Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Lễ cúng giọt nước của người Gia Rai ở làng Ia Krêl

Thùy Dung - 18:04, 22/02/2021

Vào khoảng tháng 10 -11 hằng năm, khi cây lúa trên nương đã trĩu nặng bông, dân làng Krêl (xã Ia Krêl, huyện Đức Cơ, Gia Lai) lại họp bàn để tổ chức Lễ cúng giọt nước nhằm cầu xin Yàng và các đấng thần linh cho dân làng sức khỏe, một năm mưa thuận gió hòa, lúa thóc đầy kho. Nghi thức này được người làng truyền lại từ bao đời nay, trở thành một nét đẹp văn hoá tâm linh được dân làng Krêl và đồng bào Tây Nguyên gìn giữ.

Các thầy cúng của làng Krêl đang chuẩn bị cho nghi thức cúng
Các thầy cúng của làng Krêl đang chuẩn bị cho nghi thức cúng

Giữ gìn mạch nguồn của sự sống

Già làng Rơ Châm Bôm ở làng Krêl, xã Ia Krêl) năm nay đã ngoài 80 tuổi kể rằng, người Gia Rai khi xưa lập làng thường chọn nơi có nguồn nước dồi dào như gần sông, suối để phục vụ đời sống của con người và lao động sản xuất. Để tạ ơn thần linh, người làng hằng năm vẫn tổ chức Lễ cúng giọt nước và cầu xin một năm mới sức khỏe, mưa thuận gió hòa, lúa thóc về đây kho,…

Tuy nhiên, già Rơ Châm Bôm cũng như bao đồng bào Tây Nguyên khác chẳng biết lễ cúng giọt nước có tự bao giờ, ông chỉ biết nó đã được dân làng truyền lại từ đời này qua đời khác và gìn giữ cho đến nay. Hiện nay, người Gia Rai ở làng Ia Krêl có 3 lễ cúng chính trong 1 năm: Lễ cúng giọt nước, Lễ cúng nhà rông, Lễ cúng nhà mồ. Trong đó, Lễ cúng giọt nước là lễ quan trọng nhất đối với dân làng vì đồng bào quan niệm, giọt nước là mạch nguồn của sự sống.

Nở nụ cười hiền lành, già Rơ Châm Bôm chia sẻ: Vài làng lân cận có làng đã bỏ đi Lễ cúng giọt nước rồi, vì không tìm được nguồn nước. Còn làng mình thì vẫn tìm được nguồn nước đổ về nên lũ làng tin Yàng đã phù hộ cho dân làng. Hằng năm, dân làng vẫn góp tiền để tổ chức lễ cúng nhưng năm nay được sự quan tâm của các cấp chính quyền, lễ cúng được phục dựng quy mô hơn. Người làng vui lắm, từ sáng sớm đã tập trung đến bến nước để cùng nhau dọn dẹp bến nước, góp sức tổ chức lễ.

Nét đẹp văn hóa tâm linh

Theo già Rơ Châm Bôm, Lễ cúng giọt nước được tổ chức ngay tại bến nước của làng. Tham gia nghi thức cúng có 7 người, trong đó, 3 người cúng chính, 4 người còn lại phụ cúng. Vật phẩm cho lễ cúng gồm có: Heo, gà, gạo nếp và rượu ghè… Sau khi heo, gà được làm xong, người phụ lễ lấy gan, phổi, đuôi của các con vật này cùng 1 ghè rượu lớn đặt lên bàn cúng và cây nêu tại giọt nước. Khi tất cả đã chuẩn bị xong, các thầy cúng bắt đầu tiến hành nghi thức cúng.

Trong cái nắng vàng như rót mật của Tây Nguyên, các thầy cúng tiến hành nghi thức cúng trong không khí trang nghiêm trước sự chứng kiến của đông đảo khách mời và dân làng. Khi thầy cúng kết thúc nghi lễ, dân làng Krêl bắt đầu bữa tiệc, họ trân trọng mời những vị khách quý thưởng thức rượu cần trước rồi mới đến dân làng.


Các thầy cúng tiến hành nghi thức cúng
Các thầy cúng tiến hành nghi thức cúng

Nhấp ngụm rượu cần, ông Rơ Mah Quách, Phó Bí thư Chi bộ làng Krêl, một trong 7 thầy cúng của làng chia sẻ: Để tổ chức được lễ cúng này, già làng, Người có uy tín và các cán bộ thôn làng đã phải họp bàn rất kỹ, sau đó mới thông báo với dân làng. Lễ cúng thường tổ chức vào tháng 10 hằng năm để đúng với truyền thống dân tộc. Khi lễ cúng xong thì dân làng sẽ đi thu hoạch lúa.

“Khi cúng, thầy cúng sẽ xin Yàng, thần nước, thần lúa, thần nhà rông… để xin thần cho nguồn nước sạch, dồi dào. Khấn xin cho dân làng sức khỏe, mùa màng bội thu, lúa thóc đầy kho, dân làng ai ai cũng ấm no, con cái ngoan ngoãn... Sau lễ cúng giọt nước, ngày hôm sau dân làng sẽ về nhà rông để tổ chức lễ cúng nhà rông. 2 lễ cúng này phải thực hiện liên tục trong 2 ngày, không thể tách rời nhau”, già Quách nói.

Hình ảnh cây nêu tại bến nước tượng trưng cho sự kết nối với đấng thần linh
Hình ảnh cây nêu tại bến nước tượng trưng cho sự kết nối với đấng thần linh

Tiếp lời già Quách, già làng Bôm kể: “Giọt nước của đồng bào có khi được lấy từ suối nguồn, bến sông nhưng chủ yếu là lấy từ mạch núi. Khi xưa, nguồn nước được dẫn về bằng các ống lồ ô, còn ngày nay thì đã được bê tông hóa. Tuy vậy, người làng vẫn gìn giữ tín ngưỡng và văn hóa của mình. Mỗi sớm, khi con gà cất tiếng gáy đầu tiên, chị em lại gùi chai ra bến nước để lấy nước về sinh hoạt”.

Tạo sự gắn kết, hướng về nguồn cội

Mời chúng tôi đi ra bến nước, ông Rơ Mah Chel, Người có uy tín làng Krêl hứng giọt nước mát lành và mời chúng tôi uống thử rồi kể: Dân làng mình bây giờ cuộc sống cũng đã bớt khó khăn hơn xưa. Ngoài việc tập trung phát triển kinh tế, người làng còn tập trung bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống. Vừa qua, được sự quan tâm của của các cấp, chính quyền, Lễ cúng giọt nước được phục dựng quy mô hơn, đông đảo người dân và du khách tới tham quan, dân làng vui lắm.

Trước khi tiến hành nghi thức cúng giọt nước người làng đã tập trung về giọt nước của làng để dọn dẹp sạch sẽ
Trước khi tiến hành nghi thức cúng giọt nước người làng đã tập trung về giọt nước của làng để dọn dẹp sạch sẽ

Trong câu chuyện với già Bôm, già Quách và già Chel, chúng tôi cảm nhận được sự trân trọng của các già làng với lễ cúng quan trọng này. Mỗi năm 1 lần, dân làng sẽ tổ chức lễ cúng giọt nước để thể hiện sự biết ơn với bề trên và tạo nên sự gắn kết của dân làng. Người làng cho rằng, sống chung với nhau là chung một cội nguồn, uống chung mạch nước là có sự gắn bó bền chặt. Và sự kết nối bền chặt ấy đã được thắt chặt từ bao đời nay.

Nhiều năm qua, người làng Krêl vẫn gìn giữ, tổ chức lễ cúng, giữ gìn văn hóa cồng chiêng. Đồng thời, cùng với sự quan tâm của các cấp, chính quyền đã giúp người dân phục dựng các lễ cúng bài bản, quy mô hơn nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc.

Tin cùng chuyên mục
Bộ ảnh đồng bào các dân tộc Hà Giang phòng, chống Covid-19, phát triển kinh tế bền vững

Bộ ảnh đồng bào các dân tộc Hà Giang phòng, chống Covid-19, phát triển kinh tế bền vững

Theo thông tin từ Bộ Y tế và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Bộ đã phối hợp với UNDP thực hiện một bộ ảnh trong Dự án “Tăng cường truyền thông phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trong trạng thái bình thường mới cho tiểu thương dân tộc thiểu số tại tỉnh Hà Giang”.
Tin nổi bật trang chủ
Top 100 món ăn đặc sản và quà tặng Việt Nam

Top 100 món ăn đặc sản và quà tặng Việt Nam

Du lịch - Ẩm thực - Nguyệt Anh - 21:36, 27/02/2021
Gần 10 năm qua, Tổ chức Top Việt Nam và Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã thực hiện hành trình tìm kiếm, chọn lọc và công bố hơn 500 món ăn, đặc sản nổi tiếng khắp các vùng miền của nước ta. Từ năm 2020-2021, Ban Quản lý hành trình đã chọn và công bố top 100 món ăn đặc sản Việt Nam và top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam trải dài từ Bắc vào Nam.
Chiều 27/2, ghi nhận 6 ca mắc mới COVID-19 tại Hải Dương

Chiều 27/2, ghi nhận 6 ca mắc mới COVID-19 tại Hải Dương

Tin tức - PV - 21:14, 27/02/2021
Tất cả các ca mắc mới tại Hải Dương đều là các trường hợp F1 đã được cách ly từ trước.
Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 3/2021

Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 3/2021

Tin tức - Nguyệt Anh - 21:01, 27/02/2021
Một số chính sách tiền lương có liên quan đến quân đội, giáo viên sẽ có hiệu lực từ tháng 3/2021.
COVID-19 tới 6 giờ 27/2: Thế giới trên 2,5 triệu ca tử vong; HĐBA ra nghị quyết vaccine công bằng

COVID-19 tới 6 giờ 27/2: Thế giới trên 2,5 triệu ca tử vong; HĐBA ra nghị quyết vaccine công bằng

Tin tức - PV - 15:28, 27/02/2021
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận 402.634 trường hợp mắc COVID-19 và 8.877 ca tử vong. Tổng số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 trên toàn cầu đã áp sát 114 triệu ca bệnh, trong đó trên 2,5 triệu người không qua khỏi.
Hà Nội cho học sinh trở lại trường từ ngày 2/3

Hà Nội cho học sinh trở lại trường từ ngày 2/3

Giáo dục - T.Hợp - 12:35, 27/02/2021
UBND TP. Hà Nội vừa ban hành văn bản số 572/UBND-KGVX ngày 27/2/2021 về việc cho học sinh trở lại trường học sau thời gian tạm dừng đến trường để phòng, chống dịch Covid-19.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Trao tặng nhà, bò giống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới

Trao tặng nhà, bò giống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới

Tin tức - PV - 11:49, 27/02/2021
Sáng 27/2, tại bản văn hóa bản Mển, xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên (tỉnh Điện Biên), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Điện Biên phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên, tổ chức trao nhà Đại đoàn kết; trao bò giống, tặng quà các gia đình chính sách, hộ nghèo, học sinh các xã biên giới tỉnh Điện Biên.
1.839 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh

1.839 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh

Tin tức - PV - 10:29, 27/02/2021
Bản tin sáng ngày 27/2 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết không ghi nhận ca mắc COVID-19. Việt Nam vẫn đang có 2.426 bệnh nhân. Đến thời điểm này đã có 1.839 bệnh nhân được chữa khỏi.
95 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII dự kiến tham gia Quốc hội khóa XV

95 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII dự kiến tham gia Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 10:24, 27/02/2021
Theo cơ cấu, sẽ có 95 Ủy viên Trung ương Đảng (trong đó có 12-14 Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng tham gia Quốc hội khóa XV)
Động lực từ những ngôi nhà

Động lực từ những ngôi nhà "Mái ấm tình thương"

Dân tộc - Miền núi - Mạnh Cường - 16:44, 26/02/2021
Trước Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, 340 hộ đồng bào DTTS nghèo trên địa bàn huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La đã được ở trong những ngôi nhà mới khang trang, sạch đẹp. Những ngôi nhà mang tên “Mái ấm tình thương” đã giúp đồng bào DTTS huyện Sốp Cộp bước vào năm mới có thêm niềm tin, động lực lao động sản xuất, vươn lên xóa đói giảm nghèo.
Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Kinh tế - Minh Thanh - 16:38, 26/02/2021
Dù không khí vui Tết, vui xuân vẫn còn hiện hữu trong mỗi nhà, mỗi ngõ xóm, nhưng tranh thủ thời tiết nắng ấm thuận lợi, bà con nông dân xứ Nghệ đã xuống đồng ngay từ mùng 3 Tết để chăm bón cho cây lúa. Khí thế lao động hăng say hứa hẹn cho một vụ mùa bội thu.