Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân Bùi Văn Lựng: Người mang mo Mường ra thế giới

Hiếu Anh - 16:31, 05/12/2020

Là 1 trong 8 người đầu tiên của tỉnh Hòa Bình được phong Nghệ nhân Ưu tú (tháng 11/2015), đến nay, ông Bùi Văn Lựng, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình) vẫn miệt mài mang những áng mo Mường quảng bá vang xa. Ông còn là một trong số ít Nghệ nhân được tham gia diễn xướng mo Mường tại Sommelo (Phần Lan).

Nghệ nhân Bùi Văn Lựng trong trang phục của thầy mo xứ Mường
Nghệ nhân Bùi Văn Lựng trong trang phục của thầy mo xứ Mường

Mo Lựng sinh năm 1957 trong dòng họ 9 đời làm thầy mo. Ông từng đi bộ đội và anh em trong nhà đều tham gia công tác xã hội, tuy nhiên ông được dòng họ chọn kế nghiệp làm thầy mo. Bởi nghề mo đến với ông như một cơ duyên.

Nâng niu chiếc “túi thiêng”, cho chúng tôi xem bộ lễ phục gồm 1 chiếc mũ màu xanh, áo lụa đen và chiếc quạt, ông Lựng chia sẻ: Người Mường không có chữ, nên đã sáng tạo ra mo để kể lại cho con cháu nghe về quá trình đẻ đất - đẻ nước, sự hình thành loài người với hàng chục ngàn câu thơ, câu văn vần qua các bài mo, áng mo, roóng mo. Từ nhỏ ông đã thích nghe mo, nhưng mãi đến năm 25 tuổi mới chính thức theo học nghề và năm 27 tuổi bắt đầu hành nghề mo.

Nội dung các áng mo Mường gắn liền với đời sống tâm linh và thể hiện quan niệm nhân sinh quan, vũ trụ quan và lịch sử phát triển của dân tộc. Qua đó, thể hiện sự cấu kết cộng đồng, yêu hòa bình, hướng thiện, luôn ước mong một tương lai tốt đẹp...

Theo lời mo Lựng, vai trò của ông mo gắn liền với vòng đời của con người. Từ khi sinh ra cất tiếng khóc chào đời, ông mo cầu cho trẻ hay ăn, chóng lớn. Đến tuổi già sức cạn, mo làm lễ kéo si mong cho sức khỏe, minh mẫn sống lâu cho con cháu được nhờ. Khi nhắm mắt xuôi tay về với Mường trời, mo đóng vai trò là đại diện cho người chết tiễn hồn ma sang thế giới bên kia.

Đặc biệt, trong thời kỳ kháng chiến, ông Mo đã đứng lên tuyên truyền, vận động Nhân dân đấu tranh chống quân xâm lược. Trong công cuộc xây dựng quê hương thời kỳ đổi mới, những ông mo có vai trò vận động Nhân dân hưởng ứng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, đẩy lùi các biểu hiện tiêu cực, tệ nạn xã hội.

Người Mường thường sử dụng mo trong các nghi lễ
Người Mường thường sử dụng mo trong các nghi lễ

Trong suốt quá trình làm mo, ông Lựng luôn nhận thức sâu sắc về trách nhiệm, vai trò của ông mo; đồng thời là Người có uy tín đối với cộng đồng. Vì thế, Nghệ nhân Bùi Văn Lựng đã đem những áng mo Mường tới cầu phúc, khuyên răn bà con khắp mọi nơi trong từng nếp ăn ở, sinh hoạt văn hóa đời thường; trong các đám cưới, đám ma, làm nhà, cúng mụ, trong các lễ hội cộng đồng như, lễ hội Khai hạ Mường Bi, lễ hội đánh cá (Tân Lạc); lễ hội Đình Cổi, lễ hội Đu Vôi, lễ hội hang Khụ Dúng (Lạc Sơn) đến các ngày lễ lớn của tỉnh như: Ngày hội Văn hóa dân tộc Mường Hòa Bình; lễ kỷ niệm ngày thành lập tỉnh; Ngày hội Văn hóa - Thể thao các dân tộc Tây Bắc...

Những áng mo Mường của ông còn được vang lên ở khắp các địa phương nơi có người Mường sinh sống, như các huyện Tân Lạc, Lạc Sơn, Lạc Thủy… của Hòa Bình, hay các tỉnh Sơn La, Ninh Bình, Thanh Hóa. Đặc biệt, ông là một trong số ít nghệ nhân được tham gia diễn xướng mo Mường tại Sommelo (Phần Lan).

Với những nỗ lực của mình, ông Bùi Văn Lựng đã được nhận nhiều danh hiệu của UBND tỉnh Hòa Bình, của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc giữ gìn bản sắc, văn hóa truyền thống, những phong tục tập tục tốt đẹp trong vùng đồng bào DTTS.

Mo Mường là một di sản văn hóa đặc sắc, phản ánh nhân sinh quan, vũ trụ quan độc đáo của dân tộc Mường, hàm chứa nhiều ý nghĩa giáo dục đối với cộng đồng. Hiện có 3 bản Mo chính đã được sưu tầm, xuất bản có dung lượng và quy mô lớn. Tiến hành đầy đủ Mo phải mất 23 ngày liên tục với 115 roóng Mo (tương đương như các chương) và hơn 44.000 câu thơ Mo. Tỉnh Hòa Bình đang phối hợp với Bộ VHTT&DL và các bộ, ngành liên quan xây dựng kế hoạch lập hồ sơ đệ trình UNESCO.

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Nghệ nhân Chu Thị Hồng Vân: Cả đời gìn giữ câu Then

Bà Chu Thị Hồng Vân (dân tộc Nùng, SN 1968) ở thôn Hố Cao, xã Hương Sơn, huyện Lạng Giang là nghệ nhân ưu tú duy nhất của tỉnh Bắc Giang trong lĩnh vực thực hành Then. Với vốn Then và đàn tính phong phú, bà không ngừng góp sức bảo tồn, phát huy giá trị của di sản Then trong đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Nùng trên địa bàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Việt Nam thêm 2 ca mắc Covid-19, 22 bệnh nhân được ra viện

Việt Nam thêm 2 ca mắc Covid-19, 22 bệnh nhân được ra viện

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Tối 18/1, Bộ Y tế thông tin nước ta có 2 ca mắc mới Covid-19, gồm một người Việt từ Mỹ về và một chuyên gia nước ngoài quốc tịch Costa Rica.
Khai mạc Triển lãm “Đảng ta thật là vĩ đại”

Khai mạc Triển lãm “Đảng ta thật là vĩ đại”

Tin tức - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Chiều 18/1, tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam, số 2 Hoa Lư, Hà Nội đã diễn ra Khai mạc Triển lãm" Đảng ta thật là vĩ đại". Sự kiện do Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch phối hợp với các đơn vị tổ chức nhân Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2021), chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông: Thăm và làm việc tại huyện An Lão

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Y Thông: Thăm và làm việc tại huyện An Lão

Thời sự - Lê Phương – Huỳnh Đại - 3 giờ trước
Tiếp tục chuyến công tác tại Bình Định, chiều ngày 18/1, Đoàn công tác Ủy ban Dân tộc (UBDT) do Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông làm Trưởng đoàn đã làm việc với Đảng bộ, chính quyền huyện An Lão về tình hình triển khai các chính sách dân tộc trên địa bàn. Đồng thời, Đoàn công tác cũng đã đến thăm và chúc Tết một số đơn vị trên địa bàn huyện.
Toàn bộ phóng viên tác nghiệp tại Đại hội XIII của Đảng đi xét nghiệm Covid-19

Toàn bộ phóng viên tác nghiệp tại Đại hội XIII của Đảng đi xét nghiệm Covid-19

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Chiều 18/1, tại Hà Nội, các phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên tham gia tác nghiệp tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng (Đại hội XIII) đã được lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 lần 1.
Phát triển đảng viên trong trường đại học: Để không rơi hạt giống đỏ

Phát triển đảng viên trong trường đại học: Để không rơi hạt giống đỏ

Giáo dục - PV - 6 giờ trước
Công tác phát triển đảng viên trong trường đại học càng có vai trò quan trọng khi đây là nguồn nhân sự kế cận chất lượng cao, có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng.
Dưới mái nhà chung

Dưới mái nhà chung

Chiều 28/12/2020, tại trụ sở cơ quan Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến đã gặp mặt Đoàn HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu năm 2020. Cùng dự gặp mặt có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh, các thành viên Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ Tuyên dương; đại diện Lãnh đạo các Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT và 145 HS, SV, TN DTTS xuất sắc, tiêu biểu tham dự Lễ Tuyên dương.
Công bố trang phục mới cho đội tuyển bóng đá quốc gia

Công bố trang phục mới cho đội tuyển bóng đá quốc gia

Thể thao - Giải trí - PV - 6 giờ trước
Sáng 18.1, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã tổ chức Lễ công bố trang phục 2021 cho các đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam. Theo đó, Grand Sport sẽ trở thành nhà tài trợ trang phục chính thức của đội tuyển bóng đá quốc gia.
Vai trò sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Vai trò sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Sự kiện - Bình luận - PV - 6 giờ trước
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xây dựng và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam thành một đảng kiên cường, giàu bản lĩnh và kinh nghiệm trong lãnh đạo cách mạng cũng như xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
Lễ cất nóc công trình đầu tư xây dựng Khách sạn Dân tộc

Lễ cất nóc công trình đầu tư xây dựng Khách sạn Dân tộc

Tin tức - Hoàng Quý - 6 giờ trước
Ngày 18/1, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức Lễ cất nóc công trình đầu tư xây dựng Khách sạn Dân tộc tại địa chỉ số 349 Đội Vấn, phường Liễu Giai, quận Ba Bình, Hà Nội. Dự lễ cất nóc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Lê Sơn Hải; Lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT cùng đại diện nhà thầu thi công, tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án.
Truyền thông quốc tế: Kinh tế Việt Nam vững vàng trong đại dịch COVID-19

Truyền thông quốc tế: Kinh tế Việt Nam vững vàng trong đại dịch COVID-19

Kinh tế - PV - 7 giờ trước
Báo chí nước ngoài tiếp tục phản ánh những thành công kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh thế giới gặp nhiều khó khăn bởi đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19.
Tiêu chuẩn lựa chọn đại biểu dự Đại hội XIII của Đảng

Tiêu chuẩn lựa chọn đại biểu dự Đại hội XIII của Đảng

Sự kiện - Bình luận - PV - 10 giờ trước
So với các kỳ đại hội trước, việc lựa chọn đại biểu dự Đại hội lần thứ XIII của Đảng được định hướng theo những tiêu chuẩn cụ thể và rõ ràng. Đây là điểm mới quan trọng nhất.