Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Linh thiêng tiếng khèn Mông

PV - 09:44, 23/07/2020

Dân tộc Mông ở Tuyên Quang tuy số dân không đông như các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Cao Lan nhưng là một dân tộc có tính cộng đồng cao và có bản sắc văn hóa đậm nét. Đồng bào Mông rất yêu thích văn nghệ. Người con trai Mông ngoài việc giỏi làm nương còn phải biết thổi sáo, múa khèn. Người thổi khèn giỏi sẽ có uy tín trong bản.

Ảnh sưu tầm
Ảnh sưu tầm

Trong tiếng Mông, khèn được gọi là “chúa kềnh”. “Chúa kềnh” rất quan trọng và được xem là vật mang giá trị tâm linh, gắn liền với cuộc sống tinh thần của người Mông. Cây khèn rất quan trọng với người Mông, có những thứ không thể nói bằng lời được thì dùng tiếng khèn để thay cho lời nói. Cây khèn vừa là nhạc cụ, vừa là đạo cụ để múa, có cấu tạo phù hợp với dáng khum người và các thế quay, nhảy với những bước nhún, bước đảo, bước quay hoặc vừa ôm khèn, vừa lăn mình trên đất tạo nên vũ đạo rất đẹp.

Tiếng khèn người Mông ẩn chứa những thông điệp sâu xa, thầm kín của con người.
Tiếng khèn người Mông ẩn chứa những thông điệp sâu xa, thầm kín của con người.

Chiếc khèn do chính những người đàn ông Mông kỳ công chế tác. Để làm ra một chiếc khèn tốn không ít thời gian, từ khâu đục bầu, lựa ống khèn, rèn lưỡi gà bằng đồng với nhiều công đoạn hết sức phức tạp, đòi hỏi sự kỳ công của người thợ. Khèn gồm 6 ống trúc nằm ngang nối với 1 ống trúc dọc qua bầu gỗ nhỏ, mỗi ống trúc ngang đều có khoét lỗ và gắn 1 lá đồng để tạo âm thanh, riêng ống to và ngắn nhất gắn 2 lá đồng. Khi thổi, âm thanh trầm, bổng, bay cao vút phụ thuộc vào độ dài, ngắn của các ống trúc này.

Khèn dùng để thổi trong đời sống hàng ngày (trừ đám cưới) như: ngày hội xuân, chợ phiên, văn nghệ, gọi người yêu (người phụ nữ Mông phân biệt rất giỏi, biết được tiếng khèn nào của người mình yêu). Đặc biệt, cây khèn là vật không thể thiếu trong tang lễ, bởi người Mông quan niệm, tiếng khèn là công cụ để người sống và người chết có thể giao tiếp với nhau. Có tiếng khèn thì linh hồn người chết mới được đưa về tổ tiên. Khèn trong đám tang của người Mông có hơn 60 bài, tùy theo hoàn cảnh gia đình và sự ra đi của người chết, người thổi khèn sẽ tấu những bài phù hợp.

Nghệ thuật trình diễn khèn thể hiện đặc sắc, kết hợp giữa âm thanh và động tác của người múa với cây khèn. Người múa say sưa thể hiện các bài khèn, kèm theo là các động tác nhuần nhuyễn. Khèn thổi đi đôi với múa, đã thổi khèn là không để đôi chân đứng yên. Không chỉ múa khèn một người mà đến bốn người hoặc hơn, khi múa khèn với nhau chân đá rất đều và khỏe phù hợp với điệu khèn.

Múa khèn thể hiện bản sắc văn hóa riêng, độc đáo của cộng đồng người Mông, ghi dấu ấn sâu sắc trong các lễ nghi. Đồng thời, nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn, mang ý nghĩa thiết thực về tính nhân văn, tính cộng đồng cao, là nét đẹp văn hoá góp phần thúc đẩy và làm giàu cho nền văn hóa của các dân tộc ở mỗi địa phương.

Tin cùng chuyên mục
Lối đi riêng của Balin

Lối đi riêng của Balin

Ngoài chất giọng khàn lạ, khoẻ khoắn khoáng đạt mang âm hưởng đại ngàn Tây Nguyên đem đến cho người nghe nhiều điều mới mẻ, thú vị, Balin còn có khả năng sáng tác, hòa âm phối khí và thể hiện các bài hát song ngữ (tiếng Gia Rai và tiếng Việt). Qua âm nhạc, Balin muốn giữ gìn, phát huy tiếng dân tộc mình và truyền đến các bạn trẻ những thông điệp về cuôc sống.
Tin nổi bật trang chủ
Văn hóa các dân tộc – Hội tụ và Phát triển

Văn hóa các dân tộc – Hội tụ và Phát triển

Tin tức - Hồng Phúc - 22:49, 16/04/2021
Chào mừng kỷ niệm Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4) và 46 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2021), tối 16/4, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề “Văn hóa các dân tộc – Hội tụ và Phát triển”.
Ninh Thuận: Khánh thành Nhà máy điện gió lớn nhất Việt Nam

Ninh Thuận: Khánh thành Nhà máy điện gió lớn nhất Việt Nam

Tin tức - Lê Vũ - 20:14, 16/04/2021
Tối 16/04/2021, tại huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận, Trungnam Group đã tổ chức Lễ khánh thành Nhà máy điện gió Trung Nam. Đến thời điểm hiện tại, đây được xem là Nhà máy điện gió lớn nhất Việt Nam kết hợp với Nhà máy điện mặt trời 204 MW hình thành tổ hợp nặng lượng tái tạo (NLTT) Điện gió - Điện mặt trời lớn nhất và duy nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á.
Chiều 16/4, Việt Nam thêm 14 ca mắc mới COVID-19

Chiều 16/4, Việt Nam thêm 14 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 20:00, 16/04/2021
Tính từ 6 giờ đến 18 giờ ngày 16/4, Việt Nam ghi nhận thêm 14 ca mắc mới COVID-19, đều được cách ly ngay sau nhập cảnh.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink

Thời sự - PV - 19:56, 16/04/2021
Ngày 16/4, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink đến để chuyển thư chúc mừng của Tổng thống Joe Biden nhân dịp Chủ tịch nước được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước Việt Nam và chào kết thúc nhiệm kỳ công tác.
Phó Chủ tịch nước thăm và làm việc tại tỉnh An Giang

Phó Chủ tịch nước thăm và làm việc tại tỉnh An Giang

Tin tức - PV - 19:46, 16/04/2021
Ngày 16/4, Đoàn công tác Văn phòng Chủ tịch nước do Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân, Ủy viên BCH T.Ư Đảng đã đến An Giang gặp gỡ các cán bộ chủ chốt của tỉnh.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật Phòng, chống ma túy

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật Phòng, chống ma túy

Tin tức - PV - 19:34, 16/04/2021
Sáng 16/4, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố Luật Phòng, chống ma túy vừa được Quốc hội khóa XIV thông qua trong kỳ họp thứ 11.
Chủ động ứng phó mưa, gió, dông lốc trên biển

Chủ động ứng phó mưa, gió, dông lốc trên biển

Xã hội - PV - 17:39, 16/04/2021
Theo tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn (KTTV) Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh, từ đêm nay (16/4), Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to với tổng lượng mưa phổ biến 80 - 120mm/đợt, có nơi trên 150mm/đợt; trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Khoảng thời gian vàng cho giấc ngủ

Khoảng thời gian vàng cho giấc ngủ

Sống khỏe - PV - 16:36, 16/04/2021
Trung tâm Kiểm soát Bệnh dịch Mỹ (The Centers for Disease Control – CDC) cho biết có khoảng một phần ba người dân Mỹ không ngủ đủ giấc (định nghĩa là ngủ <7 tiếng một đêm). Ngủ quá ít hoặc quá nhiều liên quan đến tăng nguy cơ một số bệnh bao gồm bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh Alzheimer thậm chí tăng nguy cơ tử vong.
Trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Chăm Ninh Thuận – Quảng Nam

Trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Chăm Ninh Thuận – Quảng Nam

Tin tức - Nga Anh (T/h) - 16:03, 16/04/2021
Nhân Kỷ niệm 46 năm Ngày giải phóng tỉnh Ninh Thuận (16/4/1975 – 16/4/2021) và hướng tới Kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2021), sáng 16/4, tại thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, Trung tâm Nghiên cứu văn hóa Chăm (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận) phối hợp với Bảo tàng tỉnh Quảng Nam tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Di sản văn hóa Chăm Ninh Thuận – Quảng Nam”.
Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5/2021

Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5/2021

Tin tức - T.Hợp - 16:02, 16/04/2021
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện 479/CĐ-TTg về việc phục vụ nhu cầu đi lại của Nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp nghỉ Lễ 30/4 và 01/5/2021.