Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mặt trái của du lịch cộng đồng: Nhiều Homestay rơi vào tình trạng “sống dở chết dở” (Bài 2)

Thúy Hồng - 15:27, 25/02/2021

Du lịch cộng đồng đã đem lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội cho người dân địa phương thông qua tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương, do việc làm du lịch chỉ mang tính tự phát nên vẫn chưa phát huy hết tiềm năng thế mạnh và đang phát sinh nhiều hệ luỵ đáng lo ngại...

Khách du lịch chụp ảnh với trẻ em vùng cao tại một điểm du lịch cộng đồng ở Hà Giang.
Khách du lịch chụp ảnh với trẻ em vùng cao tại một điểm du lịch cộng đồng ở Hà Giang.

Khó khăn về hạ tầng, nhân lực 

Lạng Sơn là địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế trong phát triển du lịch cộng đồng. Từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã xây dựng 5 điểm du lịch cộng đồng tại Bắc Sơn, Bình Gia; huyện Hữu Lũng, với 33 hộ đủ điều kiện đón tiếp khách du lịch. Những điểm du lịch này đã thu hút khách đến trải nghiệm và tìm hiểu, qua đó tạo việc làm, tăng thu nhập cho bà con các DTTS nơi đây.

Tuy nhiên, cũng có không ít hộ dân làm du lịch cộng đồng phải rơi vào tình cảnh khó khăn. Nguyên nhân, do các hộ dân tham gia làm du lịch cộng đồng, đến nay vẫn tự trang trải kinh phí sửa chữa, cải tạo nhà ở, chỉnh trang khuôn viên sân vườn, làm nhà vệ sinh, di chuyển chuồng trại…

Cùng với đó, hệ thống cơ sở vật chất hạ tầng như: đường giao thông, công nghệ thông tin, cơ sở lưu trú, nơi vui chơi, giải trí… ở các điểm du lịch cộng đồng còn ít và thiếu đồng bộ. Số lượng và chất lượng lao động tham gia làm du lịch cộng đồng còn thiếu và yếu. Người dân phần lớn thiếu kỹ năng làm du lịch, yếu về ngoại ngữ, trong khi khách du lịch chủ yếu lại là khách nước ngoài.

Ông Hoàng Hồng Sơn, thôn Cốc Mặn, xã Mông Ân, huyện Bình Gia cho biết: Tôi tham gia làm du lịch cộng đồng từ năm 2019. Để đủ điều kiện đón tiếp khách, tôi đã đầu tư hơn 300 triệu đồng nâng cấp nhà ở, nhưng một số hạng mục vẫn chưa thực hiện được vì thiếu kinh phí. Khách nước ngoài đến đây cũng không tìm hiểu được văn hóa địa phương vì không có người phiên dịch. Do đó, lượng khách không ổn định, tôi phải đi làm thuê để trang trải cuộc sống và trả nợ ngân hàng.

Khó khăn của người dân ở Lạng Sơn, cũng là khó khăn chung của người dân làm du lịch cộng đồng ở các địa phương khác. Theo các chuyên gia, tại Việt Nam chưa cho ra quy chuẩn chính xác cho mô hình du lịch cộng đồng. Vì vậy, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cho phát triển du lịch cộng đồng còn hạn chế. Dù các địa phương đã quan tâm đầu tư, nhưng du lịch cộng đồng vẫn còn manh mún, thiếu nhiều yếu tố để phát triển bền vững như: nhân lực, cơ sở hạ tầng, sản phẩm du lịch, dịch vụ du lịch…

Thiếu tính định hướng

Hiện nay, nhiều điểm du lịch cộng đồng trên cả nước đang trong giai đoạn khởi phát, cần được hỗ trợ phát triển; và cũng có không ít các bản, làng, điểm đến du lịch cộng đồng đã được hỗ trợ khá tốt, qua các dự án từ trong và ngoài nước. Tuy nhiên, sau khi kết thúc dự án, thì hoạt động du lịch không tiếp tục được duy trì do thiếu nguồn khách, thiếu người lãnh đạo trong cộng đồng, không có sự gắn kết với doanh nghiệp du lịch…

Bên cạnh đó, một số nơi chính quyền địa phương và cơ quan hữu quan còn chậm vào cuộc, người dân nhiều khi quá sốt sắng, dẫn đến làm du lịch với tâm lý “mạnh ai nấy làm”, hoặc theo kiểu phong trào, với tầm nhìn ngắn hạn, không được hoạch định có bài bản khiến việc phát triển du lịch cộng đồng xuất hiện nhiều bất cập, hạn chế…

Điều này, không chỉ gây thiệt hại cho phát triển kinh tế, xã hội của địa phương mà trên thực tế còn khiến nhiều người dân lâm vào cảnh lao đao.

Người dân ở Quỳnh Sơn, Bắc Quỳnh, Bắc Sơn (Lạng Sơn) biểu diễn hát Then phục vụ du khách
Người dân ở Quỳnh Sơn, Bắc Quỳnh, Bắc Sơn (Lạng Sơn) biểu diễn hát Then phục vụ du khách

Điển hình như, ở các xã như Phúc Trạch, Sơn Trạch, Hưng Trạch, Cự Nẫm,... của tỉnh Quảng Bình, do sức hấp dẫn của cảnh quan thiên nhiên tại đây nên nhiều năm liền, số lượng du khách tới địa phương này ngày một gia tăng.

Trước xu thế phát triển mới của du lịch cộng đồng và cơ hội cải thiện thu nhập, nhiều hộ dân vốn sinh sống bằng nông nghiệp và đi rừng, đã đua nhau chuyển sang làm du lịch mà thiếu sự tìm hiểu, chuẩn bị. Hầu hết các gia đình đã vay mượn tiền bạc xây dựng homestay, thậm chí, xây homestay trên đất chiếm dụng trái phép từ hành lang đường giao thông, hoặc chuyển đổi đất nông nghiệp sang đất kinh doanh sai quy định...

Trong đó, không ít gia đình khi tham gia làm du lịch cộng đồng, chưa hoàn vốn lại gặp ngay thời điểm dịch bệnh Covid-19, lượng du khách ít, nguồn thu từ homestay rất hạn chế, không đủ trang trải hoạt động, khấu hao tài sản, trả lãi ngân hàng khiến nhiều gia đình sa vào cảnh nợ nần, rơi vào tình cảnh“sống dở chết dở”, vì nếu đóng cửa thì không thu hồi được vốn, mà tiếp tục duy trì thì  thu không đủ chi phí...

Anh Dương Vũ Linh, chủ homestay Thảo Nguyên, thị trấn Phong Nha, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) cho hay: Kinh doanh homestay đợt này đìu hiu lắm, thu không đủ bù chi nên có homestay phải treo biển đóng cửa.

Theo TS. Đoàn Mạnh Cương, Vụ Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng (Văn phòng Quốc Hội) thì, du lịch cộng đồng ở Việt Nam vẫn mang tính tự phát, chưa được tổ chức bài bản, chưa đi vào thực chất. Muốn hạn chế tình trạng phát triển tự phát về du lịch cộng đồng như hiện nay, nhất thiết phải có quy hoạch cụ thể và rõ ràng, tăng cường chức năng quản lý Nhà nước, tạo điều kiện cho người dân làm đúng và hiệu quả hình thức du lịch này...

Có thể thấy, vẫn còn nhiều rào cản làm giảm sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển du lịch ở Việt Nam. Những rào cản này, có thể đến từ trình độ học vấn thấp, thiếu vốn, kỹ năng, kiến thức làm du lịch chuyên nghiệp; thậm chí thiếu minh bạch và  phân phối lợi ích không đồng đều. Đặc biệt, là chúng ta vẫn đang thiếu một khuôn khổ chính sách phù hợp để hỗ trợ việc phát triển tri thức cộng đồng.

Tin cùng chuyên mục
Những cây cầu thấm đẫm nghĩa tình

Những cây cầu thấm đẫm nghĩa tình

Ba cây cầu kiên cố lần lượt được xây dựng tại các bản làng vùng sâu huyện miền núi Con Cuông (Nghệ An). Những cây cầu được xây dựng, là dấu ấn của sự sẻ chia thấm đẫm tình người, là cầu nối quan trọng để bà con dân tộc Thái nơi đây thông thương, buôn bán và hoà nhập với bên ngoài.
Tin nổi bật trang chủ
Văn hóa các dân tộc – Hội tụ và Phát triển

Văn hóa các dân tộc – Hội tụ và Phát triển

Tin tức - Hồng Phúc - 22:49, 16/04/2021
Chào mừng kỷ niệm Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4) và 46 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2021), tối 16/4, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề “Văn hóa các dân tộc – Hội tụ và Phát triển”.
Ninh Thuận: Khánh thành Nhà máy điện gió lớn nhất Việt Nam

Ninh Thuận: Khánh thành Nhà máy điện gió lớn nhất Việt Nam

Tin tức - Lê Vũ - 20:14, 16/04/2021
Tối 16/04/2021, tại huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận, Trungnam Group đã tổ chức Lễ khánh thành Nhà máy điện gió Trung Nam. Đến thời điểm hiện tại, đây được xem là Nhà máy điện gió lớn nhất Việt Nam kết hợp với Nhà máy điện mặt trời 204 MW hình thành tổ hợp nặng lượng tái tạo (NLTT) Điện gió - Điện mặt trời lớn nhất và duy nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á.
Chiều 16/4, Việt Nam thêm 14 ca mắc mới COVID-19

Chiều 16/4, Việt Nam thêm 14 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 20:00, 16/04/2021
Tính từ 6 giờ đến 18 giờ ngày 16/4, Việt Nam ghi nhận thêm 14 ca mắc mới COVID-19, đều được cách ly ngay sau nhập cảnh.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Đại sứ Hoa Kỳ Daniel Kritenbrink

Thời sự - PV - 19:56, 16/04/2021
Ngày 16/4, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã tiếp Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink đến để chuyển thư chúc mừng của Tổng thống Joe Biden nhân dịp Chủ tịch nước được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước Việt Nam và chào kết thúc nhiệm kỳ công tác.
Phó Chủ tịch nước thăm và làm việc tại tỉnh An Giang

Phó Chủ tịch nước thăm và làm việc tại tỉnh An Giang

Tin tức - PV - 19:46, 16/04/2021
Ngày 16/4, Đoàn công tác Văn phòng Chủ tịch nước do Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân, Ủy viên BCH T.Ư Đảng đã đến An Giang gặp gỡ các cán bộ chủ chốt của tỉnh.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật Phòng, chống ma túy

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật Phòng, chống ma túy

Tin tức - PV - 19:34, 16/04/2021
Sáng 16/4, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố Luật Phòng, chống ma túy vừa được Quốc hội khóa XIV thông qua trong kỳ họp thứ 11.
Chủ động ứng phó mưa, gió, dông lốc trên biển

Chủ động ứng phó mưa, gió, dông lốc trên biển

Xã hội - PV - 17:39, 16/04/2021
Theo tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn (KTTV) Quốc gia, do ảnh hưởng của không khí lạnh, từ đêm nay (16/4), Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to với tổng lượng mưa phổ biến 80 - 120mm/đợt, có nơi trên 150mm/đợt; trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Khoảng thời gian vàng cho giấc ngủ

Khoảng thời gian vàng cho giấc ngủ

Sống khỏe - PV - 16:36, 16/04/2021
Trung tâm Kiểm soát Bệnh dịch Mỹ (The Centers for Disease Control – CDC) cho biết có khoảng một phần ba người dân Mỹ không ngủ đủ giấc (định nghĩa là ngủ <7 tiếng một đêm). Ngủ quá ít hoặc quá nhiều liên quan đến tăng nguy cơ một số bệnh bao gồm bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh Alzheimer thậm chí tăng nguy cơ tử vong.
Trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Chăm Ninh Thuận – Quảng Nam

Trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Chăm Ninh Thuận – Quảng Nam

Tin tức - Nga Anh (T/h) - 16:03, 16/04/2021
Nhân Kỷ niệm 46 năm Ngày giải phóng tỉnh Ninh Thuận (16/4/1975 – 16/4/2021) và hướng tới Kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2021), sáng 16/4, tại thành phố Phan Rang – Tháp Chàm, Trung tâm Nghiên cứu văn hóa Chăm (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận) phối hợp với Bảo tàng tỉnh Quảng Nam tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Di sản văn hóa Chăm Ninh Thuận – Quảng Nam”.
Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5/2021

Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5/2021

Tin tức - T.Hợp - 16:02, 16/04/2021
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện 479/CĐ-TTg về việc phục vụ nhu cầu đi lại của Nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp nghỉ Lễ 30/4 và 01/5/2021.