ủng hộ người dân vùng lũ tiền mặt và hiện vật trị giá 350 tỷ đồng

Tin tức - T.Hợp - 1 giờ trước
Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam vừa cho biết, đến nay hệ thống Mặt trận từ Trung ương tới địa phương đã tiếp nhận số tiền ủng hộ và đăng ký ủng hộ bằng tiền và hiện vật là hơn 350 tỷ đồng. Trong đó, Mặt trận đã phân bổ hơn 325 tỷ đồng đến người dân các tỉnh vùng lũ.
Để

Để "Trẻ em không phải cô dâu"

Đời sống - Xã hội - Nguyệt Anh - 1 giờ trước
“Trẻ em không phải cô dâu” là một dự án được tổ chức Good Neighbors Việt Nam triển khai tại huyện Quang Bình (Hà Giang) với mục tiêu nâng cao nhận thức và hành vi của người dân và trẻ em về vấn nạn tảo hôn.
Việt Nam xuất siêu kỷ lục hơn 20,1 tỷ USD trong 11 tháng năm 2020

Việt Nam xuất siêu kỷ lục hơn 20,1 tỷ USD trong 11 tháng năm 2020

Kinh tế - PV - 2 giờ trước
11 tháng năm 2020, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 489,1 tỷ USD, tăng 3,5% so với cùng kỳ năm 2019, đạt mức xuất siêu kỷ lục 20,1 tỷ USD.
Độc đáo ngôi chùa có 10.000 tượng Phật

Độc đáo ngôi chùa có 10.000 tượng Phật

Sắc màu 54 - Như Ý - 2 giờ trước
Nằm trong khu phố trên đường Nghĩa Thục (quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh), chùa Vạn Phật lọt thỏm giữa những dãy nhà cao tầng. Chùa được xây dựng vào năm 1959 bởi hai vị hòa thượng là Đức Bổn và Diệu Hoa, với mục đích làm nơi tu học, lễ bái cho các tăng ni, phật tử người Hoa ở thành phố và các tỉnh lân cận. Với hệ thống tượng được xếp vào hàng kỷ lục Việt Nam, chùa Vạn Phật là một trong những ngôi chùa nổi tiếng ở TP. Hồ Chí Minh.
Triển lãm và giới thiệu bộ sách “Các dân tộc ở Việt Nam”

Triển lãm và giới thiệu bộ sách “Các dân tộc ở Việt Nam”

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Bộ sách “Các dân tộc ở Việt Nam” của Viện Dân tộc học (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), do PGS, TS Vương Xuân Tình làm chủ biên vừa được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức triển lãm và giới thiệu tại Phố sách, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) nhân Kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống của Nhà Xuất bản (5/12/1945 - 5/12/2020).
Vinh danh 37 công trình, sản phẩm “Tuổi trẻ sáng tạo” tiêu biểu

Vinh danh 37 công trình, sản phẩm “Tuổi trẻ sáng tạo” tiêu biểu

Thời sự - Hương Trà - 2 giờ trước
Tối 29/11, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Liên hoan “Tuổi trẻ sáng tạo” toàn quốc năm 2020, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Lễ trao Giải thưởng “Tuổi trẻ sáng tạo” toàn quốc năm 2020. Chương trình nhằm tôn vinh các công trình, sản phẩm, giải pháp sáng tạo và sáng kiến cải tiến kỹ thuật tiêu biểu của thanh thiếu nhi được áp dụng trong trong học tập, công tác, lao động sản xuất và trong đời sống hằng ngày.
Người lưu giữ dân ca Thái ở Mường Ham

Người lưu giữ dân ca Thái ở Mường Ham

Sắc màu 54 - Thanh Hải - 2 giờ trước
Mường Ham không chỉ được biết đến là vùng đất gắn với sự tích lập bản, dựng mường; nơi ấy còn gắn liền với lễ hội Pửn Pang - Nang Ny huyền thoại của người Thái ở Châu Cường, huyện Quỳ Hợp (Nghệ An). Và ở nơi ấy, văn hóa cổ truyền của người Thái đã bay cao, bay xa hơn bởi có một người đã dành trọn cuộc đời để sáng tác, sưu tầm và truyền dạy cho lớp lớp thế hệ trẻ. Bà là nghệ nhân Lương Thị Phiên.
Cuộc sống mới trên vùng biên giới Ia Dom

Cuộc sống mới trên vùng biên giới Ia Dom

Dân tộc - Miền núi - Nguyễn Văn Chiến - 3 giờ trước
Trở lại xã Ia Dom, huyện Đức Cơ (Gia Lai) vào những ngày Đảng bộ và Nhân dân trong xã thi đua lập thành tích chào mừng Kỷ niệm 90 năm thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam, chúng tôi cảm nhận rõ sự “thay da đổi thịt” trên vùng đất biên giới và niềm vui của người dân nơi đây do đời sống ngày càng phát triển.
Người dân được bắn pháo hoa dịp lễ, tết, sinh nhật

Người dân được bắn pháo hoa dịp lễ, tết, sinh nhật

Tin tức - Như Ý - 3 giờ trước
Nghị định 137/2020/NĐ-CP vừa được ban hành về quản lý và sử dụng pháo hoa đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân. Pháo hoa được sử dụng phải là sản phẩm tạo ra hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian, không gây ra tiếng nổ.