Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người giữ hồn nhạc cụ Jrai

Lương Định - 11:22, 11/12/2019

Hiện nay ở Gia Lai, nghệ nhân Rơ Châm Til được xem là người giữ hồn và thổi hồn vào các loại nhạc cụ truyền thống của cộng đồng dân tộc Jrai, bởi sự đam mê và tài hoa trong cả trình diễn lẫn chế tác.

Nghệ nhân Rơ Châm Til (bên trái) đang hướng dẫn một du khách nước ngoài sử dụng nhạc cụ truyền thống Jrai
Nghệ nhân Rơ Châm Til (bên trái) đang hướng dẫn một du khách nước ngoài sử dụng nhạc cụ truyền thống Jrai

Sinh ra và lớn lên ở làng Jút, xã Iadêr, huyện Iagrai, tỉnh Gia Lai, tuổi thơ của Rơ Châm Til luôn đắm mình trong các lễ hội với âm thanh cồng, chiêng và các loại nhạc cụ của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói chung, dân tộc Jrai nói riêng. Chính không gian lễ hội và âm nhạc ấy đã mê hoặc, cuốn hút Rơ Châm Til sớm tìm đến các bậc nghệ nhân trong vùng để học cách sử dụng các loại nhạc cụ truyền thống như đàn T’rưng, đàn goong, đàn glơng glơh, sáo bru… 

 Được trời phú cho khả năng cảm thụ và đam mê âm nhạc, ông Rơ Châm Til cùng lúc vừa học cách sử dụng, vừa học cách chế tác các loại nhạc cụ một cách thuần thục chỉ trong một thời gian ngắn. 

 Năm 1991, khi tròn 18 tuổi (sinh năm 1973), Rơ Châm Til lần đầu tiên bước lên sân khấu tỉnh Gia Lai để trình diễn các loại nhạc cụ truyền thống trước công chúng và được đón nhận thật nồng nhiệt. Cũng trong năm đó, Rơ Châm Til nhập ngũ và trở thành chiến sĩ văn nghệ của lực lượng vũ trang tỉnh Gia Lai. Đây được xem là một bước ngoặt, tạo cho Rơ Châm Til có nhiều cơ hội tham gia trình diễn các loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình. Với tài trình tấu điêu luyện, hai năm trong quân ngũ Rơ Châm Til đã được mời tham gia rất nhiều hội diễn, giao lưu văn nghệ quần chúng, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng.

Tại Hội diễn nghệ thuật quần chúng Lực lượng vũ trang Quân khu 5, năm 1992, Rơ Châm Til đã đoạt Huy chương Vàng đầu tiên trong đời, với tiết mục trình tấu đàn T’rưng nhạc phẩm “Mừng chiến thắng Chư pah Jút”. Phần thưởng ghi nhận bước đầu gặt hái thành công ấy là nguồn cổ vũ, động viên, khích lệ Rơ Châm Til tự tin hơn vào sự theo đuổi trên con đường nghệ thuật của mình.

Sau khi rời quân ngũ trở về làng, từ năm 1993 cho tới nay, Rơ Châm Til tiếp tục phát huy khả năng diễn tấu các loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc Jrai, tham gia rất nhiều hội diễn ở khu vực và toàn quốc, liên tục gặt hái những thành công với hơn 10 Huy chương Vàng, 20 Huy chương Bạc cùng nhiều phần thưởng khác.

Nhưng có lẽ phần thưởng cao quý nhất, đáng tự hào nhất, đối với Rơ Châm Til chính là được tham gia vào các đoàn nghệ thuật, đem các loại nhạc cụ truyền thống do chính tay mình chế tác đi biểu diễn, quảng bá ở các nước: Úc, Phần Lan, Thụy Điển, Lào, Campuchia… tạo được ấn tượng với khán thính giả quốc tế. 

Từ cuối những năm 90, ngoài việc tham gia trình diễn các loại nhạc cụ truyền thống, ông Rơ Châm Til đã mở lớp dạy sử dụng và chế tác nhạc cụ miễn phí cho các thanh, thiếu niên yêu thích đàn hát trong vùng.

Tất cả các học trò đều được nghệ nhân Rơ Châm Til truyền dạy một cách bài bản, tỷ mỷ từng thao tác, từ cách sử dụng các loại nhạc cụ đến cách chế tác. Đến nay đã có hàng chục học trò là người Jrai vừa sử dụng thuần thục, vừa chế tác được những nhạc cụ rất tinh xảo, đẹp về hình thức, chuẩn về âm thanh. Những học trò sau khi đã thạo nghề, những ai có nhu cầu về việc làm, đều được Rơ Châm Til nhận vào làm tại xưởng chế tác nhạc cụ và đồ mỹ nghệ của gia đình mình.

Theo đánh giá của già làng, cách truyền dạy của Rơ Châm Til đã góp phần vừa đào tạo ra những hạt nhân văn nghệ, truyền đạt bảo tồn, phục dựng các hoạt động văn nghệ có nguy cơ bị lãng quên, vừa chế tác bảo tồn được một số nhạc cụ có xu hướng mai một dần như đàn: T’rưng, sáo bru (sáo dọc), knik, đàn goong, đinh pơng… 

Tin cùng chuyên mục
Nhận diện giá trị lễ hội Trung thu

Nhận diện giá trị lễ hội Trung thu

Trong thế giới phẳng ngày nay, việc giao lưu, hội nhập văn hóa là một điều tất yếu. Theo đó, các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có lễ hội tết Trung thu có những sự tiếp biến như là một lẽ tự nhiên. Thế nhưng, trên thực tế nhiều sự biến đổi đang có phần quá đà, gây phản cảm…
Tin nổi bật trang chủ
“Tỉnh Tuyên Quang quan tâm, đồng hành thực hiện tốt Chương trình mục tiêu quốc gia”

“Tỉnh Tuyên Quang quan tâm, đồng hành thực hiện tốt Chương trình mục tiêu quốc gia”

Đó là ý kiến phát biểu của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Đỗ Văn Chiến tại buổi làm việc với tỉnh Tuyên Quang để nắm tình hình phát triển kinh tế- xã hội, thực hiện các chính sách dân tộc và công tác chuẩn bị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 trên địa bàn tỉnh.
Họp báo Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2025

Họp báo Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2025

Thời sự - Thúy Hồng - 17:47, 30/09/2020
Chiều 30/9, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020-2025 theo Nghị quyết 68/NQ-CP của Chính phủ, được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ký ban hành ngày 12/5/2020.
Đóng điện thành công đường dây 500Kv đầu tiên do tư nhân đầu tư

Đóng điện thành công đường dây 500Kv đầu tiên do tư nhân đầu tư

Tin tức - Lê Vũ – Trần Linh - 17:13, 30/09/2020
Sau hơn 3 tháng nỗ lực thi công, chiều ngày 29/9, tại thôn Quán Thẻ, xã Phước Minh, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Trung Nam (Trungnam Group) đã thực hiện đóng điện thành công Trạm biến áp và đường dây 220/500kV. Đây là đường dây truyền tải điện 500 kV đầu tiên do tư nhân đầu tư, xây dựng.
HTX Dịch vụ nông nghiệp Khâu Tinh: Giúp thành viên thoát nghèo nhờ trồng rau trái vụ

HTX Dịch vụ nông nghiệp Khâu Tinh: Giúp thành viên thoát nghèo nhờ trồng rau trái vụ

Kinh tế - Hoàng Quý - 17:07, 30/09/2020
Với lợi thế đất đai màu mỡ, khí hậu mát mẻ phù hợp với trồng các loại rau xứ lạnh, xã Khâu Tinh (Na Hang, Tuyên Quang) đã thành lập Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Khâu Tinh để giúp người dân vươn lên thoát nghèo bằng các loại rau, đặc biệt là rau trái vụ.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến làm việc tại Tuyên Quang

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến làm việc tại Tuyên Quang

Thời sự - Thanh Huyền - 16:59, 30/09/2020
Sáng 30/9/2020, Đoàn công tác Ủy ban Dân tộc (UBDT) do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã đến thăm và làm việc tại xã Đạo Viện, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang. Cùng tham dự buổi làm việc về phía tỉnh Tuyên Quang có đồng chí Nguyễn Văn Sơn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành; lãnh đạo huyện Yên Sơn, xã Đạo Viện.
Dựng lều bán giày trên vỉa hè

Dựng lều bán giày trên vỉa hè

Pháp luật - Hồng Phúc - 16:41, 30/09/2020
Chị Thúy (27 tuổi) dựng lều bán giày và bán nước ngoài vỉa hè thị trấn đã được 2 tuần nay. Công an nhiều lần đã đi dẹp các chỗ bán hàng ngoài đường, nhưng chị vẫn “tranh thủ” bày hàng ra bán.
“Dân ở nhiều vùng miền núi khó khăn nhưng cán bộ lại “rất khá”

“Dân ở nhiều vùng miền núi khó khăn nhưng cán bộ lại “rất khá”

Tin tức - PV - 16:39, 30/09/2020
“Dân ở nhiều địa phương miền núi khó khăn nhưng cán bộ cấp huyện thì rất khá, thậm chí cán bộ lãnh đạo còn dùng phương tiện phục vụ cá nhân sang trọng hơn cán bộ nơi khác. Chúng tôi nhìn thấy nhiều”.
Kỹ sư tâm huyết với vùng đồng bào DTTS

Kỹ sư tâm huyết với vùng đồng bào DTTS

Dân tộc - Miền núi - Minh Thu - 16:29, 30/09/2020
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng Trùng Khánh, kỹ sư Hoàng Thị Bình, hiện là Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật (KH-KT) tỉnh Cao Bằng. Gắn bó với vùng đồng bào DTTS, chị đã có nhiều công trình, nghiên cứu vì cuộc sống và sự phát triển của đồng bào trên địa bàn.
Mang Trung thu đến với trẻ em biên giới

Mang Trung thu đến với trẻ em biên giới

Tin tức - PV - 15:21, 30/09/2020
Với các em thiếu nhi, Tết Trung thu đã trở thành một ngày đặc biệt. Tuy nhiên, do điều kiện khó khăn, nhiều trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, biên giới không được vui Tết Trung thu và nhận những món quà dành cho thiếu nhi. Để các em nhỏ nơi đây có một Tết Trung thu trọn vẹn, các đơn vị BĐBP trên khắp các tuyến biên giới đã phối hợp với nhiều đoàn thể tổ chức nhiều chương trình với mong muốn mang đến cho trẻ em biên giới một cái Tết Trung thu đủ đầy, ấm cúng và ý nghĩa.
Gia Lai: Chợ làng trong phố

Gia Lai: Chợ làng trong phố

Kinh tế - Thùy Dung - 13:50, 30/09/2020
Hình ảnh những người phụ nữ nô nức rủ nhau, đưa nông sản của mình về nhà ông Plunh ở làng Ngó, phường Trà Bá, TP. Pleiku (Gia Lai) để chuẩn bị cho buổi chợ chiều đã trở thành bức tranh đặc sắc về đời sống người Gia Rai nơi đây. Chợ làng trong phố của bà con chỉ với những bó rau trong vườn nhà, con cá đánh bắt được. Từ ngày có chợ, có thu nhập nên đời sống của nhiều người dân đã được cải thiện.
Nhận diện giá trị lễ hội Trung thu

Nhận diện giá trị lễ hội Trung thu

Sắc màu 54 - Hiếu Anh - 11:15, 30/09/2020
Trong thế giới phẳng ngày nay, việc giao lưu, hội nhập văn hóa là một điều tất yếu. Theo đó, các giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có lễ hội tết Trung thu có những sự tiếp biến như là một lẽ tự nhiên. Thế nhưng, trên thực tế nhiều sự biến đổi đang có phần quá đà, gây phản cảm…