Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Điều ít người biết ở một số tác phẩm nổi tiếng về Tây Bắc

Huỳnh Dũng Nhân - 10:44, 06/05/2021

Trong các tác phẩm ca ngợi chiến thắng Điện Biên Phủ, có hai tác phẩm nổi tiếng, đó là bài "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên" dài 98 câu của nhà thơ Tố Hữu, được viết sau chiến thắng Điện Biên (5/1954) và tác phẩm "Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ", do nhà điêu khắc Nguyễn Hải sáng tác năm 1963, hoàn thành năm 1964

Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ
Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ

Bài hát "Đường lên Tây Bắc" suýt bị... cháy

Có một bài hát ra đời trước chiến dịch Điện Biên Phủ, được bộ đội ta hát vang trên các đường hành quân, đó là bài ca "Đường lên Tây Bắc" của nhạc sĩ Nguyễn Thành sáng tác năm 1951, khi đó là chiến sĩ tham gia chiến dịch Đông - Xuân. Ngày 17/4, tại TP. Điện Biên, nguyên ca sĩ Quỳnh Hợp của Đoàn Nghệ thuật Quân chủng Phòng không Không quân - nay là BTV văn nghệ Đài TNND TP. Hồ Chí Minh có kể: Bài hát này nhạc sĩ Nguyễn Thành sáng tác trong một đêm quây quần cùng đồng đội bên bếp lửa. Nhưng hát đi hát lại thấy... "chán quá", đã vứt bài hát bên bếp.

Sáng hôm sau ông thấy bài hát chưa bị lửa bén vào (có lẽ vì tối ấy mưa) liền lấy ra xem và hát lại thì thấy hay hay, bèn đem ra tập. Thế là giai điệu hào hùng của bài hát theo chân các chiến sĩ trên đường hành quân từ Hòa Bình lên Tây Bắc và hát trong các buổi sinh hoạt đơn vị và nay đã được coi là bài hát truyền thống của các đơn vị vùng Tây Bắc: "Qua miền Tây Bắc núi vút ngàn trùng xa, suối sâu đèo cao bao khó khăn vượt qua, bộ đội ta vâng lệnh Cha già, về đây giải phóng quê nhà...".

Sau chiến thắng Điện Biên, người lính Nguyễn Thành vào học Nhạc viện và ông có một sáng tác nổi tiếng nữa là bài "Cảm xúc tháng 10": "Không thể nói trời không xanh hơn và mắt em xanh khác ngày thường, khi đoàn quân kéo về mùa Thu ấy, nhịp trống rung 36 phố phường”...

Điều ít người biết ở một số tác phẩm nổi tiếng về Tây Bắc 1

Hai tác giả của hai tác phẩm nổi tiếng về Điện Biên... chưa đến Điện Biên

Trong các tác phẩm ca ngợi chiến thắng Điện Biên Phủ, có hai tác phẩm nổi tiếng, đó là bài "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên" dài 98 câu của nhà thơ Tố Hữu, được viết sau chiến thắng Điện Biên (5/1954) và tác phẩm "Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ", do nhà điêu khắc Nguyễn Hải sáng tác năm 1963, hoàn thành năm 1964. Một điều trùng hợp thú vị là, cả hai tác giả của hai tác phẩm nổi tiếng ca ngợi chiến thắng Điện Biên này đều... chưa đến Điện Biên.

Theo nhà thơ, nhà văn Trần Đăng Khoa, thì khi anh phỏng vấn nhà thơ Tố Hữu về trường hợp ra đời của bài thơ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên, nhà thơ Tố Hữu đã cười nói: "Thú thật, tớ chưa đến mặt trận Điện Biên. Khi tin chiến thắng dồn dập bay về, tớ nhiều cảm xúc quá mà viết ra bài thơ đó".

Chưa đến Điện Biên trong thời điểm đó, nhưng nhà thơ Tố Hữu đã thu thập được nhiều tin tức qua các báo cáo chiến sự, qua các cuộc họp của các cấp lãnh đạo chỉ huy và dõi theo bản đồ mặt trận, ông đã để lại một bài thơ có thể gọi là hay nhất về chiến dịch Điện Biên, nhất là đoạn "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên, Chiến sĩ anh hùng, đầu nung lửa sắt..." cho đến đoạn "Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam, Hoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng..." đã được đưa vào sách giáo khoa và lớp lớp thế hệ học sinh đã thuộc lòng và là hành trang cho bao thế hệ lên đường đánh giặc.

Còn về tác giả Nguyễn Hải cũng vậy. Ông sinh năm 1933 ở Tiền Giang, tham gia bộ đội và trở thành chiến sĩ Tiểu đoàn 307 nổi tiếng. Năm 1954 ông tập kết ra Bắc và tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật, khoa Điêu khắc và có rất nhiều tác phẩm nổi tiếng. Ông đã kể với nhà báo Đoàn Hoài Trung - Báo Phòng không Không quân: "Tôi chưa một lần đến Điện Biên, nhưng âm vang chiến thắng Điện Biên được thấm sâu qua các bài hát lúc bấy giờ đã thôi thúc tôi sáng tác cụm tượng đài chiến thắng Điện Biên. Tượng đài hoàn thành xong cũng chỉ để trong nhà. Khi biết tin tượng đài chiến thắng Điện Biên của tôi được chọn để đặt trên đồi D1 trong dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, tôi vô cùng hạnh phúc. Nhưng vì sức khoẻ không cho phép nên vẫn chưa thể đi Điện Biên nên tôi phải theo dõi Lễ kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên qua màn ảnh nhỏ"... Nhưng dù sao đó cũng là món quà của người con Nam Bộ gửi tới đồng bào Điện Biên...

Ruộng bậc thang – hình ảnh đặc trưng của vùng núi phía Bắc
Ruộng bậc thang – hình ảnh đặc trưng của vùng núi phía Bắc

Bài thơ được coi là hay nhất về Lai Châu

Đến năm 1981, có một bài thơ được bạn đọc Lai Châu cùng ca ngợi là bài thơ hay nhất Lai Châu (lúc đó chưa tách Lai Châu và Điện Biên). Đó là bài thơ "Gửi Lai Châu" của nhà thơ Trần Mạnh Hảo ở TP. Hồ Chí Minh. Theo anh Hoàng Văn Thành, Tổng Biên tập Báo Điện Biên Phủ, thì nhà thơ Trần Mạnh Hảo đi thực tế Lai Châu vào năm 1981, tưởng chỉ vài ngày, nào ngờ say cảnh, say người, anh ở liền... 3 tháng. Trong ngày cuối cùng liên hoan chia tay với Lai Châu bên bếp lửa, anh mới viết vội bài thơ này tặng lại cho Lai Châu. Bài thơ viết tay nguệch ngoạc, không có bản thứ hai, trong một cảm xúc thăng hoa tột đỉnh ấy được in trên Báo Văn Nghệ Lai Châu sau đó, còn tác giả thì không có bản nào. Khi anh em ở Tây Bắc vào TP. Hồ Chí Minh thăm anh thì anh mới mừng đến phát khóc" khi được đọc lại bài thơ trong cơn say cảnh say người bên bếp lửa Tây Bắc 20 năm trước. Bài thơ "Gửi Lai Châu" có những câu mà người Lai Châu và Điện Biên hôm nay còn nhớ mãi: Trái tim đập không một ai nhìn thấy/Ở ven trời Tây Bắc có Lai Châu/Hoa ban nở thành người con gái Thái/ Đám mây bay trong thau nước gội đầu...

Và rất nhiều câu hay như "Thị xã nhỏ như cúc áo cài trên ngực đất nước" hoặc "Tiếng Thái thương như cầm được giữa tay mình" và "Nơi ngủ dậy núi đã đầy trong mắt"... Nhưng có lẽ hai câu thành công nhất, khái quát nhất về Lai Châu đầy huyền thoại và anh dũng ấy là "Anh đi tìm nước mắt gặp lời ca" và "Điện Biên của mọi người, dành riêng em điệu múa./ Những đời thường nhập lại hoá Nhân dân".

Tin cùng chuyên mục
Bức tranh Panorama - tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ

Bức tranh Panorama - tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ

Sau hơn 18 tháng nỗ lực thi công, đến nay bức tranh Panorama tái hiện toàn cảnh Chiến dịch Điện Biên Phủ đã cơ bản hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ du khách vào dịp Kỷ niệm 67 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2021). Bức tranh không chỉ mang giá trị về lịch sử, là thông điệp về khát vọng hòa bình mà còn là nguồn tư liệu quý, góp phần bảo tồn, giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
“Vị thế và cơ hội của Báo Dân tộc và Phát triển là rất lớn”

“Vị thế và cơ hội của Báo Dân tộc và Phát triển là rất lớn”

Đó là khẳng định của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh tại buổi làm việc với Báo Dân tộc và Phát triển chiều ngày 6/5/2021. Cùng dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh; đại diện lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Tối 6/5: Thêm 60 ca mắc COVID-19, có 56 ca ghi nhận trong nước

Tối 6/5: Thêm 60 ca mắc COVID-19, có 56 ca ghi nhận trong nước

Tin tức - PV - 20:00, 06/05/2021
Bản tin tối ngày 6/5 của Bộ Y tế cho biết có thêm 60 ca mắc COVID-19, trong đó 56 ca ghi nhận trong nước và 4 ca nhập cảnh được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 3.090 bệnh nhân. Đến chiều nay thế giới đã ghi nhận hơn 155,9 triệu bệnh nhân.
Xử lý cán bộ sai phạm ở Mường Tè (Lai Châu): Sai lầm trong công tác cán bộ hay “nâng đỡ không trong sáng”? (Bài 2)

Xử lý cán bộ sai phạm ở Mường Tè (Lai Châu): Sai lầm trong công tác cán bộ hay “nâng đỡ không trong sáng”? (Bài 2)

Bạn đọc - Sỹ Hào - 19:36, 06/05/2021
Báo Dân tộc và Phát triển ra ngày 23/4/2021 đăng tải bài viết: “Xử lý cán bộ sai phạm ở Mường Tè (Lai Châu) – Tiền hậu bất nhất”. Bài viết phản ánh, các cơ quan chức năng của Mường Tè dù đã có kết luận về những sai phạm của bà Lý Thị Yên, Hiệu trưởng Trường Mầm non Vàng San nhưng lại xử lý rất nửa vời. Trong khi đó, những sai phạm của bà Yên, nhất là sai phạm trong công tác quản lý tài chính, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc tổ chức thực hiện chế độ, chính sách của Nhà nước.
Khẩn trương hoàn thành các phần việc trọng tâm chuẩn bị cho ngày bầu cử

Khẩn trương hoàn thành các phần việc trọng tâm chuẩn bị cho ngày bầu cử

Thời sự - Thành An - 19:17, 06/05/2021
Các phần việc chuẩn bị cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 đang được các địa phương thực hiện nghiêm túc, quyết liệt. Trong đó, trọng tâm vẫn là tập huấn nghiệp vụ bầu cử; rà soát, tháo gỡ sớm những vướng mắc, khó khăn ở cơ sở; đẩy mạnh công tác tuyên truyền; nắm chắc tình hình, đảm bảo an ninh trật tự…
Chống dịch từ biên cương

Chống dịch từ biên cương

Xã hội - Thanh Hải - 19:07, 06/05/2021
Vượt qua bao khó khăn, thiếu thốn, hàng chục ngàn cán bộ, chiến sĩ ngày đêm chắc tay súng, vững đôi chân nơi miền biên giới. Chống dịch từ biên cương đã là một mệnh lệnh, một yêu cầu, một phương pháp rất hiệu quả trong suốt những tháng ngày có dịch.
Trao học bổng cho học sinh, sinh viên đồng bào dân tộc thiểu số và con em Bộ đội Biên phòng

Trao học bổng cho học sinh, sinh viên đồng bào dân tộc thiểu số và con em Bộ đội Biên phòng

Tin tức - PV - 18:52, 06/05/2021
Ngày 6/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Quỹ học bổng Vừ A Dính và Câu lạc bộ “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu” tổ chức buổi lễ trao học bổng năm học 2020 - 2021 cho học sinh, sinh viên đồng bào dân tộc thiểu số và con em Bộ đội Biên phòng đang học tập trên địa bàn.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Khi bản sắc văn hóa “đẻ” ra tiền

Khi bản sắc văn hóa “đẻ” ra tiền

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 18:44, 06/05/2021
Những năm gần đây, lượng khách du lịch đến với bản Sà Rèn, xã Nghĩa Lợi, thị xã Nghĩa Lộ (Yên Bái) ngày càng tăng, đem đến nguồn thu nhập lớn cho người dân địa phương. Để đạt được kết quả đó, chính quyền địa phương và người dân đề cao việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, một trong những yếu tố then chốt để thu hút khách du lịch...
Trên những nẻo đường đến với đồng bào

Trên những nẻo đường đến với đồng bào

Dân tộc - Miền núi - Thu Thảo – Việt Dũng - 18:36, 06/05/2021
Trên hành trình đưa chính sách của Đảng, Nhà nước đến với đồng bào, những cán bộ làm công tác dân tộc xứ Thanh đã in dấu chân mình trên khắp các nẻo đường, góp phần làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh. Giờ đây, trường học khang trang, đường giao thông thông suốt đến tất cả các huyện, thậm chí đến tận các xã vùng cao, điện thắp sáng bản làng, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt, sản xuất, học tập, vui chơi của Nhân dân và các em học sinh. Những mâm cơm của đồng bào đã đầy đặn hơn, chất lượng hơn nhờ kinh tế ngày một phát triển…
Bắc Giang: Quản lý, giám sát nghiêm ngặt mã vùng của vải thiều

Bắc Giang: Quản lý, giám sát nghiêm ngặt mã vùng của vải thiều

Kinh tế - Nghĩa Hiệp - 18:28, 06/05/2021
Những năm gần đây, vải thiều là một trong những sản phẩm nông sản chủ lực xuất khẩu ra thị trường quốc tế của tỉnh Bắc Giang. Để duy trì chất lượng, thương hiệu đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, kể cả những thị trường khó tính, tỉnh Bắc Giang đã giám sát nghiêm ngặt các mã vùng trồng, đảm bảo cây vải được chăm sóc, thu hoạch theo đúng yêu cầu kỹ thuật.
Có một bản người Dao mộc mạc, yên bình

Có một bản người Dao mộc mạc, yên bình

Sắc màu 54 - PV - 18:23, 06/05/2021
Từ thị xã Sa Pa (Lào Cai) đi theo hướng Đông Bắc 12 km sẽ đến xã Tả Phìn. Đây là nơi sinh sống của đồng bào các dân tộc Mông, Dao, Tày, Giáy và dân tộc Kinh. Xã có 6 thôn, bản, trong đó bản Tả Phìn với khoảng 245 hộ đồng bào Dao đang lưu giữ nhiều nét văn hoá truyền thống đặc sắc.
Một số chính sách mới của Chính phủ có hiệu lực từ tháng 5/2021

Một số chính sách mới của Chính phủ có hiệu lực từ tháng 5/2021

Tin tức - T.Hợp - 18:09, 06/05/2021
Quy định mới về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự; quản lý trong cơ sở giáo dục; tăng mức hỗ trợ học nghề với người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp; giảm 50% mức thu phí trong chăn nuôi;... là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 5/2021.